-** አቶ ጌታቸዉ መሸሻ - ጠበቃ አለማየሁ ብርሀኔ ቀርበዋል።; ያቀረበዉን የሰበር አቤቱታ መርምሮ ለመወሰን ነዉ።; የካቲት 17 ቀን 2008 ዓ.ም የተጻፈ ሶስት ገጽ አቤቱታ ያቀረበ ሲሆን፣ የሥር; የሰበር አቤቱታዉን በማጠናከር የመልስ v. -** አቶ ተሾመ ወልዳ - ጠበቃ ገመዲ ስፊው ቀርበዋል።; ተከሳሽ ሁኖ ሲከራከሩ የነበረ ሲሆን፣ ከሳሽ ባቀረበዉ ክስ ከሳሽ በ16/3/2006 ዓ.ም በቼክ ቁጥር በሆነዉ /አንድ መቶ ሺህ/ ለተከሳሽ አበድሬዉ ስላልመለሰልኝ ይህን ገንዖብ ከሕ

የሰ/መ/ቁ 123984

ሚያዘያ 25 ቀን 2009 ዓ.ም ዳኞች፡- ዓሉ መሐመድ ተኽሉት ይመሰል ተፈሪ ገበሩ ቀነዓ ቂጣታ ፀሐይ መንክር አመልካች፡- አቶ ጌታቸዉ መሸሻ - ጠበቃ አለማየሁ ብርሀኔ ቀርበዋል።

ተጠሪ፡- አቶ ተሾመ ወልዳ - ጠበቃ ገመዲ ስፊው ቀርበዋል።

መዛገቡ ተመርምሮ የሚከተለዉ ፍርድ ተሰጥቷል።

ፍርድ

ይህ የሰበር ጉዲይ ለዘህ ችልት ላቀርብ የቻለዉ የኦሮሚያ ክልል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት በመ.ቁ.232927 በ26/04/2008 ዓ.ም የሰጠዉ ዉሳኔ መሰረታዊ የሕግ ስህተት የተፈጸመበት ስለሆነ እንዱታረምልኝ በማለት የአሁን አመልካች ያቀረበዉን የሰበር አቤቱታ መርምሮ ለመወሰን ነዉ።

የጉዲዩ አመጣጥ ሲታይ በአዲማ ልዩ ዜን ከፍተኛ ፍ/ቤት የአሁን አመልካች ከሳሽ፣ የአሁን ተጠሪ ተከሳሽ ሁኖ ሲከራከሩ የነበረ ሲሆን፣ ከሳሽ ባቀረበዉ ክስ ከሳሽ በ16/3/2006 ዓ.ም በቼክ ቁጥር በሆነዉ /አንድ መቶ ሺህ/ ለተከሳሽ አበድሬዉ ስላልመለሰልኝ ይህን ገንዖብ ከሕጋዊ ወለድ 9% ጋር እንዱከፍለኝ በማለት ከሷል። የሥር ተከሳሽ ባቀረበዉ መልስ ከከሳሽ ገንዖብ አልተበደርኩም እኔን ለመክሰስ መብቱን አላስረዲም በማለት ተከራክሯል።

ከዘህ በኋላ ፍ/ቤቱ ጉዲዩን በመመርመር በሰጠዉ ዉሳኔ ከሳሽ በክስ የተጠቀሰዉን /አንድ መቶ ሺህ/ ለተከሳሽ ስለማበደሩ የፍ/ብ/ሕ/ቁ.2472 በሚደነግገዉ አግባብ ያቀረበዉ ማስረጃ ስለላለ ከሳሽ በዘህ ገንዖብ ተከሳሽን ለመጠየቅ ሕጋዊ መብት የለዉም፣ ቼኩን የተቀበልኩት ከሳሽ ገንዖብ አበድሮኝ ሳይሆን አስቀድሞ የሰጡሁትን ገንዖብ ከፍልኝ ነው በማለት ክሱን ዉድቅ በማድረግ ወስኗል፡ የሥር ከሳሽ በዘህ ዉሳኔ ቅር በመሰኘት ይግባኝ ለኦሮሚያ ጠቅላይ ፍ/ቤት ይግባኝ ሰሚ ችልት ያቀረበ ሲሆን ፍ/ቤቱ ግራ ቀኛቸዉን በማከራከር የሥር ፍ/ቤት ዉሳኔ በማጽናት ወስኗል። የሥር ከሳሽ አሁንም ይህን ዉሳኔ በመቃወም የሰበር አቤቱታ ለኦሮሚያ ክልል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት ያቀረበ ቢሆንም ችልቱ የቀረበዉን አቤቱታ ዉድቅ በማድረግ የሥር ፍ/ቤት ዉሳኔ በማጽናት ወስኗል። የአሁን የሰበር አቤቱታ የቀረበዉ ይህን ትዔዙዛ በመቃወም ለማስለወጥ ነዉ።

የአሁን አመልካች የካቲት 17 ቀን 2008 ዓ.ም የተጻፈ ሶስት ገጽ አቤቱታ ያቀረበ ሲሆን፣ የሥር ፍ/ቤቶች ዉሳኔዎች መሰረታዊ የሕግ ስህተት የተፈጸመመባቸዉ በመሆናቸዉ ተሽረዉ ተጠሪ የተበደረዉን ብር 100,000 /አንድ መቶ ሺህ/ ከሕጋዊ ወለድ ጋር እንዱከፍለዉ በዛርዛር ቅሬታቸዉን አቅርቧል።

የሰበር አጣር ችልት ይህን ጉዲይ በማየት ፣አመልካች ለተጠሪ ቼክ ሰጥቷቸዉ ከባንክ ገንዖብ መዉሰዲቸዉ ተረጋግጦ እያለ የብድር ዉል አቅርበዉ አላስረደም በማለት የተከሰሱበትን ገንዖብ እንዲይከፍለ የመወሰኑን አግባብነት ከ

የሰ/መ/ቁ 31737

ከተሰጠዉ ትርጉም አንጻር ለመመርመር ሲባል፣ አቤቱታዉ ያስቀርባል በማለት ተጠሪ መልስ እንዱሰጥ በታዖዖዉ መሰረት በ1/2/2009 ዓ.ም የተጻፈ ሶስት ገጽ መልስ አቅርቧል። የመልሱም ይዖት በአጭሩ፡--የሥር ፍ/ቤቶች የሰጡት ዉሳኔዎች የሕግ ስህተት የላላቸዉ ስለሆነ የቀረበዉ አቤቱታ ዉድቅ ሆኖ የሥር ዉሳኔ እንዱጻናልኝ በማለት በዛርዛር ተከራክሯል። የአሁን አመልካች የሰበር አቤቱታዉን በማጠናከር የመልስ መልስ አቅርቧል።

የጉዲዩ አመጣጥ ከላይ የተመለከተዉ ሲሆን ይህ ችልት የግራ ቀኛቸዉን ክርክር ለሰበር አቤቱታዉ መነሻ ከሆነዉ ዉሳኔ እና አግባብነት ካላቸዉ የሕግ ድንጋጌዎች ጋር በማገናዖብ እንዱሁም አቤቱታዉ ያስቀርባል ሲባል ከተያዖዉ ጭብጥ አንጻር እንደሚከተለዉ መርምሮታል።

የአሁን አመልካች ባቀረበዉ ክስና ክርክር ለተጠሪ በቼክ አንድ መቶ ሺህ ብር አበድሬዉ ስላልከፈለኝ እንዱከፍለኝ በማለት ጠይቋል። ተጠሪ በበኩለ ቼኩን መቀበለን ሳይክድ ቀደም ሲል የሰጠሁትን ገንዖብ መልሶልኝ ነዉ፣ ገንዖብ አልተበደርኩም፣ ገንዖብ የተበደርኩኝ ስለመሆኑ በፍ/ብ/ሕ/ቁ/2472 መሰረት የሚያስረዲ ማስረጃ አላቀረበም በማለት ተከራክሯል። ከግራ ቀኛቸዉ ክርክር መገንዖብ እንደሚቻለዉ የአሁን ተጠሪ ከአመልካች ቼኩን ተቀብል ገንዖቡን ከባንክ መዉሰደን ሳይክድ፣ ነገር ግን ገንዖብ ተብድሬዉ አይደለም በማለት /አንድ መቶ ሺህ/ ብድር መኖሩን ክድ ተከራክሯል። ይህ ከሆነ የአሁን አመልካች ለተጠሪ ይህን ገንዖብ በብድር ስለመስጠቱ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.259 /1/ በሚደነግገዉ አግባብ የማስረዲቱ ሸክም የእርሱ ነዉ። አመልካች በዘህ መሰረት አግባብነት ባለዉ ማስረጃ ብድር መኖሩን ያስረዲ እንደሆነ ተጠሪ ደግሞ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.259 /2/ በሚደነግገዉ መሰረት የመከላከያ ማስረጃ አቅርቦ የማስረዲት ሸክም ይኖርበታል ማለት ነዉ።