-** ደራታ ባትሪ ካምፓኒ የቀረበ የለም; የንግድ ምልክት; እንዱመዖገብለት ያቀረበው ‛DURA SUN“ የንግድ ምልክት በፅ/ቤቱ ‛DURA CELL“ በሚል መጥሪያ ሰርተፍኬት ቁጥር 1987 ከተመዖገበ የንግድ ምልክት ጋር በአዋጅ ቁጥር 501 v. -** የኢትዮጵያ አዔምሯዊ ንብረት ፅ/ቤት የቀረበ የለም; ፅ/ቤት ውድቅ ከተደረገ በኋላ ይግባኝ ቅሬታውን ለፋዳራል ከፍተኛ; ፅ/ቤት; ፅ/ቤት ሚያዛያ 21 ቀን 2005 ዓ.ም ባቀረበው; ፅ/ቤት ስር የተደራጀው ኢንደስትራዊ ንድፍ ጥበቃና ል

የፅ/ቤቱ የበላይ ኃላፉም በይግባኝ ሰሚ ኮሚቴ የተሰጠው ውሳኔ በማፅደቅ ለአመልካች አሳውቀዋል። አመልካች በፅ/ቤቱ የተሰጠውን ውሳኔ በመቃወም ለፋዳራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ያቀረበው ይግባኝ አቤቱታ ተቀባይነት አላገኘም። የአሁኑ የሰበር አቤቱታ ያቀረበውም በተጠሪ ፅ/ቤት እና ፋዳራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የተሰጠው ውሳኔና ትዔዙዛ በመቃወም ለማስለወጥ ነው። የአመልካች ሰበር አቤቱታ መሰረታዊ ይዖትም ሁለቱም የንግድ ምልክቶች በዓለም ገበያ ተወዲዲሪ እንደሆኑ፣ የመጀመሪያ ሶስት ፉደልች ተመሳሳይ በመሆናቸው ብቻ የንግድ ምልክቶቹ መሳከር ይፈጥራለ ተብል መወሰኑ በአዋጅ ከተቀመጠው ትርጉም ውጭ ስለመሆኑ፣ በንባብ፣ በአተረጓጎምና ድምጸት አንድ ናቸው የተባለውም በአግባቡ አለመሆኑን፣ ፅ/ቤቱ አንድ የህብረተሰብ ክፍል ብቻ መሰረት በማድረግ ምዛገባ መከልከለ የአመልካች መብት በእጅጉ የጣሰ በመሆኑ ሉታረም ይገባል የሚል ነው። የአመልካች አቤቱታ ተመርምሮ የአሁኑ አመልካች ለተጠሪ ባቀረበው የይግባኝ አቤቱታ ላይ እንደገለፀው ‛ደራታ“ የሚለውን ምልክት አስቀድሞ ያስመዖገበውና በብዘ ሀገሮች አስመዛግቦ እየተገለገለ የሚገኝበት ከሆነ ‛DURA SUN“ የሚለው ‛DURA CELL“ ከሚለው የንግድ ምልክት ጋር የተመሳሰለ ነው ወይስ አይደለም? ለማለት ‛DURA“ የሚለውን ቃል ለምን ተጠቀመ የሚለውን ምክንያት ለፍርድ ሐተታው እና መነሻ ማድረጉና በዘህም የተነሳ ያሳክራል ከሚል መደምደማያ የደረሰበትን አግባብነት ተጠሪን ባለበት ይጣራ ዖንድ ያስቀርባል ተብሎል። ተጠሪም ጥሪ ተደርጎለት ቀርቦ የበኩለን መልስ የሰጠ ሲሆን ዋናው ፍሬ ጉዲይ የአመልካች የንግድ ምልክት ይመዛገብልኝ ጥያቄ ውድቅ የተደረገው በፅ/ቤቱ ቀደም ከተመዖገበው የንግድ ምልክት ተመሳሳይነት ያለውና መሳከርን የሚፈጥር መሆኑን ተረጋግጦ በመሆኑ የአመልካች የሰበር አቤቱታ ውድቅ እንዱደረግ አመልክቷል። የመልስ መልስም ቀርበዋል።

ጉዲዩ አጠር አጠር ባለመልኩ ከላይ የተገለፀው ሲሆን ይህ ችልትም ግራ ቀኙ በፅሁፍ ያደረጉት ክርክር ለሰበር አቤቱታ መነሻ ከሆነው ውሳኔ እና አግባብነት ካላቸው ድንጋጌዎች ጋር በማገናዖብ ተጠሪ እና የስር ከፍተኛ ፍርድ ቤት በሰጡት ውሳኔና ትዔዙዛ መሰረታዊ የሕግ ስህተት መፈፀም አለመፈፀሙን እንደሚከተለው መርምሮታል።

እንደመረመርነውም፡- አመልካች እንዱመዖገብለት ያቀረበው የንግድ ምልክት /trade mark/ ‛DURA SUN“ የሚል ነው። ተጠሪ የአመልካች ጥያቄ ውድቅ ያደረገው በፅ/ቤቱ አስቀድሞ የተመዖገበ ‛DURA CELL“ የሚል የንግድ ምልክት እንዲለና አሁን ለምዛገባ የቀረበው ‛DURASUN“ በዔይታ፣ በንባብ እና በድምጸት ተመሳሳይነት ያለው በመሆኑ በህብረተሰቡ ዖንድ መሳከርን ይፈጥራል በሚል መነሻ ነው። የኢትዮጵያ አዔምሯዊ ንብረት ፅ/ቤት በአዋጅ ቁጥር 320/1995 አንቀፅ 6 ከተሰጡት ስልጣንና ተግባራት አንደ የንግድ ምልክት መመዛገብ ስለመሆኑ መገንዖብ ተችሎል። የንግድ ምልክት ምዛገባና ጥበቃ አዋጅ ቁጥር 501/1998 የሰጠበት መሰረታዊ ዓላማ ‛ዔቃ በማምረት እና በማከፊፈል ወይም አግለግልት በመስጠት የንግድ ስራ ላይ የተሰማሩ ሰዎችን መልካም ስም እና ዛና ለመጠበቅ እንዱሁም በተመሳሳይ ዔቃዎችና አገልግልቶች መካከል መሳከርን ለማሰወገድ የንግድ ምልክት ጥበቃ ማድረግ በማስፈለጉ“ እንደሆነ በአዋጅ መግቢያ በግልፅ ተመልክቷል። በዘህ አዋጅ መሰረት ከቀዲሚ የንግድ ምልክት ጋር አንድ ዓይነት የሆነ ወይም መሳከርን ሉያስከትል የሚችል ተመሳሳይነት ያለው የንግድ ምልክት መመዛገብ እንደማይቻል በአንቀፅ 7 ንዐስ አንቀፅ 1 ተደንግጓአል። በተያዖው ጉዲይ በተጠሪ ፅ/ቤት እ.ኤ.አ በ1996 ዓ.ም ተመዛግቦ የተቀማጭነት የምስክር ወረቀት ያገኘ፣ ‛DURA CELL“ ተ ልጎ ያለበት የንግድ ምልክት መኖሩን ያከራከረ ጉዲይ አይደለም። አመልካች እንዱመዖገብለት ያቀረበው የንግድ ምልክት ‛DURA SUN“ የሚል መሆኑን አልተካደም። እነዘህ ሁለት ምልክቶች የጋራ የሆነ ‛ደራ“ የሚል መነሻ ቃል ያላቸው ከመሆኑ በተጨማሪ በዔይታ፣ በንባብ፣ በድምጸት ተመሳሳይነት ያላቸው ስለመሆኑ የተጠሪ ፅ/ቤት ባደረገው ማጣራት አረጋግጧል። ምዛገባ የተጠየቀበት የንግድ ምልክት አስቀድሞ ከተመዖገበው የንግድ ምልክት በአብዙኛው የሕብረተሰብ ክፍል ወይም ተገልጋዮችና ሸማቾች መሳከርን የሚፈጥር መሆኑን ግንዙቤ ከተወሰደበት ሉመዖገብ እንደማይገባ ከአዋጅ ቁጥር 501/1998 አንቀፅ 7 ድንጋጌ መሰረታዊ ይዖት የምንገነዖበው ነው። አመልካች እንዱመዖገብለት ያቀረበው የንግድ ምልክት ‛DURA SUN“ አስቀድሞ ከተመዖገበው ‛DURA CELL“ ባትሪ ተመሳሳይነት ያለው በመሆኑ በአብዙኛው የህብረተሰብ ክፍል መሳከርን የሚፈጥር ነው። እንዱህ ከሆነ ደግሞ አመልካች ያቀረበው የምዛገባ ጥያቄ በተጠሪ ውድቅ መደረጉ ከላይ የተመለከተውን አዋጅ ዓላማና ግብ በአግባቡ ተፈፃሚ አድርጎአል ከሚባል በስተቀር በጉዲዩ መሰረታዊ የሕግ ስህተት መፈፀሙን አያሳይም። ከዘህ ጋር በተያያዖ የፋዳራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችልት በሰ/መ/ የካቲት 22 ቀን 2003 ዓ.ም በሰጠው ውሳኔ በንግድ ምልከት መመሳሰል በአንድ ምርት ወይም አገልግልት ጋር በተገናኘ ሁኔታ የሕዛብ ግንዙቤ ያዙባ ወይም ሉያዙባ የሚችል፤ በሁለት ድርጅቶች መካከል መሳከርን የሚፈጥር ከሆነ ሕ/ሰቡ ሉያገኝ የሚገባው ሕጋዊ ጥበቃና ዋስትና በተሟላ ሁኔታ ተፈፃሚ ለማድረግ የሚያስችል በመሆኑ በተመሳሳይ የንግድ ምልክት ላይ ምዛገባ እንዱደረግ የሚቀርበው ጥያቄ ተቀባይነት እንደላለው አስገዲጅ የሕግ ትርጉም ሰጥቷል። ይህ ችልትም የሰጠው ገዣ የሕግ ትርጉም ደግሞ በተመሳሳይ ጉዲይ ላይ በሁለም ደረጃ ባለ ፍርድ ቤቶች ተፈፃሚነት ያለው ስለመሆኑ በአዋጅ ቁጥር 454/97 አንቀፅ 2/1/ ስር ተደንግጓአል። በዘህ ሁለ ምክንያት የአመልካች የንግድ ምልክት ምዛገባ ጥያቄ በተጠሪ ውድቅ መደረጉ እና የስር ከፍተኛ ፍርድ ቤትም በአመልካች ያቀረበው ይግባኝ ቅሬታ መሰረዘ በአግባቡ ነው ብለናል።

በዘህም ተከታዩን ወስነናል።

ውሳኔ

1. የኢትዮጵያ አዔምሯዊ ንብረት ፅ/ቤት የሰጠው ውሳኔ፤ የፋዳራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በኮ/መ/ በ3/10/2006 ዓ.ም የሰጠው ትዔዙዛ ፀንቷል።

2. በዘህ ፍርድ ቤት በተደረገው ክርክር ያስከተለው ወጪና ኪሳራ ግራ ቀኙ የየራሳቸውን ይቻለ ብለናል።

መዛገቡ ዖግተን ወደ መዛገብ ቤት መልስናል።የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።