Loading legal library
የግለሰብ ዓለምአቀፍ ህግን / private international law/ የሚመለከቱ ጉዲች ለማየት የስረ ነገር ስልጣን ያለው የፍደራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ስለመሆኑ፣ አዋጅ ቁጥር 25/1988 /እንደተሻሻለ/ አንቀፅ 11/2/ /ሀ/
አንድ ሞግዚት አካለመጠን ያልደረሰን ልጅ በማስተዲደር ስልጣኑ ክርክር የሚደረግበት ጥቅም ከ300 ብር ያነሰ ካልሆነ በቀር ያለ ቤተዘመድ ምክር ጉባኤ ፈቃድ ምንም ግልግል መፈጸም የማይችል ስለመሆኑ፣ የፍ/ህ/ቁ. 301
በሞተ ሰው ሥም የተመዘገበን የአክስዮን ድርሻ ላይ ሟቹ እንደተገኘ ተቆጥሮ የሚተላለፍ ውሳኔ አግባብነት የላለው ሥለመሆኑ እና ተፈፃሚነት ያለው በንግድ ህጉ የተቀመጠው የሦስት ወር ጊዜ ሳይሆን በፍ/ሕ/ቁ 1845 የተመለከተው የአስር ዓመት ይርጋ ስለመሆኑ የንግድ ህግ ቁ.416 የፍ/ሕ/ቁ.1845 XXIV
ባድ መሬትን ለማስተላለፍ የሚደረግ የሽያጭ ውል /የመሬት ግብይት ውል/ ፍሬ ነገሩ ሕገወጥ ሥለመሆኑና እና የዚህን አይነት ውል ከጅምሩ እንደላለ ወይም እንዲልተደረገ የሚቆጠር ስለመሆኑ የኢ.ፋ.ህገመንግስት አንቀፅ 40(3) የፍ/ሕ/ቁ.1716(1) XIV
ለአንድ የመንግስት ተቋም የተላከ መጥሪያ መጥሪያው በአግባቡ ለሚመለከታቸው የሥራ ኃላፉዎች ካልደረሰ በስተቀር መጥሪያው ለተቋሙ መዝገብ ቤት ገቢ በመሆኑ ብቻ መጥሪያው እንደደረሰ ተቆጥሮ ክርክሩ ተቋሙ በላለበት ላታይ የማይገባ አቶ አዲነ መንገሻ እና የጋሪ ማዘጋጃ ቤት VII የፍ/ሥ/ህ/ቁ 70/ሀ/፣78/2/፣96፣102
ፍ/ቤቶች የተከሳሽን የመከላከል መብት የማክበርና የማስከበር ህገመንግስታዊ ኃላፉነትና ግዳታ ያለባቸው ስለመሆኑ የኢ.ፋ.ህገ መንግስት አንቀፅ 13(1)፣13(2)፣20(4) የወ/መ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 142(1) ዓለም አቀፍ የማህበራዊና ፖለቲካ መብቶች ሥምምነት አንቀፅ 14(3)(ረ)
የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ቁጥር 196(1) ለሰበር ሥርዓትም ተፈፃሚነት ሉኖረው የሚገባ አቶ አይሸሽም ገብሬ እና የፋድራል የስነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሺን
በአንድ ተቋም /መንግስታዊም ሆነ በባለስልጣን የተፈቀደለት/ ባለቤትነት የሚያካሄደው አደገኛ ተግባራት በልላ ሰው ላይ ጉዲት ያደረሰ በሆነ ጊዜ ድርጅቱ ስራው በህግ የሚጠበቅበትን ደረጃ ያሟላ ስለመሆኑ እና በከፉልም ሆነ በሙለ የተጎጂ ጥፊት መኖሩን እስካላስረዲ ድረስ ለደረሰው የኢት/ኤላ/ኃ/ኮ እና አቶ ጣሂር ሣፊይ XV ኃላፉነት ያለበት ስለመሆኑ፣ የፍ/ብ/ሕ/ቁ 2069/1/ /2/ እና 2086/2/
በመርህ ደረጃ በህግ አግባብ የተቋቋመ ፍ/ቤት የሰጠው ውሳኔ በህግ አግባብ በተቋቋመ የበላይ ፍ/ቤት በህጉ በተዘረጋው ስርዓት እስካልተለወጠ ድረስ የማይፈጸምበት ምክንያት የላለ ስለመሆኑ፣ የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 378፣372፣392
አንድ ሥራ ተቋራጭ በሰራው ህንጻ ላይ የተከሰተ እርግጠኛ የአሰራር ጉድለት በላለበት ሁኔታ ወደፉት የሚታይና የሚከሰት የአሰራር ጉድለት ሉኖር ይችላል በሚል ምክንያት ሥራ ተቋራጮች ለሰሩት ሥራ የመጨረሻ ክፍያ የማግኘት መብት መከላከል አግባብነት የላለው ስለመሆኑና የህንጻ ተቋራጩን በፍትሐብሄር ጉዲይ ማንም ሰው ኃላፉ ነው ተብል ያለመገመት /presumption of non liablity/ መሰረታዊ መርህ ስለመሆኑ፣ የፍትሐብሕር ህግቁጥር 3268፣3282/1/ የመሰረት ልማትና ኮንስትራክሽን ሚኒስቴር በ1996 ዓ.ም አሻሽል ያወጣውን የመንግስት ግንባታ ስለ አፈጻጸም መመሪያ አንቀፅ 8 የአዱስ አበባ ውሃና ፍሳሽ ባለስልጣን እና ናሰው ኮንስትክሽን ኃ/የተ/የግ/ ማህበር
በላለሁበት የተሰጠ ውሳኔ /ትእዛዝ/ ይነሳልኝ በማለት የቀረበ አቤቱታው ውሳኔው/ትእዛዙ ከተሰጠ በ30 ቀን ውስጥ በቃለ መሀላ ለሬጅስትራር የቀረበ ሆኖ እያለ አቤቱታው ለችልት የቀረበው ከ30 ቀን በኋላ መሆኑ በህግ የተቀመጠው የጊዜ ገደብ /ይርጋ/ አላሟላም ሉያስብል የማይችል ስለመሆኑ፣ የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 78/1/
በጋብቻ ፍቺ ጊዜ ለፍችው ምንክያት የሆነው በደል ተፈጽሞባታል ተብል ለአንደኛው ወገን ካሣ የሚከፈለው እንዱከፍለው ዲኝነት ወ/ሮ ትርንጎ መስፍን እና IX ካሣውም የሚወሰነው ለፍትህ አስፈላጊ ሆኖ ሲገኝ ብቻ ስለመሆኑ፣ የተሻሻለው የፍደራል የቤተሰብ ህግ አዋጅ ቁጥር 213/92 አንቀጽ 81/2/፣84 አቶ ሙለጌታ መኳንንት
የአንድ ክስ ዝርዝር ይዘቱ ሳይታይ እርስቱ ብቻ ታይቶ የፍርድ ቤት የሥረ ነገር ዲኝነት የሚወሰንበት የሕግ አግባብ የላለ ስለመሆኑ ስልጣን ሳይኖር የተሰጠ ውሳኔ ስርዓቱን ጠብቆ አቤቱታ እስከቀረበበት ድረስ ሉፀና የማይገባው ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁጥር 9 እና 231(ለ) VIII
በተዋዋይ ወገኖች የነበረን ውል አንደ ለላላኛው የውል መለዋወጥ ጥያቄውን ማቅረቡ በፍሬ ነገር ደረጃ ሳይረጋገጥ ውለ ተራዝሟል ልባል የማያስችል ስለመሆኑ፡የውለ አጻጻፍ ፍርም ወይም ዓይነት በሕግ የታዘዘ ሆኖ እንደ ትዕዛዙ ባይፈጸም ፈራሽነትን የሚያስከትል ስለመሆኑ፡የፍ/ብ/ሕ/ቁጥርየፍ/ሕ/ቁ 1684፣1722፣1678(ሐ))
በአንድ የጋራ የሆነ የውርስ ንብረት ላይ አንደኛው ወራሽ ብቻውን ያወጣው ወጪ ካለ ወጪውን ሁለም ወራሾች ሉጋሩት የሚገባ ስለመሆኑ፣ የጋራ የሆነ የውርስ ንብረትን በተመለከተ ወራሾች የሚስማሙ ከሆነ ክፍያው በስምምነታቸው መሰረት የሚፈጸም ስለመሆኑ፣ ወራሾች ንብረቱን ስለሚካፈለበት ሁኔታ ካልተስማሙና ንብረቱ በአይነት ለወራሾች ለማካፈል የማይቻል ከሆነ ንብረቱ በሀራጅ ተሸጦ ሉከፊፈለ የሚገባ ስለመሆኑ፣ የፍ/ህ/ቁ 1079/1/፣ 1086/1/፣1092፣1093
የአንድ ድርጅት ሰራተኛ በሰራው ጥፊት ያለማስጠንቀቂያ የስራ ውለ ቢቋረጥም ያልወሰደው የዓመት እረፍት ካለ ወደ ገንዘብ ተቀይሮ ሉከፈል የሚገባው ስለመሆኑና የፕሮቪደንት ፈንድም በከፈለው ልክ የማግኘት መብት ያለው ዲሽን ባንክ እና እነ ተፈሪ አሳልፈው /ሦስት ሰዎች/ II
የማማከር የስራ ውል ልዩ ፍርም የሚያስፈልገው ሥለመሆኑ፡የፍ/ሕ/ቁ 1719፣2612(1)፣1882
በመመሪያ ቁጥር 4/2004 መሰረት በልዩ ሁኔታ በንግድ ቤት ተጠቃሚ ለመሆን ሉሟለ ስለሚገባቸው እነ አቶ ዱንሳፊ ያዕቆብ/ሦስት ሰዎች/ እና ወ/ሮ አየለች በቀለ ሒምላ 14 ቀን 2007 ዓ.ም 373 77. የህብረት ሥራ ማህበራት በመሰረታዊነት ለትርፍ ተብል የሚቋቋሙ ሳይሆን የአባላቱን ፍላጕት በአነስተኛ ወጪ ለሟሟላት የሚቋቋሙ በመሆኑ ለትርፍ ስራ የሚሰሩ የንግድ ስራዎች የሚያስፈልጋቸውን የንግድ ፊቃድ እንዱያወጡ የሚገደድበት አግባብ የላለ ሥለመሆኑ የኃብረት ሥራ ማህበራት አዋጅ ቁጥር 147/1991 ማሻሻያው አዋጅ ቁ. 402/96 አንቀጽ 6
በወንጀል ጉዲይ መነሻ ቅጣቱ በቅጣት መመሪያው ውስጥ በተለያዩ እርከኖች የሚወድቅ ሆኖ በተገኘ ጊዜ ፍ/ቤቱ ዝቅተኛውን እርከን መምረጥ ያለበት ስለመሆኑ፣ የቅጣት መመሪያ 2/2006 አንቀጽ 19/11/
አንድ በወንጀል የተከሰሰ ተከሳሽ መጥሪያ ባስመዘገበው የመኖሪያ አድራሻ እንደደረሰው ሳይደረግ ወይም በዚሁ አድራሻ ተፈልጎ ሉገኝ አለመቻለ ሳይረጋገጥ መጥሪያ በጋዜጣ እንዱወጣ አድርጎ ጉዲዩን በላለበት ማየት የስነ ስርዓት ህጉን ያልተከተለ ስለመሆኑ፣ በወንጀል ጉዲይ የተከሰሱ ሰዎች የቀረበባቸውን ማንኛውም ማስረጃ የመመልከት፣ የቀረበባቸውን ምስክሮች የመለየት፣ አቶ አታክልቲ አብርሃ እና የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን ሁመራ ቅርንጫፍ XVII የሚያስችላቸውን ማስረጃ የማቅረብ ወይም የማስቀረብ እንዱሁም ምስክሮቻቸው ቀርበው እንዱሰሙላቸው የመጠየቅ መብት ያላቸው ስለመሆኑ፣ የኢ.ፋ.ዱ.ሪ ህገመንግስት አንቀፅ 20/4/ የወ/መ/ሥ/ሥነሥርዓት አንቀፅ 199 /ሀ/ ፣ 123፣202/3/፣
አንድ የመንግስት ሰራተኛ በአሰሪው የመንግስት መ/ቤት ጥፊት በሆነ ምክንያት የስራ ውለ ተቋርጦ ቆይቶ በኋላ በፍርድ ሰራተኛው ወደ ስራው ሲመለስ ውለ ተቋርጦ በቆየበት ጊዜ ያለው ደሞዝ ጭምር ሉከፈለው የሚገባ ስለመሆኑ፣ የተሻሻለው የአ/ብ/ክ/መ/የመግስት ሰራተኞች አዋጅ ቁጥር 171/2002 አንቀጽ 81/2/፣87/1 የፍትሐ ብሓር ሥነ- ሥርዓት 69
እኩል እንከፊፈል በሚል በፍ/ቤት የፀደቀን የቦታና ቤት ስምምነት እኩል ለማካፈል የከተማ አስተዲደሩ የፕላን ስታንዲርድን አያሟላም በተባለ ጊዜ የባልና ሚስትን የጋራ ሀብት በሀራጅ ተሸጦ ይካፈለ ብል መወሰን የግራ ቀኙን በቤቱ የመጠቀም ፍላጎት /ነጻነት የሚገደብ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ 277/1/,325,392 የአማ/ክልል የቤተሰብ ህግ አዋጅ 79/95 አንቀጽ 73,74 101-103
አንድ ሰራተኛ በመደዲው ለአምስት የስራ ቀናት ካለበቂ ምክንያት ከስራ መቅረቱ የተረጋገጠ እስከሆነ ድረስ አሰሪው በዚሁ ምክንያት ሰራተኛውን ካለማስጠንቀቂያ ከስራ ያሰናበተው ስለመሆኑ በደብዲቤ ሳይገልፅ መቅረቱ የሥራ ውለ በሕግ አግባብ አልተቋረጠም ወደሚል መደምደሚያ የሚያደርስ ስላለመሆኑ አዋጅ ቁ.377/96 አንቀፅ 27(1) (ለ)
በወንጀለኛ ህግ አንቀፅ 692(1) መሰረት የማታለል ተግባር ተፈፅሟል ለማለት መሟላት ስላለባቸው ሁኔታዎች አንድ ሰው ለወንጀል ድርጊት ኃላፉ ተብል ቅጣት ሉወሰንበት የሚገባው ወንጀለ መሰራቱ ወይም መፈፀሙና ተሰራ ወይም ተፈፀመ የተባለው ወንጀል ደግሞ በተከሳሹ መፈፀሙ በበቂና በአሳማኝ ሁኔታ ሲረጋገጥ ስለመሆኑ የወንጀል ህግ አንቀፅ 23(4)፣32፣40፣57 እና 58(1) የወ/መ/ሥ/ሥ/ቁ/. 141፣142 እና 149
በገጠር የእርሻ ይዞታ የመጠቀም መብትን ከባለይዞታው ጋር የስጋ ዝምድና ለላለው ሰው ማስተላለፍ የማይቻል ስለመሆኑ የስጦታ አደራረግን አስመልክቶ በፍትሐ ብሓር የተመለከቱ ድንጋጌዎች በገጠር የእርሻ ይዞታ የመጠቀም፣የማስተላለፍ እና አስተዲደር ጋር ተያይዘው ለሚነሱ ክርክሮች ተፈፃሚነት የላላቸው ስለመሆኑ፡የኦሮሚያ ክልል የገጠር መሬት አስተዲደር አዋጅ ቁ. 130/1999 አንቀፅ 6 የፋድራል መንግስት የገጠር መሬት አስተዲደር አጠቃቀም አዋጅ.ቁ 456/19 XXII
አንድ ሰው የወንጀል ድርጊቱን የፈፀመው ከላላ ሰው ስምምነት በማድረግ ከሆነ እንደማክበጃ የሚወሰድ ስለመሆኑ የተሻሻለው የቅጣት አወሳሰን መመሪያ ቁ.2/2006 ከመውጣቱ በፉት በተፈፀመ ወንጀል ቅጣትን ለመወሰን ለተከሳሹ የሚጠቅመውን የቅጣት መመሪያ ተግባራዊ ማድረግ የሚገባ ስለመሆኑ ወ.ሕ/ቁ. 38(1) እና 84(1)(መ)
በተደጋጋሚ በተፈፀመ የወንጀል ድርጊት የይርጋ ዘመኑ መቆጠር የሚጀምረው የመጨረሻው የወንጀል ድርጊት ከተፈፀመበት ቀን አንስቶ ስለመሆኑ የወንጀል ድርጊት ለረጅም ጊዜ ሲፈፀም የቆየ ከሆነ የይርጋ ዘመኑ መቆጠር የሚጀምረው የወንጀል ድርጊቱ ካቆመበት ቀን ጀምሮ ስለመሆኑ ወንጀል ህግ ቁጥር 219(2) XVI
የፍትሐ ብሓር ክርክር በሂደት ላይ እያለ ከሰሽ ወይም ተከሳሽ በሞት ሲለይ የክርክሩ አካሄድ በምን አኳኃን መመራት እንዲለበት ልንከተለው ስለሚገቡ ሁኔታዎች የፍ/ብ/ስ/ስ/ሕ/ቁ. 48፣49 እና 50
በስጦታ ሰጪ ላይ በተደረገ የመንፈስ መጫን የተደረገ የስጦታ ውል ይፍረስልን ጥያቄ መቅረብ ያለበት ስጦታው በተደረገ በሁለት ዓመት ጊዜ ውስጥ ስለመሆኑ አጠቃለይ የሥጦታ ውልን በመቃወም የይፍረስልን ጥያቄ መቅረብ ያለበት በአስር ዓመት ጊዜ ውስጥ ስለመሆኑ የፍ/ሕ/ቁ.2441፣በፍ/ብ/ሕግ ቁ.1845
የጥብቅና ሙያ አገልግልት ክፍያ ለመወሰን በልምድ የዲበረውና በአጠቃላይ ተቀባይነት ያገኘው የአከፊፈል መርህ ጉዲዩ የወሰደው ጊዜ፣ የሚጠይቀው ድካም፣ የጉዲዩ ውስብስብነት የክርክርን ግምት ታሳቢ በማድረግ ስለመሆኑ፣ የጥብቅና ሙያ አገልግልት ክፍያ ያለምንም ገደብ ስምምነት የሚደረግበት አለመሆኑን ከስነ ህግ እና የፍርድቤቶች አሰራር የዲበረ ስለመሆኑ፣ የአብክመ የጥብቅና ስራ ፈቃድ አሰጣጥ ምዝገባ የጠበቆች ስነ-መግባር ለመቆጣጠር የወጣ አዋጅ ቁጥር 75/1994 አንቀፅ 50፣51፣52 የፍ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ 462
አንድ ሰራተኛ በአሰሪው የሚሰጠውን ትእዛዝ የመፈጸም ግዳታ ያለበት ስለመሆኑና ሳይፈጽም ቢቀር ካለማስጠንቀቂያ ከሥራ የሚያሰናብት በቂ ምክንያት ስለመሆኑ አዋጅ 377/1996 አንቀፅ 13/1/2/ እና /7/ እና 27/1/ ሸ/ 108789 ሴንቸሪ ጀኔራል ትሬዱንግ ኃ/የተ/የግል ማህበር እና አቶ ገስጥ ንጉሴ ሚያዚያ 10/ ቀን 2007 ዓ.ም 20 6. በየመስሪያ ቤቱ የሚቋቋሙ የዱሲፕሉን ኮሚቴዎች በህግ አግባብ የሚቋቋሙና የሰራተኛው ጥቅም ያለአግባብ እንዲይጎዲ ተገቢው መጣራት ተደርጎ እርምጃ እንዱወሰድ እገዛ የሚያደርጉ ናቸው ተብል የሚታመን ስለሆነ የዱሲፕሉን ኮሚቴ ውሳኔ ዋጋ ሉያጣ የሚገባው ተገቢው ማስረጃ ቀርቦ ህጋዊ ያለመሆኑ ሲረጋገጥ ብቻ ስለመሆኑ፣ አዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀፅ 27 ንዐስ አንቀፅ 1/ሸ/ እና አንቀፅ 12/2/(7) III
አንድን ክርክር በመጀመሪያ ደረጃ የሚመለከት ፍርድ ቤት በቀረበለት የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ ላይ አግባብነት ያላቸው ምስክሮች ሳይሰሙ ወይም አግባብነት ያላቸው ሰነድች ሳይቀርቡ በመቃወሚያው ላይ ውሳኔ መስጠት የማይቻል በሚሆን ጊዜ ፍ/ቤቱ እነዚህ ማስረጃዎች እንዱቀርቡለት ትእዛዝ መስጠት የሚችል ስለመሆኑ፡የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 244(1) እና 245(1) VI
አንድ አሰሪ ሰራተኛው ህጋዊ የመብት ጥያቄ በማቅረቡ ምክንያት የስራ ውለን ማቋረጥ ህገወጥ ተግባር ስለመሆኑ አዋጅ ቁ.377/96 አንቀፅ 26(2)(ሐ)
በአንድ ንዐስ የስራ ተቋራጭ ውስጥ ተቀጥሮ የሚሰራ ሰራተኛ ለሚደርስበት ጉዲት ዋናው ሥራ ተቋራጭ ከውል ውጪ በኃላፉነት የሚጠየቅበት የህግ መሰረት የላለ ስለመሆኑ፣ የፍ/ህ./ቁ 2027-2136
ለአንድ ጉዲት ወይም አደጋ መድረስ ጉዲት የደረሰበት ሰው አስተዋፅዋኦ ካለው የጉዲት አድራሹ ኃላፉነት በከፉል ስለመሆኑ፣ የፍ/ህ/ቁ 2098/1/፣ 2097/2/፣2095
አንድ አሰሪ ሰራተኛው ያቀረበውን የስራ መልቀቂያ ጥያቄ ተቀብል ሰራተኛውን ካሰናበተ በኋላ የተለያዩ የክፍያ ጥያቄዎች በሰራተኛው ሲቀርብለት ወደኋላ ተመልሶ የስራ ውል ማቋረጫ ምክንያት አግኝቻለሁ በማለት ላላ ደብዲቤ በመጻፍ ለሰራተኛው የሚገባውን ክፍያ አልፈፅምም ማለት አግባብነት የላለው ስለመሆኑ፣ አዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀፅ 27/1/ለ/፣25
በአንድ አሰሪ ድርጅት መተዲደሪያ ደንብና መመሪያ መሰረት በአንድ የሥራ መደብ ላይ የውጪ ሰው የሚቀጠረው መጀመሪያ ለቦታው የሚመጥን የውስጥ ሰራተኛ ካለ ለውስጥ ሰራተኛው እድል ከሰጠ ለኋላ ከሆነ አሰሪው ድርጅት ይኽን ደንብና መመሪያ ተላልፍ የውስጥ ዕድገት ማስታወቂያ ሣያወጣና ለሰራተኞች ዕድል ሳይሰጥ የውጪ ቅጥር ቢፈጸም ድርጊቱ ህገወጥ ተግባር ስለመሆኑና ቅጥሩ ሉሰረዝ የሚገባው ሲስተር ትዕግስት ፈቃድ እና የኤድስ መከላከያ ማህበራዊ አገልግልት ድርጅት
አንድ የወንጀል ድርጊት ሉወድቅ የሚችልበት የህግ ድንጋጌ የተለያዩ የማክበጃ ነጥቦች በያዘ ጊዜ እና ተከሳሹ ጥፊተኛ በተባለበት አንቀጽ /ድንጋጌ/ ስር ያለት ንዐስ ድንጋጌዎች የሚደነግጉት የቅጣት መጠን ተመሳሳይ በሆነ ጊዜ ፍርድ ቤቶች በዚያው የህግ ድንጋጌ ስር ድርጊቱ በይበልጥ ያሟላቸውን የማክበጃ ነጥቦች ወደ ያዘው ንዐስ ድንጋጌ መለወጥ የሚችለ አቶ አህመድ ሰይድ መሀመድ እና የፍደራል ዐ/ህግ
የጥብቅና አገልግልት የሚሰጥ ጠበቃ በደንበኛው የአገልግልት ክፍያ ሲፈጸምለት ለተፈጸመው ክፍያ ደረሰኝ አለመስጠት የዱሲፕን ግድፈት ስለመሆኑ አዋጅ 199/92 አንቀፅ 30/2/ ደንብ ቁጥር 57/92 አንቀፅ 8/1/
ባል እና ሚስቶች ሲጋቡ ለጎጆ መውጫ ተብል በቤተሰባቸው ፍቃድ የተሰጣቸው መሬት ሲገለገለበት የቆዩ በሆነ ጊዜ ንብረቱ የጋራ ሀብት ሀኖ በፍቺ ጊዜ እኩል ሉካፈለት የሚገባ ስለመሆኑ፣ የደ/ብ/ብ/ሕ/ክ/መ/ የመሬት አዋጅ ቁጥር 110/1999 አንቀጽ 5/5/,2/7/ X
የውርስ የይዞታ መሬትን እኩል መብት ካላቸው ወራሾች መካከል አንደኛው አስቀድሞ ይዞ ወደ ልጁ ስም ማዞር የወራሾችን መብት መንጠቅ ስለመሆኑ፣ የኦሮሚያ የመሬት አዋጅ ቁጥር 130/99 ደንብ ቁጥር 151/2005 XI
የአንድ ድርጅት ሰራተኛ ለአሰሪው የስራ መልቀቂያ አስገብቶ የስራ መልቀቂያው በአሰሪው ምክንያት በወቅቱ ሣይሰጠው ቆይቶ ሰራተኛው የስራ ግዳታውን እየተወጣና የስራ ግንኙነታቸው በተግባር ቀጥል ባለበት ሁኔታ ከረጅም ጊዜ በኋላ አሰሪው ሰራተኛው ቀደም ብል ያስገባውን የስራ መልቀቂያ መሰረት በማድረግ የስራ ውለን ቢያቋርጥ የስራ ውለ የተቋረጠው በህገወጥ መንገድ ነው ልባል የሚችል ስለመሆኑ፣ አዋጁ ቁ.377/96 አንቀፅ 4/1/፣23፣26፣30፣31፣33፣39፣40/2/፣43/4/ሀ/፣ 35/1/ለ/፣38
ሰራተኛው በስራ ላይ በደረሰበት የሞት አደጋ ምክንያት የሰራተኛው ባለቤትና ላልች ጥገኞች የሚያቀርቡት የካሣ ክፍያ ጥያቄ በአንድ ዓመት ጊዜ ውስጥ መቅረብ ያለበት ስለመሆኑ አዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀፅ 162 ንዐስ አንቀፅ 1 108785 ዩሴፍ ተክላ ህንፃ ሥራ ተቋራጭ እና ወ/ሮ ወርቅነሽ ጌታቸው በራሳቸው እና ሞግዚት በሆኑላቸው /እነ ሕፃን ረዱኤት/ ሐምል 21 ቀን 2ዐዐ7 ዓ.ም 54 13. አንድ ሰራተኛ በስራ መዘርዝሩ በግልጽ የተሰጠውን /የተቀመጠለትን/ ግዳታዎቹን አለመወጣቱ የስራ ውለን ያለማስጠንቀቂያ ሉያቋርጥ የሚችል ስለመሆኑ፡- V አዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀጽ 13(2) እና (7) አቶ እሸቱ አደፍርስ
አንድ ሰራተኛ ለአሰሪው በሥራ ክርክር ምክንያት ያወጣውን ወጭና ኪሳራ የመክፈል ግዳታ የሚጣልበት በክርክሩ ተረች በመሆኑ ምክንያት ብቻ ሳይሆን ሰራተኛው በአሰሪው ላይ ያቀረበው ክስ ሀሰተኛና በተጭበረበረ ማስረጃ ላይ የተመሰረተ ሆኖ ሲገኝ ብቻ ስለመሆኑ የፍትሐ ብሓር ሥነ ስርዓት ህግ ቁጥር 463 ፣465 (1) አዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀጽ 161
ለክርክር ምክንያት በሆነው መሬት ወራሽ መሆኑን በማስረጃ ያረጋገጠ ሰው ከአውራሹ ተነጥል ለጊዜው ውጭ ሀገር ሄድ መመለሱ በሕጉ “ለቤተሰብ አባል” የተቀመጠውን ትርጉም አላሟላም በሚል በቤተሰብ አባልነት መሬቱን ሉወርስ አይገባም ማለት ተገቢነት የላለው ስለመሆኑ፣ የአ/ብ/ክ/መ አዋጅ ቁጥር 133/98 ፣ደንብ ቁጥር 51/99 አንቀጽ 11/7/ሀ/ XII
አንድ ጋብቻ በተጋቢዎቹ ስምምነት ፈርሶአል ልባል የሚችለው የፍቺ ስምምነቱ ተደርጎአል በተባለበት ቀን ሳይሆን የፍቺ ስምምነቱ ለፍርድ ቤት ቀርቦ ተቀባይነት ባገኘበት እና በጸደቀበት ጊዜ ስለመሆኑ፡የተሸሻለው የፋድራል የቤተሰብ ህግ አዋጅ ቁጥር 213/92 አንቀፅ 76(1)
የገጠር መሬት ወራሽነትን በሚመለከት በአንድ ወቅት በቤተሰብ አባልት መመዝገብ ብቻውን የሟችን የእርሻ መሬት በቀዲሚነት የመውረስ መብትን የማያጎናጽፍ ስለመሆኑ በውርስ ለማግኘት ወራሹ አርሶ አድርና ከእርሻ መሬቱ ከሚገኘው ገቢ የሚተዲደር የቤተሰብ አባል መሆን ያለበት ስለመሆኑ፣ አዋጅ 456/97 አንቀፅ 2 ንዐስ አንቀፅ 5 የኦሮሚያ የመሬት አዋጁ 130/99 አንቀፅ 2 ንዐስ አንቀፅ 13 እና 16/
ከቤተሰባዊ ቅርርብ የተነሳ ውለታ ላደረገ ሰው አንደኛው ወገን ካለው መሬት ውርስ ቆርሶ በስጦታ መልክ እንዱጠቀም ሰጥቶት በሁለቱ መካከል አለመግባባት ቢፈጠር በሥጦታ ተቀባዩ ወገን በመሬቱ የመብት ክርክር ቢያነሳ የመሬት ይዞታ ስጦታው ሉፀና የሚችለው የክልል የመሬት አዋጅ በሚፈቅደው መሰረት ሥልጣን ባለው አካል ዘንድ ቀርቦ የስጦታ ውለ መመዝገቡ ሲረጋገጥ ብቻ ነው። /የኦሮሚያ ክልል የመሬት አዋጅ ቁጥር 130/99
ፍ/ቤቶች የወራሽነት ማስረጃ ወይም የምስክር ወረቀት ብቻ አንዱሰጡ ማመልከቻ ሲቀርብላቸው ውርስ እንዱጣራ የሚሰጡት ትእዛዝ የማይገባና አላስፈላጊ ስለመሆኑ፣ የፍ/ብ/ሕ/ 996/1/
የቅርብ አለቃውን ሰብአዊ ክብርና ሞራል የሚነካ የስድብና ማዋረድ የፈጸመ እና በስራ ቦታ የጠብ አጫሪነትን የፈጠረ ሰራተኛ የሥራ ውለ ያለማስጠንቀቂያ ሉቋረጥ የሚችል ስለመሆኑ አዋጅ 377/96 አንቀፅ 32/1/ሀ አዋጅ 377/96 አንቀፅ 13/2/ እና 27
የወንጀለኛ ህግ ሥነ ሥርዓት ቁጥር 75 (1)ዋስትናን በመፍቀድ በሚሰጥ ትዕዛዝ ላይ ዐቃቤ ሕግ ይግባኝ እንዲያቀርብ ሕጉ ቀጥተኛ ባልሆነ መንገድ ከልክሎል በሚል አግባብ መተርጎም የላለበት ስለመሆኑ ዋስትናን በመፍቀድ በተሰጠ ትዕዛዝ ላይ ከሳሽ /ዐቃቤ ህግ/ ይግባኝ የማቅረብ መብት ያለው አቶ ሀብታሙ ደጁ እና የፋዳራል ዐቃቢ ሕግ ጉሙሩክ/
ደረጃ እና እርከን ላልወጣላቸው ወንጀልች ቅጣት ስላት ሲሰራ በወንጀል ህጉ ጠቅላላ ክፍል ስር ያለት አንቀጽ 106/1/ እና 109/1/ ድንጋጌዎች ከግንዛቤ ውስጥ መግባት ያለባቸው ስለመሆኑ፣ አንድ በወንጀል ተከሶ ጥፊተኛ የተባለ ሰው ወንጀለን ስለመፈጸሙ ሙለ በሙለ ባላመነበት ሁኔታ በከፉል ማመኑ ብቻ ራሱን ችል እንደ አንድ የቅጣት ማቅለያ ሉወሰድለት የማይችል ስለመሆኑ፣ የወ/ህ/ቁ 82/ ዱቦ ገልግል ቴራ እና የፋ/ን/ስ/ላ ዐ/ሕግ
በካሳ ጉዲይ ካሳ የጠየቀው ወገን ገንዘቡን በማስረጃ ባላረጋገጠበት ሁኔታ ላላኛው ተከሳሽ ወገን ዝም በማለቱ ብቻ እንዲመነ ተቆጥሮ የሚሰጥ ውሣኔ ተገቢ ያለመሆኑ፣ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 83
ፍርድ ቤቶች በተከሳሽ ላይ በዕምነት ክህደት ላይ በመመስረት የጥፊተኝነት ውሳኔን ከመወሰናቸው በፉት ቃለ ከወንጀለ ዝርዝር እና ከተከሰሱበት የህግ ድንጋጌዎች አነጋገር አንጻር ወንጀለን ማድረጉን ሙለ በሙለ አምኗል የሚያስብል እና ቃለ የእምነት ክህደትን ቃል የሚያቀቋቁም መሆኑን ማረጋገጥ የሚገባቸው ስለመሆኑ፣ የወ/ህ/ሥ/ሥ/ቁ. 132/1/ እና /3/ XIX
አንድ በሹፋርነት የተቀጠረ ሰራተኛ አሰሪው ጋር በተያያዘ ሁኔታ ጥንቃቄ ማድረግ ከሚገባው ነገር አንደ መኪናውን የሚያሽከረክርበት አግባብ ከአካባቢው አየር ሁኔታና ከመልከዓ ምድሩ ጋር ባገናዘበ መልኩ መሆን ያለበት ስለመሆኑና ይህንን ሳያደርግ ቀርቶ አደጋና ጉዲት ቢደርስ ከባድ ቸልተኝነት እንዲደረሰ ተቆጥሮ የስራ ውለ ያለማስጠንቀቂያ ሉቋረጥ የሚችል ስለመሆኑ፣ አዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀፅ 13/3/፣27/1/ሸ/ IV
አንድ ተከሻሽ የጉሙሩክ አዋጅን በመተላለፍ በፈፀመው ድርጊት ጥፊቱ የመጨረሻ ውሳኔ አስከላገኘ ድረስ ሥራ ላይ ከነበረው የጉሙሩክ አዋጅ ይልቅ አዱሱ የጉሙሩክ አዋጅ ለተከሳሽ ቅጣትን የሚያቀል በሚሆን ጊዜ ፍርድ ቤቱ ለተከሳሹ የተሻለው ህግ ተፈፃሚ እንዱሆን ማድረግ ያለበት ስለመሆኑ የኢፋድሬ ህገመንግስት አንቀጽ 22 /2/ ፣የወ/ህ/ቁ/ 6 የጉሙሩክ አዋጅ ቁጥር 622/2001፣ አዱሱ የጉሙሩክ አዋጅ ቁጥር 859/2007
አንድ የፖለቲካ ድርጅት የላላ የፖለቲካ ድርጅት አባል የሆኑ ሰዎችን አባልነታቸው ህጋዊ በሆነ መልኩ ሳይቋረጥ ወይም ቀሪ ሳይሆን እጩ ተወዲዲሪ አድርጎ ማቅረብ የማይችል ስለመሆኑ፣ አንድ ሰው በተመሳሳይ ጊዜ ውስጥ የሁለት የፖለቲካ ድርጅት አባል መሆን የማይችል ስለመሆኑ፣ አዋጅ ቁጥር 532/199 አንቀፅ 46፣102/4//ለ/፣አዋጅ ቁጥር 632/2002 አንቀፅ 7
ተወካይ የጥቅም ግጭት ባለበት አኳኋዋን የፈጸመውን ተግባር ለማፍረስ ወካዬ ይኸው ድርጊት መፈጸሙን ካወቀበት ጊዜ ጀምሮ በሚታሰብ በሁለት ዓመት ጊዜ ውስጥ አቤቱታውን ማቅረብ ያለበት ስለመሆኑ፣ የፍ/ሕ/ቁ 2187 XIII
በልላ ሰው የስራ ድካም ወይም የላላ ሰው ሃብት በሆነ ነገር በመገልገል በቂ ባልሆነ ምክንያት ጥቅም ያገኘ ሰው አለአግባብ ጥቅም ባገኘበት መጠን ለባለሃብቱ ወይም ጉልበቱ ለደከመው ሰው ይህ አድራጎት ባደረሰበት ጉዲት መጠን ኪሳራ መክፈል የሚገባው ስለመሆኑ የፍ/ሕ/ቁ.2162
የሽርክና ማህበር በህግ አግባብ ተቋቁሞ እየሰራነው ለማለት በጽሁፍ ውል መደረጉ እንደተጠበቀ ሆኖ በተግባራዊ እንቅስቃሴ ተዋዋይ ወገኖች በጋራና በተናጥል በመተባበር በመስራት ከጥቅሙም ይሁን ከእዲው በጋራ ሲጋሩ እንደነበር መረጋገጥ ያለበት ሥለመሆኑ፣ አንድ የሽርክና ማህበር በህጉ አግባብ ተቋቁመ ለማለት የሚቻለው ተዋዋይ ወገኖች ተነጻጻሪ ሣይሆን ተደጋጋፉ የሆነ ግብ ይዘው መዋጮ በማውጣት አብረው በመስራትና በመተባበር ትርፍና ኪሣራም በህጉ አግባብ እየተጋሩ ኢኮኖሚያዊ ተግባር ማከናወናቸው ሲረጋገጥ ብቻ ስለመሆኑ፣ የንግድ ህግ ቁጥር 211፣229፣269/1/
ጋብቻ ፀንቶ በነበረበት ጊዜ ባንደኛው ተጋቢ ተገዝቶ ነገር ግን ስመሀብቱ ከ3ኛ ወገን ሻጭ ሳይዛወር የቀረ መሆኑ ንብረቱ የተጋቢዎች የጋራ ሀብትነው ከመባል የሚያስቀረው አቶ ታረቀኝ ጥሩነህ እና ወ/ሮ ሰናይት ታደሰ
ገቢውን በሚደብቅ ፣አሳንሶ በሚያሳውቅ፣ በሚያጭበረብር ወይም በማናቸውም መንገድ ግብር ሳይከፍል በሚቀር ግብር ከፊይ ላይ በተጨባጭ መረጃ በመደገፍ ሪፖርት ያቀረበ ሰው ከተደበቀው ግብር እስከ 20% ድረስ ግብሩ ሲሰበሰብ ማግኘት የሚገባው ስለመሆኑ፡አዋጅ ቁ. 286/94 አንቀፅ 84(1) XX
የተከሰሱ ሰዎች በህግ የተጠበቀላቸው የመሰማት መብት ቀሪ የሚሆነው ህጉ በዘረጋው ስርዓት ባለመብቱ ሳይጠቀምበት ሲቀር ብቻ ስለመሆኑ በህግ የተዘረጋ የክርክር አመራር ሳይሟላ የሚሰጥ ዲኝነት የግልፅነት መርህን የሚቃረንና በውጤቱም የተከራካሪ ወገንን መሰረታዊም ሆነ ሥነሥርዓታዊ መብት የሚጎዲ በመሆኑ ተቀባይነት ሉሰጠው የሚገባ ስላለመሆኑ ፣ የኢ.ፋ.ዱ.ሪ ህገ መንግስት አንቀፅ 20/4/፣9/4/፣13/1/2/ የሲቪልና የፖለቲካ መብቶች አለም አቀፍ ቃልኪዲን አንቀፅ 14/3/ለ/
በሃራጅ ጨረታ ያሸነፈ አንድ አካል ያሸነፈውን ንብረት በስሙ ካዘወረና ካስተላለፈ በኋላ የሃራጅ ሽያጩ ሙለ በሙለ ከተፈፀመለት በኋላ፣ ንብረቱ በሃራጅ ከተሸጠበት ዋጋ ላይ እንዱቀነስለት የሚያቀርበው ጥያቄ ተገቢነት የላለው ስለመሆኑ፡የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.429፣441 እና 447 XXV
የአፈፃፀም ችልቶች ስለፍርድ አፈፃፀም የተዘረጉትን ሥርዓቶች በመከተል እንደ ፍርደ ከመፈፀም በቀር የአንድ ፍርድ ይዘትን በመመልከት የፍርደን ይዘት አድማስ በማጥበብም ሆነ በማስፊት ረገድ ፍርድን የመተርጎም ሥልጣን የላላቸው ሥለመሆኑ፡የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 372፣378
ጋብቻ ሳይኖር እንደባልና ሚስት ለሚኖሩ ሰዎች የሚፈለገው ማስረጃ ወንደና ሴትየዋ የተጋቡ ሰዎችን ሁኔታ ሲያሳዩና ቤተዘመድቻቸውና ማህበረሰቡ እንደተጋቢ ሰዎች የሚኖሩ ናቸው ብለው የሚገምቷቸው መሆን ያለባቸው ስለመሆኑ፣ በአንድ ወንድና ሴት መካከል ለተወሰነ ጊዜ የፍቅር ግንኙነት መኖሩ ብቻ እንደባልና ሚስት የሚኖሩ ናቸው ሉያስብል የማይችል ስለመሆኑ ፣ አዋጅ ቁጥር 213/92 አንቀፅ 97፣98፣99 እና 106/2/
የሽርክና ውል ስምምነት አለ ለማለት መሟላት ሥለሚገባቸው መስፈርቶች የንግድ ህግ 5፣10(1)፣210(1)፣211፣215 እና 229(2)
የአንድ የእምነት ተቋም አስተዲደራዊ ስራዎችን ለማከናወን የተሰጠ ሹመትና የሽረት ጉዲይ ከሀይማኖት ተቋሙ መሰረታዊና ተፈጥሯዊ ባህሪ ተነጥለው ለብቻቸው ሉታዩና ሉወሰኑ የማይችለ በመሆናቸው በፍርድ ሉወሰኑ የማይገባቸው ስለመሆኑ፣ የኢ.ፋ.ድ.ሪ ህገመንግስት አንቀፅ 11 እና 37
ተዋዋይ ወገኖች በመካከላቸው የሚፈጠርን አለመግባባት በዘመድ ዲኛ የመጨረስ ስምምነት ማድረግ የሚችለ ስለመሆኑ፡የዘመድ ዲኛ አለመግባባቶችን አይቶ የመወሰን ስልጣን የሚመነጨው ተገልጋዮቹ በግልፅ እና በማያሻማ ሁኔታ በሚሰጡት ሥምምነት ላይ ብቻ ስለመሆኑ፡የፍ/ሕ/ቁ 3325፣3326-3346
አንድ በፋደራል መንግስት የተመዘገበ የንግድ ድርጅት በክልል ቅርንጫፍ ከፍቶ የንግድ ሥራ መሰራቱና ቅርንጫፍ በክልለ ንግድና ኢንደስትሪ ፅ/ቤት መመዝገቡ በፋደራል መንግስት የተቋቋመ የንግድ ድርጅት በመሆኑ ላይ የሚያሳድረው ለውጥ የላለ ሥለመሆኑና ድርጅቱ ተካፊይ የሆነበትንም ክርክር በዲኝነት አይቶ ለመወሰን ሥልጣኑ የፍደራል ፍርድ ቤቶች ስለመሆኑ፣ አዋጅ ቁጥር 686/2002 አንቀፅ 6/2/ /3/ /4/ ፣ አንቀፅ 5/2/ አዋጅ ቁጥር 25/1988/6/ የኢ.ፋ.ድ.ሪ ህገ መንግሥት አንቀፅ 80/2/ /4/ XXI
አንድ ፍርድ ቤት የጥፊተኝነት ውሳኔ ከተሰጠበት የህግ ድንጋጌ ስር ከተቀመጠው የቅጣት አማራጭ ውጪ የሚሰጠው የቅጣት ውሳኔ የሕግ መሰረት የላለው አቶ ጎሹ ዮሐንስ እና የፋ.የሥነ ምግባር እና ፀረ ሙስና ኮሚሽን ዐ/ህግ
ከአዱስ አበባ ከተማ አስተዲደር ቦታ በሉዝ ለገዛ ሰው ቦታውን ለግንባታ ምቹ አድርጎ ማስረከብ ያለበት ስለመሆኑና በወቅቱ ካላስረከበ ካስረከበበት ጊዜ ጀምሮ የሁለት አመት የችሮታ ጊዜ ለገዥው ሉሰጠው የሚገባ ስለመሆኑ፣ መመሪያ ቁጥር 11/2004 አንቀፅ 14/3/ ፣ 37/6/ለ/ ፣ 38/8/ ደንብ ቁጥር 48/2004 አንቀፅ 11/1/ ፣ አንቀፅ 12/2/ XXVI
አንድ ሰው በላለበት በወንጀል የተፈረደበት እንደሆነ ፍርድን ባወቀ በሰላሳ ቀናት ውሥጥ ፍርደ ወድቅ እንዱደረግለት የማቅረብ መብቱን ሬጄሰትራለ አቤቱታውን አልቀበልም በማለት ሉከለክለው የማይችል ስለመሆኑ፡የወ/መ/ሕ/ሥ/ሥ/ቁ.198፣200 እና 201 የኢፈ.ድ.ሪ ህገ መንግስት አንቀፅ 20 XVIII
ለአፈፃፀም መነሻ የሆነን ፍርድ ይግባኝ በመጠየቅ ሳያሽሩ ወይም ሳያሻሽለ በዋናው ጉዲይ ሉነሱ የሚገባቸውን የክርክር ነጥቦች በአፈፃፀም በተያዘው መዝገብ የክርክር መሰረት ማድረግ ተገቢ ወ/ሮ በድሪያ መሐመድ እና አቶ አደም ዐመር
በወጪና ኪሳራ ጉዲይ በተሰጠ ውሳኔ ላይ በይግባኝ ሰሚው ፍርድ ቤት የሚሰጠው ውሳኔ የመጨረሻ ስለመሆኑ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ቁ. 466
ፍርድ ቤቶች በአስተዲደር ክፍል የተሰጠ የቤት ካርታ የተሰጠበት ወይም የተሻረበት ስርዓት እና አስተዲደራዊ ውሳኔው ህግና መመሪያ ያገናዘበ መሆን አለመሆኑን በማጣራት ውሳኔ የመስጠት ሥልጣን ያላቸው ስለመሆኑ፣ የፍ/ህ/ቁ 1196፣የ.ኢ.ፋ.ድ.ሪ ህገ መንግስት አንቀጽ 32 XXIII
አንድ የሽያጭ ውል በፍርድ ፈራሽ ነው ተብል ተዋዋዮች ወደነበሩበት እንዱመለሱ ከተወሰነ ንብረት የመመለስ ግዳታ ያለበት ሰው ንብረቱን ለውጦ ወይም በዚህ ላይ ወጪ አውጥቶ ከሆነ ከዚህ መለዋወጥ ወይም ወጪ የተነሳ ያለውን መብት በተመለከተ አለአግባብ መበልጸግ በሚለው የህጉ ክፍል መሰረት የመጠየቅ መብት ያለው ስለመሆኑ፣ የፍ/ህ/ቁ 1818፣የፍ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 392/1/
ለክርክሩ መነሻ የሆኑ እና በተከሳሽ እጅ የሚገኙ ንብረቶች እንዲይሸጡ፣ እንዲይለወጡና በማንኛውም መንገድ ለ3ኛ ወገን እንዲይተላለፍ በታገደበት ሁኔታና ተከሳሽ በንብረቶች ላይ ጉዲት እንደሚያደርስ ባልተረጋገጠበት ሁኔታ ተከሳሽን ተጨማሪ ዋስ አቅርብ ማለት አግባብነት የላለውና የስነ ስርዓት ህጉን ዓላማ ያላገናዘበ ስለመሆኑ፣ የፍ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ 151
አንድ ልጅ ሲወለድ ከልጇ እናት ጋር በጋብቻ ተሳስሮ የነበረው ሰው በህጉ ግምት መሰረት የልጁ አባት ስለመሆኑና ይህን የህጉን ግምት ማስተባበል የሚችለው እሡ ወይም በህግ የተፈቀደላቸው ሰዎች አባት አለመሆኑ እንዱወሰን የመካድ ክስ በማቅረብ ስለመሆኑ፣ የፍ/ህ/ቁ. 682፣741፣ የፍደራል የቤተሰብ ህግ አንቀጽ 167
አንድ ተከራካሪ ወገን ላላ ተከራካሪ ግለሰብ ወደ ክርክር እንዱገባ በህጉ አግባብ መጠየቁ ተገቢ ቢሆንም ጉዲዩ መታየት ያለበት ከግለሰቡ መብት አንፃር ብቻ ሳይሆን ከፍትሐ ብሓር ሥነ- ሥርዓት ህጉ ዓላማና ግብ አንፃር ጭምር እነ አቶ ተስፊዬ ወርቁ /ሁለት ሰዎች/ እና እነ ወ/ሮ የምስራች ገ/መስቀል /አራት ሰዎች/
አንድ ወንድና ሴት ሲጋቡ በጋብቻ ውላቸው ንብረትን በተመለከተ ካደረጉት ስምምነት ላይ “ከወለደች የግል የለባትም ” ፣ “ ሀብትሽ ሀብቴ ነው “ ተብል የተፈጸመው የውል ሀረግ ካለና ልጅ ከወለደ ከጋብቻ በፉት የነበራቸውን የግል ንብረት የጋራ ለማድረግ እንደተስማሙ የሚቆጠር ወ/ሮ ልዩሴት ሥዩም እና አቶ ሸዋፈራ ንጉሴ
የአንድ ድርጅት ሰራተኛ በሰራው ጥፊት ያለማስጠንቀቂያ የስራ ውለ ቢቋረጥም ያልወሰደው የዓመት እረፍት ካለ ወደ ገንዘብ ተቀይሮ ሉከፈል የሚገባው ስለመሆኑና የፕሮቪደንት ፈንድም በከፈለው ልክ የማግኘት መብት ያለው ዲሽን ባንክ እና እነ ተፈሪ አሳልፈው /ሦስት ሰዎች/ II
አንድ ሰራተኛ መብትና ጥቅሙን ሳይነካ ከአንድ የሥራ ቦታ ወደ ላላ የሥራ ቦታ ወይም የስራ መደብ በማዛወር ማሰራት የአሰሪው አስተዲደራዊ ሥልጣን ነው ሲባል ዝውውሩ ያለህጋዊ ምክንያትና በህብረት ስምምነቱ ከሰፈረው አሰራር ውጪ ይከናወናል ተብል ሉተረጎም የማይገባው ወ/ሪት ለሉት አያላው እና የኢትዮጵያ መድን ድርጅት
አንድ ሰራተኛ መብትና ጥቅሙን ሳይነካ ከአንድ የሥራ ቦታ ወደ ላላ የሥራ ቦታ ወይም የስራ መደብ በማዛወር ማሰራት የአሰሪው አስተዲደራዊ ሥልጣን ነው ሲባል ዝውውሩ ያለህጋዊ ምክንያትና በህብረት ስምምነቱ ከሰፈረው አሰራር ውጪ ይከናወናል ተብል ሉተረጎም የማይገባው ወ/ሪት ለሉት አያላው እና የኢትዮጵያ መድን ድርጅት