** - ዘምዘም ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር መልስ ሰጪ፡ - የኢላባቦር ዞን ትምህርት መምሪያውል - የውል ጉዳይ አወሳሰን - የውሎች ውጤት፡ - የፍትሐብሕር ሕግ 1711፣ 1731/1/; ና መ/ሰጪ በገቡት ውል አንቀጽ 24 ግራ ቀኙ እ v. Unknown

የሰ/መ/ቁ 16896

ጥቅምት 16 ቀን 1998 ዳኞች፡

• 1. አቶ መንበረፀሐይ ታደሰ

2. አቶ አብዱልቃድር መሐመድ
3. ወ/ሮ ደስታ ገብሩ
4. አቶ መስፍን እቁበዮናስ
5. ወ/ሪት ሂሩት መለሰ አመልካች፡

• ዘምዘም ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር መልስ ሰጪ፡ - የኢላባቦር ዞን ትምህርት መምሪያውል - የውል ጉዳይ አወሳሰን - የውሎች ውጤት፡ - የፍትሐብሕር ሕግ 1711፣ 1731/1/ አመልካችና መ/ሰጪ በገቡት ውል አንቀጽ 24 ግራ ቀኙ እርስ በእርሳቸው ካልተስማሙ አንዱ ወገን በሕግ ወይም በሽምግልና መጠየቅ ይችላል በሚለው ድንጋጌ ክርክሩ በሽምግልና ብቻ ይታያል ተብሎ የተቀመጠ ድንጋጌ የለም በማለት አመልካች ጉዳዩ በሽምግልና እንዲታይ ያቀረበውን ክርክር ውድቅ አድርጐ የኢሉባቦር ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት በዋናው ጉዳይ ውሣኔ በመስጠቱና ውሣኔው በበላይ ፍ/ቤቶች በመጽናቱ የቀረበ አቤቱታ።

ውሣኔ የOሮሚያ ጠቅላይ ፍ/ቤት ውሣኔ ተሽሯል።

1. ተዋዋይ ወገኖች ሕግ ከወሰናቸውና ከከለከላቸው ነገሮች በቀር የሚዋዋሉበትን ጉዳይ እንደመሰላቸው የመወሰን መብት አላቸው።

2. በህግ አግባብ የተቋቋሙ ውሎች ባቋቋሟቸው ሰዎች ላይ ሕግ ናቸው።

3. የተጠቀሰው የውሉ ድንጋጌ አለመግባባቶች ከተነሱ ጉዳዩን በስምምነት ለመጨረስ ጥረት የሚደረግ መሆኑን ይህ ካልተቻለ ጉዳዩ በገላጋይ ዳኝነት የሚታይ መሆኑን የሚደነግግ በመሆኑ ፍ/ቤት ይህንኑ ተፈፃሚ ማድረግ አለበት።

73 74 ºgOp 16 d} 1998 ¡M/e. 16896 ªƒu:- 1. „q M}iUÍH¦ o¨
2. „q „k©Gf¬Z MHM¬ 3. /[ ¨^o ´kV 4. „q M^Ö} †ei§|^ 5. /p BôVp ME
„MG‰u:- ˜O˜O xFÓ{n ¡m{ ¡¶G NCiZ - ¸if Zg¥ „j¦{C dUi:: MG^ \Á:- ¡„óEójiðZ ›} pOCZp MOW¤ - dUi ÖZ¬ E\iZ uEùn EdUið ´ðª¦ M{a ¡D{ð Š^ ¡m®MUð i„óEójiðZ ›} ˆÖm Ö/iöp \óD} ¡„Að{ð MG^ \Á ¡„Að{ð „MG‰u}| |¦G „ó}ðX}^ ˆðj}¤ imjE ¬Z²p F¦ ðG} MQUp „¬Z´ù i„¸fF¦ 184.559.26/„}¬ Mq \N}¤ „Xp ó „O^p Mq BOR ˜¸‚ kZ ˆB¤ ^¬^p R}mõO/ †}ªóˆÑEð iMQUmð Š^ {ð:: ¡„Að{ð MG^ \Á iiˆðEð iðEð MQUp ´ðª¢ i¶G¶G ª{p ˆNôo¦ i^mdZ i˜óC Ö/iöp †}ªódUk ¡m¨U´ð „F¶jk MD{ð} ´GÌ iMfO MG^ ˆM\¸n im¼NW iÕ«XG M®MW¤ ¨U° Ö/iöp iMš´k eºZ 15803 ´Fμ¦ EMOUº †}ªótG Š^ ¤dUi MD{ð} iM¶EË MG^ \ºmýG:: ¡SZ Ö/iöp ¡„MG‰u} º¤dø ik¦} ð¬g ‰¨U´ iíF ¡„Að{ð „MG‰u E„Að{ð MG^ \Á kZ 31.111.40/\ER „}¬ `ó „}¬ Mq „^X „}¬ kZ ˆ„Zj R}mõO/ †}ªóˆÖG| ŠZŠV F^ˆmEð Á| ˆóRX ieºZ 300/T^p Mq kZ/ †}ªóˆÖG ¡\¸ð ðR{ö iiF¦ Ö/iöqu Í}mýG:: ¡„Að{ð „MG‰u i\iZ †}ªóo¦Ep jdUið „iöno F¦ ¶X du} j¨U¶{ð ðG MQUp „EM¶jjqu ˆm{\ð ´ðª¢ i¶G¶G ª‚{p ¡Nôo¦ MD{𠆡od ¡SZ Ö/iöp ¦B÷} „G× ¡\¸ð ðR{ö MQUo’õ ¡K¶ SCmp ¤Eip {ð iNEp ¤dUið NMGˆt ¡K¶ pZ´ðO ¡Nô¤^{R {ºk ¤Eð MD{ð} iNM} ´ðª¢ E\iZ †}ªódZk m¨Z´ù ¡M/\Á} MG^| ¡„MG‰u} ¡MG^ MG^ „¬O¹üG:: ¦C ¡\iZ uEùp ´ðª¢} MZOåG:: i¶Xd‚ m’’¦ ´ƒu M‰ˆG „EM¶jjqu \ó{\ð iðFrð MQUp i¶G¶G ª‚{p ¦o¤G ¡mjEð ¡ðG fG oG× ´ðª¢ iM¨i Ö/iöp †}ªóo¦ M¨U´ð i„¶jið {ð ¦^ „¦¨EO? ¡NôEð Ákº i’}{p MMZMZ| M} ¤Eip ´ðª¦ †}¨D{ mMGŠm|G:: 75 76 ˆ´ðª¢ „¸fF¦ Að{öo †}¨mUª{ð i„Að{ð „MG‰u iMG^ \Áð M‰ˆG d{ð i¶GË jGmMEˆm ¡ðG {¬ ¡M®MW¤ ¨U° p/iöp ¶}jo EN¬U¶ ðG ¡m¨U´ MD{ð oðëG:: ESXð N^®MW¤ ¡NôD} g¬M ŠÖ¤ ¡„Að{ð „MG‰u ˆM/\Á F¦ ˆmdiE iíF iM‰ˆFrð ¡mѸUð} „EM¶jjp i^OO{p M¼U^ jEMtFrð ¡„Að{ð „MG‰u MG^ \Á i›{ð Ö/iöp Š^ ˆMM^Un iÓp iÕ«XG M®MW¤ ¨U° Ö/iöp ´Fμ¦ ª EN^MUº Š^ ¡MQUm MD{ð} oðëG:: im¼NW ¡›{ð Ö/iöp „Að} ¡dUið} ´ðª¦ EN¡p SG¹} ¡EöEð MD{ð} ´GÌ ¡mˆXˆU ióD}O ¡SZ Ö/iöp mfðPð} ik¦} ð¬g iN¬U¶ i’|ð ´ðª¦ F¦ ðR{ö ¡\¸ MD{ð oðëG:: ¡SZ Ö/iöp ¡„MG‰u} MfNô¤ ð¬g EN¬U¶ ¡\¸ð OŠ}¤p «iðEð „}dË 24 MQUp ¶Xd€ò †Z^ i†ZRrð ‰Gm^NMð „}© ´} iK¶ ¦O ibO¶G| M¸¡g ¦uFG::» ¦FG †}°õ ´ðª¢ ibO¶G| kt ¦o¤G mkEù ¡mdM¸ ¶«o ^EEöE mfðPð} „GmdiG{ðO ¡NôG MD{ð} Ö/iön i9/1/95 ˆ\¸ð k¦} EM´}˜k uE|G:: ¦C uEùp i¶X dኙò M‰ˆG ¡m¨U´ð} ¡ðEð} „}dË 24 †}¨MUMUð m’’¦ ´~u iM‰ˆG „EM¶jjqu ˆm{\ð ´ðª¢} i^OO{p EM¼U^ ºUp ¡Nô¨U¶ MD{ð}@ ¦C ‰GmtE ´ðª¢ i´Fμ¦ ª‚{p ¡Nôª‚ ^EMD{ð iNô´j m´}šjüG:: ¦C Að{öo i¶GË \Ö[ †¤E| iEöF Ö/iöpO „^d¬P Š^ ¡dUiEp MD{ð E›{ð Ö/iöp ¡m´EÍEp ióD}O Ö/iön EMdiG R¦Ñg¬ dZmýG:: †}¨Nôodð m’’¦ ´~u K¶ ˆ|rð| ከˆEˆFrð {´[u idZ ¡Nô’’Eðip} ´ðª¦ †}¨M\Frð ¡M} Mkp ¤Frð ^EMD{ð iÖpHkHöZ K¶ eºZ 1711 i¶GË mMGŠmýG:: ¡K´ð} „¶jk mˆpEð ¡mëdMðp ðEùu ¨¶P jëëNþrð \“u F¦ Mkp| ¶«o} ^ENôºEð †}¨K¶ D{ð ¡Nô¤´E¶Eð MD{ð} ¡ÖpHkHöZ K¶ e.1731(1) ¦¨{¶μG:: ¡SZ Ö/iöp i„Að{ð „MG‰u| MG^ \Á M‰ˆG ¡M®MW¤ ¨U° p/iöp ¶}jo EM^Xp im¨U´ð ðG i„}dË 24 F¦ „EM¶jjqu i¶G¶G ª{p ¡Nôo¢ ^EMD{ð i¶GË mMGŠq †¤E Ö/iön ¡ðEð} „}dË †Z\ð iM\Eð kt mZ´ðP i’|ð ´ðª¦ F¦ ðR{ö M\¸n MQUo’õ ¡K¶ ^Cmp {ð kE|G:: 77 78 ð R {ö ƒ ¡‡[Nô¤ ¸gF¦ Ö/iöp iMš´k e.06203 i10/10/96 ¡\¸ð ðR{ö mbåG; Mš´ið ¤EdEp ^ED{ ¨ Mš´k iöp ¦ME^::