YZlex

Full text

የሰ/መ/ቁ. 2173A 11/7/99 ዳኞች፡-

Aቶ ፍስሐ ወርቅነህ
Aቶ Aብዱልቃድር መሐመድ
Aቶ ጌታቸው ምህረቱ
Aቶ መስፍን Eቁበዮናስ
ወ/ት ሒሩት መለሰ Aመልካች፡- ፍሬህይወት Eርቄ ተጠሪ፡- የIት. ቴልኮሙኒኬሽን ኮርፖሬሽን መዝረቡን መርምረን የሚከተውን ፍርድ ሰጥተናል።

ፍርድ

ይህ ጉዳይ ለሰበር ችሎቱ ላቀርብ የቻለው የፍ/ከፍተኛ ፍ/ቤት ግንቦት 19 ቀን 1997 ዓ.ም. A199A በሰጠው ውሣኔ ቅር በመሰኘት ነው። Aመልካች ነሐሴ 16 ቀን 1997 ዓ.ም. ጽፋ ባቀረበችው የሰበር ቅሬታ ማመልከቻ የሥር ፍ/ቤቶች ተጠሪ የሥራ ውልን ያቋረጠው በሕገወጥ መንገድ መሆኑን ተቀብለው በAዋጅ ቁጥር 377/96 Aንቀጽ 43/5/ ድንጋጌን በመጣስ የውዝፍ ደመወዝ ጥያቄዬን በዝምታ Aልፈውታል በማለት Aመልክታለች። ይህ ችሎት የግራ ቀኙን የቃል ክርክር ሰኔ 9 ቀን 1998 በዋለው ችሎት Aድምጧል። የAመልካች የሥራ ውል በሕገ ወጥ መንገድ መቋረጡ ከተረጋገጠና ወደ ሥራ Eንዲመለስ ከተወሰነ ውዝፍ ደመወዝ ሳይወሰን ማለፉ በAግባቡ መሆን Aለመሆኑን ይህ ችሎት መርምሯል።

በAዋጅ ቁጥር 377/96 Aንቀጽ 43/5/ መሰረት የሥራ ውሉ በሕገወጥ መንገድ የተቋረጠና ወደ ሥራ Eንዲመለስ የተወሰነለት ሰራተኛ በመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት የሥራ ክርክር ችሎት ከስድስት ወር የሚይበልጥ ውዝፍ ደመወዝ ላወሰንለት የሚገባ መሆኑን፣ ጉዳዩ በይግባኝ ታይቶ የሰተኛው ወደ ሥራ መመለስ ውሣኔ ከፀና ከAንድ ዓመት ያልበለጠ ውዝፍ ደሞዝ ፍ/ቤቱ ላወስን Eንደሚገባ ተደንግጓል።

በመሆኑም የሥር ፍ/ቤቶች የAመልካች የስራ ውል የተቋረጠው በሕገወጥ መንገድ ነው በማለት Aመልካች ወደ ሥራ Eንድትመለስ ወስነው የጠየቀችው ውዝፍ ደሞዝ Eንዲከፈላት Aለመወሰናቸው መሰረታዊ የሕግ ስህተት ነው ብለናል።

ው ሣ ኔ ይህ ችሎት የጉዳዩን Aጠቃላይ ሁኔታ በመመርመር Aመልካች ከሥራ ታግዳ በነበረችበት ጊዜ ያለው ከመጋቢት 23 ቀን 1996 Eስከ ነሐሴ 2A ቀን 1996 /የ4 ወር ከ28 ቀናት ደሞዝ/ በተጨማሪ የሥራ ውሉ ከተቋረጠ ከነሐሴ 21 ቀን 1996 ጀምሮ ወደ ምድብ ሥራዋ ተመለሰች Eስከተባለበት ጥር 16 ቀን 1997 ዓ.ም.

ድረስ ያለው የ4 ወር ከ25 ቀን ደሞዝ Eና ልሎች ወጭና ኪሣራዎች ላከፈል በሚገባው መጠን ላይ የመሰለውን Eንዲወስን መዝገቡ ለፍ/መ/ደ/ፍ/ቤት በፍ/ሕ/ቁ. 343/1/ Eንዲመለስ ታዟል።

መዝገቡ ወደ መዝገብ ቤት ይመለስ።

¡QiZ M/e. 21119 Mμióp 18/99 •.O ªƒu:- „q M}iUÍH¦ o¨
' „\¶¬ μað ' M^Ö} –ei§|^ /p BôVp MEQ „q ma´Z ´/SF\ö „MG‰u:- fEómõ O¶k „Š\ó§} NCiZ MG^ \Á:- N^m’G ¿{ö የስራ ክርክር - የህመም ፈቃድ - የEረፍት ፈቃድ - የስራ ውል መቋረጥ - Aዋጅ ቁ. 42/85 Aንቀጽ 85(2) የፍድራል ከፍተኛው ፍርድ ቤት ተጠሪው ከስራ የተሰናበቱት በህገ ወጥ መንገድ ስለሆነ ወደ ሥራ ላመለሱ ይገባል ሲል የፍድራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሰጠውን ውሣኔ በማጽናቱ የቀረበ Aቤቱታ ነው።

ውሣኔ፡ - የፍድራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤትና የፍድራል ከፍተኛው ፍርድ ቤት የሰጡት ውሳኔ ተሽሯል።

የህመም ፈቃድ ህመሙ ከደረሰበት የመጀመሪያ ቀን Aንስቶ ባለው የ12 ወር ጊዜ ውስጥ በተከታታይ ወይም በተለያዩ ጊዜያት ቢወስድም በማንኛውም ሁኔታ ከስድስት ወር Aይበልጥም።
የህመም ፈቃድ ጊዜ Aቆጣጠር የስራ ቀናትን ብቻ በመለየት ሳይሆን ህመሙ ከደረሰበት ቀን Aንስቶ በመቁጠር በጠቅላላው ከ6 ወር መብለጥ የለበትም።
በህመም ምክንያት 6 ወር በላይ በስራ ላይ Aለመገኘት የስራ ውልን ለማቋረጥ ህጋዊ ምክንያት ነው።

7 8 ¡QiZ M/e. 21119 Mμióp 18/99 •.O ªƒu:- 1. „q M}iUÍH¦ o¨
2. ' „\¶¬ μað 3. ' M^Ö} –ei§|^ 4. /p BôVp MEQ 5. „q ma´Z ´/SF\ö „MG‰u:- fEómõ O¶k „Š\ó§} NCiZ {/Ñ² ÑEd ’h dUi MG^ \Á:- N^m’G ¿{ö dUi Ö Z ¬ „iönoð ¡dUið ¡Õ«/M®/¨U° Ö/iöp iM/e. 10144 ¡‰mõp 24/97 •.O i’Eð uEùp ¡\¸ð} ðR{ö ¡Õ«/ˆÖm Ö/iöp iM/e. 38753 HOEö 12/97 •.O ¡dUiEp} ¦¶j‚ iMQUš i\¸ð p†™š F¦ {ð:: ¡„Að} MG^ \¾ iSZ ¤dUið Š^ i¡‰mõp Z 1994 •.O i¬}´p iMoMMð E9 Z ¤CG CŠO| \óˆomG Mh¡n} ´GÐ@ iCMO OŠ}¤p ¡dUip ¡SX d} o^l 6 Z iCMO Ñf¬ dWð 3 Z ¨¶P ¡SX d} kt mhº[ i•Mp Ñf¬ o^l i¶G NC¨V mMš¶l †¤E mˆRb oCRS 4/95 •.O imÎÑ ¨kªiö ¤F¶jk ¡SX ðEð} iNëU¸ð ðšÖ ¨Mš mˆÖEùp ¨SXð †}ªóME^ ¤MEˆmip {ð:: Š\ð ¡dUiEp ¡M®/¨U° Ö/iöpO ¡¶X dò} ŠZŠZ| N^U° iMMZMZ| iÖ/iön p†™š MQUpO ¡\•p Mh¹¸W¤ð †}ªódZk ‰¨U´ iíF ˆoCRS 01/94 •.O †^ˆ oCRS 01/95 •.O i12 Xp ´ó˜ö ð^º i\•p Mh¹¸W¤ð F¦ OGŠp m¨Z´ù iCMO Ñf¬ m¸Wð ¡dUip ´ó˜ö E164 d|p kt iMD{ð@ †}ªóAðO E38 d|p ¨¶P ¡•Mp Ñf¬ †}¨m\¸ð i„¸fF¦ iKMO OŠ}¤p ¡dUð E164 d|p kt iMD{ð 6 Z ^FGPFð mˆRb ¡ˆRb} ¡SX ðG ¤ëU¸ð i„’² eºZ 42/85 „}dË 85(2) ð¾ ^ED{ K´º ¡SX ðG NëUº {ð iNEp ¡6 Z ðšÖ ¨Mš mˆÖEùp ¨SXð †}ªóME^ ^|þG:: ¦¶j‚ EˆÖmð Ö/iöp dZlO ¦¶jò mQZ› Mš´ið m˜¶mýG:: ¦C „iöno ¡dUiðO i˜óAð ðR{ö F¦ \óD} ´ðª¢ E\iZ ¦dZjG ¡mjEðO m¸W iCMO OŠ}¤p ˆSX dUjrð ¡mjEðip} d|p ¡SZ Ö/iön ¡mˆmEð ^Eöp i„¶jið MD} „EMD{ð} EN¹Xp {ð:: ¦¶j‚ ˆdUiip ÖZ¬ ¦O ðR{ö F¦ MUªp †}¨mtEð ¡„Að} m¸W iCMO OŠ}¤p ˆ¡‰mõp Z 1994 •.O ®O[ ¡SX ðEð †^ˆmëU¸ip oCRS Z 1995 •.O ¬U^ ˆ9 Z iF¦ iSXð F¦ ¤Gm´ MD{ð mUμ¶¹üG:: Ö/iön ¡´ó˜öð} „h¹¸Z ¤\Fð i\•p Mh¹¸W¤ð F¦ i12 Xp ´ó˜ö ð^º E164 ¡SX d|p ˆSX MgUn} OGŠp ¡m¨U´ip} kt iMð\¬ \óD}@ ¦CO i„’¯ eºZ 42/85 „}dË 85(2) MQUp ¡6 Z ´ó˜ö „FEÑO iNEp {ð:: ¡CMO Ñf¬ ´ó˜ö} „^MGŠq i„’² e. 42/85 „}dË 85(2) F¦ i¶GË ¡m¨{´´ð ¶} KMMð ˆ¨U\ip ¡M®MW¤ d} „}^q jEð ¡12 Z ´ó˜ö ð^º imˆoo¦ ¦O imE¤¢ ´ó˜ö¤p ió\¬O iN}ðO Að{öo ¡CMO Ñf¬ ˆ6 Z „¦iGºO ¡NôG {ð ¦CO ¡CMO Ñf¬ ´ó˜ö „h¹¸V ¡SX d|p} kt iME¡p R¦D} CMMð ˆ¨U\ip ¡M®MW¤ð d} „}^q iMe¸Z i¸gFFð ˆ6 Z MkEº †}¨EöEip K´ð i¶GË ¡¨{´´ð {ð:: ^E˜óC ¡SZ Ö/iön ˆ˜óC ¡K¶ ¬}μ´ö ð¾ ¡6 Xp ¡CMO Ñf¬ ´ó˜ö „h¹¸V ¡SX d|p} kt ¡NôMEˆp †}¨D{ „¬Z´ù iMð\¬ iK´ð „mUè´ùMð F¦ MQUo’õ ¡K¶ ^Cmp ÑËNþG:: ð R {ö

Case summary

Full text

ፍርድ

Laws cited

Legal issues

የሰ/መ/ቁ 17189