-** ብሓራዊ የኢትዮጵያ ኢንሹራንሽ ኩባንያ አ.ማ ጌታቸው ገዲሙ ቀረቡ; ለተሸከርካሪዎቹ የመድን ሽፊን ሰጥቷል ክሱንም ሉመሰርት የቻለው በሰጠሁት የመድን ሽፊን መሰረት ያልተከፈለኝ ቀሪ የኦርቦን ክፍያ ስላለ ሁለቱም (የስር) ተከሳሾች በአ v. -** የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ትዕግስት ገ/እግዚአብሓር ነገረ ፈጅ; (1ኛ ተከሳሽ) እና በዛጌ አግሮ ኢንደስትሪ ኃላ/የተ/የግል ማህበር (2ኛ ተከሳሽ) ላይ በመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት ልደታ ምድብ ችልት በቀን 19/02/2006 ዓ/ም በመሰረ

የሰ/መ/ ቀን 09/02/2009 ዓ/ም ዳኞች፡- ዓሉ መሐመድ ተኽሉት ይመስል ቀነዓ ቂጣታ ክፍለጽዮን ማሞ ጳውልስ ኦርሲሾ አመልካች፡- ብሓራዊ የኢትዮጵያ ኢንሹራንሽ ኩባንያ አ.ማ ጌታቸው ገዲሙ ቀረቡ ተጠሪ፡- የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ትዕግስት ገ/እግዚአብሓር ነገረ ፈጅ መዝገቡን መርምረን የሚከተለውን ፍርድ ሰጥተናል።

ፍርድ

ጉዲዩ የተጀመረው አመልካች የስር ከሳሽ በመሆን በአሁን ተጠሪ (1ኛ ተከሳሽ) እና በዛጌ አግሮ ኢንደስትሪ ኃላ/የተ/የግል ማህበር (2ኛ ተከሳሽ) ላይ በመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት ልደታ ምድብ ችልት በቀን 19/02/2006 ዓ/ም በመሰረተው ክስ ነው።

2ኛ ተከሳሽ ልዩ ልዩ ተሸከርካሪዎችን በዋስትና በማስያዝ ከ1ኛው ተከሳሽ ብድር የወሰደ ሲሆን አመልካች ለተሸከርካሪዎቹ የመድን ሽፊን ሰጥቷል ክሱንም ሉመሰርት የቻለው በሰጠሁት የመድን ሽፊን መሰረት ያልተከፈለኝ ቀሪ የኦርቦን ክፍያ ስላለ ሁለቱም (የስር) ተከሳሾች በአንድነትና በነጠላ ባለ ዕዲ ናቸው በሚል ነው።

2ኛ ተከሳሽ የወሰደውን የባንክ ዕዲ እንደውለ አጠናቆ ሉከፍል ባለመቻለ 1ኛው ተከሳሽ በመያዣ ውለ መሰረት ንብረቶቹን ካስቆጠረ በኋላ በሐራጅ በመሸጥ በብድር የሰጠውን ገንዘብ ሰብስቧል ቀጥል ለአመልካች በላከው ማስታወሻ የመድን ውለ እንዱቋረጥ አሳስቧል።

2ኛ ተከሳሽ በመክሰሩ ምክንያት ከ1ኛ ተከሳሽ (ተጠሪ) ጋር የነበረው ውል በመቋረጡና የመድን ፖሉሲውም እንዱሰረዝ በመደረጉ አመልካች ገቢ ያላደረገው ብር 42,037.15 እንዱከፈለው በሁለቱ ተከሳሾች ላይ ክስ መስርቷል የክሱ አመሰራረት ተጠሪን 1ኛ ተከሳሽ በማድረግ ሲሆን ይዘቱም በመድን ፖሉሲው ላይ ተጠሪ እና የስር 2ኛ ተከሳሽ እንደጣምራ መድን ገቢዎች ሆነው የተጻፈ ኦርቦኑንም እንደ 2ኛ ተከሳሽ በመሆን 1ኛ ተከሳሽ (ተጠሪ) ሲከፍል የነበረ ፖሉሲው እንዱታይለም ተጠሪ ሲፈቅድም ሲስማማ የነበረ የመድን ሽፊን የነበራቸው ተሸከርካሪዎች በመሸጥ ተጠሪ እዲውን የሰበሰበና በዚህም ተጠቃሚ የሆነ በመሆኑ 2ኛ ተከሳሽ መክሰሩን ተከትል ተጠሪ የማረውን አርቦን ልከፍል አይገባም ማለቱ ተቀባይነት የለውም የሚል ነው።

አመልካች በበኩለ በሰጠው መልስ ከአመልካች ጋር ከሕግ ወይም ከውል የመነጨ ግንኙነት አለመመስረቱን አመልካች የመድን ውለን የፈረመው ከ2ኛ ተከሳሽ ጋር እንጂ ከተጠሪ (1ኛ ተከሳሽ) ጋር አለመሆኑን ተጠሪ የመድን ግዳታ ውል ፈጽሞ አለመግባቱን እንዱሁም የመድን ውለ እንዱታደስ መስማማቱ የውለ ተጠቃሚ በመሆኑ እንጂ ባለእዲ ጌዳታ ያለበት መሆኑን አያመለክትም ብሎል።

2ኛ ተከሳሽ መጥሪያ ደርሶት ሳይቀርብ በመቅረቱ ፍ/ቤቱ የአመልካች (ከሳሽ) እና ተጠሪ (1ኛ ተከሳሽ) ክርክሮችንና ማስረጃዎችን ከመረመረ በኋላ ጉዲዩን መርመሯል እንደመረመረውም 1ኛ ተከሳሽ (ተጠሪ) አርቦኑን ሲከፍል እንደነበረ በመድን ውለ ላይም ሁለቱም ተከሳሾች መድን ገቢዎች ለመሆናቸው ‛እና ‛ በሚል ቃል የተጠቀሱ መሆኑ መድን ውለ እንዲይቋረጥ ሲከታተል ና እንዱታደስ ሲፈቅድ የነበረው 1ኛ ተከሳሽ (ተጠሪ) በመሆኑ የሰጠውን ብድር ከሰበሰቡ በኋላ የተጠራቀመውን ኦረቦን አልከፍልም የሚልበት አግባብ ባለመኖሩ 1ኛው ተከሳሽ ከ2ኛ ተከሳሽ ጋር በአንድነትና በነጠላ ሃላፉነት አለባቸው ሲል ስር ፍ/ቤት ወስኗል። ፣ ተጠሪ የስር ፍ/ቤት በሰጠው ውሳኔ ቅር በመሰኘት ለፋዳራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ቅሬታውን አቅርቧል ተጠሪ ቅሬታውን ሲያቀርብ በአመልካችና በተጠሪ መካከል የተመሰረቱ የውል ግንኙነት ሳይኖር በአመልካችና በ2ኛው ተከሳሽ መካከል የመድን ውለ ከተመሰረተ በኋላ በተደረጉ በአመልካችና በተበዲሪው በ2ኛ ተከሳሽ መካከል ከነበሩ የብድር ውል ግዳታዎች አፈፃፀም ላይ ተመስርቶ አመልካችን እንደመድን ገቢ በመቁጠር የስር ፍ/ቤት የሰጠው ውሳኔ ሉሻር ይገባዋል ብሎል። አመልካችም በስር ፍ/ቤት ያቀረባቸውን የክርክር ነጥቦች አጠናክሮ አቅርቧል።