-** ወ/ሮ ዓለሚቱ አግዛቸው; ስም እንዲዛወር ፈቃደኛ ስላልነበሩ ውሉ ፈርሶ ተዋዋይ ወገኖች ወደ ነበሩበት ላመለሱ ይገባል ሲል የሰጠውን ውሣኔ በማጽናቱ በተቃውሞ የቀረበ አቤቱታ ነው።; -** ወ/ሮ ዓለሚቱ አግዛቸው - ወኪል አቶ አግዛቸ v. -** እነ ወ/ሮ ዝናሽ ኃይል የውል ክርክር - የውል መፍረስ፣ የቤት ሽያጭ፣ የፍ/ብ/ህ/ቁ/ 1771(1)፣ 1785(2)፣ 1789; -** እነ ወ/ሮ ዝናሽ ኃይል - ቀረቡ።; ዎች በፍ/መ/ደረጃ ፍ/ቤት በመሰረቱት ክስ በወረዳ 15; ዎች የ

ጉዳዩን በይግባኝ ያየው የፍ/ከፍተኛ ፍ/ቤት በድምፅ ብልጫ መዝገቡን በፍ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 337 መሰረት ዘግቶታል።

37 38 የአሁኑ የሰበር አቤቱታ የቀረበው በዚህ ውሣኔ ላይ ነው። ይህ ችሎትም ውሉ ላፈርስ ይገባል ወይስ አይገባም የሚለውን በመመርመር አቤቱታው ለሰበር እንዲቀርብ በማድረግ ግራ ቀኙ ክርክራቸውን በጽሁፍ አቅርበዋል። ፍ/ቤቱም ጉዳዩን እንደሚከተለው መርምሯል።

የአሁን ተጠሪዎች ለአመልካች ቤት መሸጣቸውን፣ ቤቱንም ማስረከባቸውን ከተዋዋሉት ብር 9.000 /ዘጠኝ ሺህ/ ውስጥ ብር 6.000 /ስድስት ሺህ/ መቀበላቸውን አምነዋል። ውሉ እንዲፈርስ የጠየቁት ከሺያጩ ዋጋ ቀሪው ብር 3.000 /ሦስት ሺህ/ ባለመከፈሉ ነው።

ውልን ስላለመፈፀም በሚመለከተው የፍትሐብሕር ህግ ቁጥር 1771/1/ ከተዋዋዮቹ አንዱ የውሉን ግድታ ያልፈፀመ እንደሆነ ውሉ ያልተፈፀመለት ወገን የውሉን መፍረስ ላጠይቅ እንደሚችል ይገልፃል። እንዲሁም የዚሁ ክፍል አንቀጽ 1789 ውሉ በተወሰነው ጊዜ ውስጥ ያልተፈፀመ ከሆነ ዳኞች በአንደኛው ወገን ጠያቂነት ውሉን ላያስቀሩት እንደሚችሉም ተመልክቷል። በአንድ በኩል ህጉ ውል አልተፈፀመልኝም የሚለው ወገን ውሉ እንዲፈርስለት ለመጠየቅ እንዲችል መብት ሰጥቶታል በልላ በኩል ግን ዳኞች በውሉ ላይ አይነተኛ የሆነ የውል መጣስ ካልሆነ በቀር ውሉ እንዳያፈርሱ ህጉ ግድታ ይጥልባቸዋል /የፍ/ህ/ቁ.1785/2/ ይመለከቷል/።

ተዋዋይ ወገኖች መሰረታዊ ባልሆኑና ጥቃቅን የሆኑ ምክንያቶችን ብቻ በመስጠት ውል ማፍረስ እንዳይችሉ ዳኞች ውሉ እንዲፈርስ ላያደርጉ የሚችሉት ውሉ ባይፈርስ ከፍ ያለ ችግር የሚያስከትል ከሆነ ብቻ ነው።

በተያዘው ጉዳይ የከፍተኛው ፍ/ቤት አነስተኛ ድምጽ እንዳሰፈረው የውሉ አመዛኙ ግድታ ተፈጽሟል። ገዥ /አመልካች/ የሽያጩን አብዛኛውን ክፍያ ፈጽመው ቤቱንም ተረክበዋል። አልተፈፀመም የሚባለው ቀሪው የብር 3,000 /ሦስት ሺህ/ ክፍያ ብቻ ነው። ይህ ደግሞ ውሉን ለማፍረስ የሚያበቃ መሰረታዊ የሆነ የግድታ መጣስ የሚያሰኝ ምክንያት አይደለም።

በዚህም መሰረት ቀሪው ገንዘብ አልተከፈለም በማለት ውሉ እንዲፈርስ የተሰጠው ውሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት አለበት።

ው ሣ ኔ

1. የፍ/መ/ደረጃ ፍ/ቤት በመ/ቁ. 29696 ሰኔ 4/1996 የሰጠው ውሳኔ እና የፍ/ከፍተኛ ፍ/ቤት በመ/ቁ. 32497 ጥር 3A/1997 በአብላጫ ድምጽ የሰጠው ውሣኔ ተሽሯል።

2. ለክርክሩ ምክንያት የሆነው የቤት ሽያጭ ውል ላፈርስ አይገባም።

3. ወጪና ኪሳራ ግራ ቀኙ ይቻቻሉ። መዝገቡ ተዘግቷል። ይመለስ።