-** ዱቦ ገልገል ቴራ ጠበቃ ትዕግስት ጫንያለው; ላይ ክስ የመሰረተው “ተከሳሽ የወ/ሕ/ቁ.676(2) (ሀ) ላይ የተመለከተውን በመተላለፍ የማይገባውን ብልፅግና ለራሱ ወይም ለላላ ሰው ለማስገኘት በማሰብ በስራ አስኪጅነት ተቀጥሮ ሲሰራ ከ v. -** የፋ/ን/ስ/ላ/ዐቃቤ ሕግ ተወካይ ሕይወት አዲና

ተጠሪም ከስር ዓ/ሕ ቀርቦ ለሰበር አቤቱታው በሰጡት መልስ የስር ፍ/ቤት የቀላል እስራት አማራጭ ወስድ አመልካችን ሲቀጣው በወ/ሕጉ አንቀጽ 106(1) መሰረት መሆን እንዲለበት እናምናለን። የወ/ሕጉ አንቀጽ 106(1) ቀላል እስራት መነሻ 10 ቀናት መድረሻው 3 ዓመት ነው።

ስለሆነም በዚህ ረገድ የተነሳው ይታረምልኝ ጥያቄ ላይ ተቃውሞ የለንም።

የስር ፍ/ቤት የወ/ሕጉ አንቀጽ 663(2) እና 82(1) (ሰ)ን በመጥቀስ አመልካች ድርጊቱን ማመኑን እንደአንድ የቅጣት ማቅለያ ምክንያት ሉያዝለት አይገባም ማለቱ ተገቢ ነው። የስር ፍ/ቤቶች ተከሳሽ እንደመነሻ አድርገው ቢወሰድም የወ/ሕጉ አንቀጽ 663(2) እና 82(1) (ሰ) ተጣምረው ሲታዩ አመልካች በስር ፍ/ቤት በክሱ ላይ የተጠቀሰውን የወንጀል ድርጊት ሙለ በሙለ ማመን እንዲለበት ያስቀምጣል። ተከሳሽ ሙለ በሙለ ባለማመኑ ዐ/ሕግ ማስረጃ አሰምቶ ተከሳሽ እንዱከላከል ብይን ተሰጥቶ ባለመከላከለ ጥፊተኛ የተባለ በመሆኑ አመልካች በወ/ሕጉ አንቀጽ 82(1) (ሰ) ስር ተጠቃሚ ላሆን አይገባም። በወ/ሕጉ አንቀጽ 663 (2) መሰረት የወሰደውን ዕቃ ሙለ በሙለ ያልመለሰና የተከሰሰበትን ወንጀል ሙለ በሙለ ያላመነ በመሆኑ ፍ/ቤቱ ቅጣት ሲጣል ከግምት ሉያስገባው የሚችል በመሆኑና ፍ/ቤቱ ሲያምንበት ብቻ እንደሆነ መረዲት የሚቻል በመሆኑ በዚህ ረገድ የተፈፀመ የሕግ ስህተት የለም በማለት በፅሐፍ መልሱን አቅርቧል። እኛም የአመልካችን አቤቱታ አግባብነት ካለው የወ/ሕጉ ድንጋጌ እና ቅጣት አወሳሰን መመሪያ ቁ. 2/2006 እንዱሁም ከስር ፍ/ቤት ውሳኔ ጋር ከዚህ በላይ ሰበር ችልቱ ከያዘው ጭብጥ ጋር በማገናዘብ መርምረናል። እንደመረመርነውም፤

የፋ/ከፍ/ፍ/ቤት የአመልካችን የይግባኝ አቤቱታ ተቀብል የአመልካችን የወንጀል አፈጻጸምን መሰረት በማድረግ በአመልካች ላይ ሉወሰን የሚገባው በቀላል እስራት ቅጣት ነው ብል ካመነበት አመልካቹ ጥፊተኛ የተባለበት የወ/ሕግ አንቀጽ 676(2) (ሀ) ከአንድ ዓመት በማያንስ ቀላል እስራት ወይም ከ15 ዓመት በማይበልጥ ፅኑ እስራት እንደሚያስቀጣ የተመለከተ በመሆኑ፣ቀላል እስራትን አስመልክቶ በወ/ሕጉ አንቀጽ 106(1) ከ10 ቀን እስከ 3 ዓመት እንደሆነ የተመለከተ ስለሆነ እና የወ/ህጉ አንቀጽ 676(2)(ሀ) ደረጃ ያልወጣለት በመሆኑ በቅጣት አወሳሰን መመሪያ ቁ. 2/2006 አንቀጽ 19(6) መሰረት ከአንድ ዓመት እስከ ሦስት ዓመት ያለውን እስራት ለአራት እኩል በመክፈል የቅጣት እርከኑን በመለየት መነሻ ቅጣት መወሰን ሲገባው የስር ፍ/ቤት (ፋ/ከፍ/ፍ/ቤት) መነሻ ቅጣቱን ስለቀላል እስራት በወንጀል ሕጉ ልዩ ክፍል አንቀጽ 106(1) ከተመለከተው 3 ዓመት ጣሪያ አልፍ መነሻ ቅጣቱ 3 ዓመት ከ6 ወር መያዙ የወንጀል ሕጉን እና የቅጣት አወሳሰን መመሪያውን መሰረት ያደረገ ሆኖ አላገኘነውም።

የተከሳሽ (አመልካች) ወንጀል አፈፃፀም እና በእምነት ማጉደል ከወሰዲቸው ንብረቶች የመለሰው ንብረት መኖሩን ከግምት በማስገባት አመልካች ጥፊተኛ በተባለበት የወ/ሕግ አንቀጽ 676(2) (ሀ) የቀላል እስራት አማራጭ መወሰደ ተገቢ ነው። በዚህ አንቀጽ የተመለከተው ከአንድ ዓመት በማያንስ ቀላል እስራት ሲሆን ከወንጀል ሕጉ ልዩ ክፍል አንቀጽ 106(1) ጋር በማገናዘብ በቅጣት አወሳሰን መመሪያ ቁ. 2/2006 አንቀጽ 19(6) መሰረት እርከን አንድ ከ1 ዓመት እስከ 1 ዓመት ከ6 ወር ይሆናል የወንጀለን አፈፃፀምና ክብደት መሰረት በማድረግ ቀላል ወንጀል ደረጃ የተሰጠው በመሆኑ በዚህ እርከን አንድ ውስጥ መነሻ ቅጣቱ 1 ዓመት ከ4 ወር እንዱሆን ወስነናል መነሻ ቅጣቱ በቅጣት አወሳሰን መመሪያው የቅጣት ሰንጠረዥ እርከን 7 ከ1 ዓመት እስከ 1 ዓመት ከ6 ወር በሚለው ስር ይወድቃል።

በዐ/ሕግ በኩል የቀረበ የቅጣት ማክበጃ ምክንያት ባለመኖሩ ቅጣቱ የሚከብድ አይሆንም በልላ በኩል አመልካች ለሰበር ችልት እንደ አንድ ቅሬታ ምክንያት በማድረግ ወንጀለን መፈፀሜን ማመኔ በወ/ሕጉ አንቀጽ 82(1) ሰ በቅጣት ማቅለያነት ሉያዝልኝ ሲገባ በሥር ፍ/ቤቶች ታልፍብኛል በማለት የተከራከረ ቢሆንም፤ አመልካች በስር ፋ/መ/ደ/ፍ/ቤት የወ/ሕጉን አንቀጽ 676(2) (ሀ) በመተላለፍ ከባድ እምነት ማጉደል ወንጀል ፈፅሟል በሚል በክሱ ዘርዝሮ ከተመለከተው ብር 3000 (ሦስት ሺህ ብር) መውሰደን ሳያምን ላብቶፖቹን ብቻ ወስጃለው በማለት ያመነ በመሆኑ የእምነት ቃለ ከወንጀለ ዝርዝር ጋር ሲታይ ወንጀለን ስለመፈፀሙ ሙለ በሙለ ያመነ ባለመሆኑ በከፉል ማመኑ በቅጣት ፈቅደ ስልጣን ከግምት ሉገባ ከሚችል በቀር ራሱን ችል አንድ ቅጣት ማቅለያ ምክንያት ተደርጎ ሉወሰድ የሚገባው አይደለም። በዚህ ረገድ የስር ፍ/ቤቶች ይህንን በወ/ህ/አንቀጽ 82(1)(ሰ) እንደ አንድ ቅጣት ማቅለያ ምክንያት አለመውሰዲቸው በአግባቡ ስለሆነ በዚህ ላይ አመልካች ያቀረበው ክርክር የህግ መሰረት ያለው አይደለም።

በስር ፍ/ቤቱ ተከሳሻ (አመልካች) የዘወትር አመለ መልካም እንደነበረ ግምት በመውሰድ በወ/ሕጉ አንቀጽ 82(1) (ሀ) እና ንብረቶቹ በመመለሳቸው በወ/ህ/አ 663(2) እና 82(1) (ሰ) መሰረት የተያዘለትን ሁለት ቅጣት ማቅለያ ምክንያቶች በመውሰድ መነሻ ቅጣት ካረፈበት እርከን 7 በሁለት የቅጣት ማቅለያ ምክንያቶች ወደ እርከን 5 ዝቅ ይላል በዚህ እርከን 5 የተመለከተው የቅጣት ፈቅድ ስልጣን ከ6 ወር እስከ 1 ዓመት እስራት ሲሆን ተከሳሹን ያርማል ለላላው ማስተማሪያ ይሆናል ብለን ባመንበት በ1 ዓመት እስራት እንዱቀጣ ወስነናል።

ው ሣ ኔ

• የፋ/መ/ደ/ፍ/ቤት በወ/መ/ቁ. 88912 በቀን 3/03/07 ዓ.ም በዋለ ችልት፤የፋ/ከፍ/ፍ/ቤት በወ/መ/ቁ. 145151 በቀን 3/07/07 ዓ.ም በዋለ ችልት የሰጡት የቅጣት ውሳኔ በወ/መ/ሥ/ቁ.

195(2) (ሰ) (2) መሰረት ተሻሽሎል።

• ተከሳሽ (አመልካች) በዚህ ወንጀል ጉዲይ እጁ ከተያዘበት ጊዜ ጀምሮ በሚታሰብ በአንድ ዓመት እስራት እንዱቀጣ የስር ፍ/ቤቶች የቅጣት ውሳኔን በማሻሻል ወስነናል። እንደ ተሻለው የቅጣት ውሳኔ ይፈፀም ዘንድ ተከሳሹ ታስሮ ለሚገኝበት መ/ቤት ይፃፍ።

መዝገቡ ተዘግቷል። ወደ መዝገብ ቤት ይመለስ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።