-** አቶ ሶፍኒያስ ሀብተማርያም ጠበቃ ሀ/ማርያም መልካ; አቶ ሶፋኒያስ ሀብተማሪያም ጥር 9/2007 ዓ.ም በተጻፈ አቤቱታ የፋ/ጠቅላይ ፍ/ቤት በመ/ቁ. 104228 ጥቅምት 2/2007 ዓ.ም በዋለው ችልት; የዋስትና ስምምነት 1ኛ ተከሳሽ; v. -** ካልዱስ ኮፉ ኃላ/የተ/የግ/ማ- ጠበቃ አሰፊ መኮንን - ቀርበዋል; ድርጅት ውስጥ በእስቶር ኪፏር ወይም ዕቃ ግምጃ ቤት ሰራተኛ የሥራ ቅጥር መደብ ተመድቦ ሲሰራ ለሚደርሰው የንብረት ጉድለት ዋስ መሆኔ እየታወቀ 1ኛ ተከሳሽ የገንዘብ

የሰ/መ/ቁ 109392

ቀን 28/7/2008 ዓ.ም ዳኞች፡- ተሻገር ገ/ሥላሴ ሙስጠፊ አህመድ ተፈሪ ገብሩ ሸምሱ ሲርጋጋ ፈይሳ ወርቁ አመልካች፡- አቶ ሶፍኒያስ ሀብተማርያም ጠበቃ ሀ/ማርያም መልካ ተጠሪ፡- ካልዱስ ኮፉ ኃላ/የተ/የግ/ማ- ጠበቃ አሰፊ መኮንን - ቀርበዋል መዝገቡ ተመርምሮ የሚከተለው ፍርድ ተሰጥቷል።

ፍርድ

በዚህ የሰበር አቤቱታ መዝገብ ክርክር አመልካች አቶ ሶፋኒያስ ሀብተማሪያም ጥር 9/2007 ዓ.ም በተጻፈ አቤቱታ የፋ/ጠቅላይ ፍ/ቤት በመ/ቁ. 104228 ጥቅምት 2/2007 ዓ.ም በዋለው ችልት በሰጠው ትዕዛዝ ቅር በመሰኘት የቀረበ ሲሆን የአሁን አመልካች የዋስትና ስምምነት 1ኛ ተከሳሽ የነበሩት አቶ ቢኒያም አሰፊ በተጠሪ ድርጅት ውስጥ በእስቶር ኪፏር ወይም ዕቃ ግምጃ ቤት ሰራተኛ የሥራ ቅጥር መደብ ተመድቦ ሲሰራ ለሚደርሰው የንብረት ጉድለት ዋስ መሆኔ እየታወቀ 1ኛ ተከሳሽ የገንዘብ ያዥነት ስራ እንዱያከናውን ከተመደበበት ስራ ውጪ ከ100000 ብር በላይ በመስጠት በተላላኪነት ተጠሪ እራሱ አሰማርቶት በደረሰው የገንዘብ ጉድለት አመልካች ተጠያቂ ነው ተብል መወሰኑ አለአግባብ በመሆኑ ይታረምልኝ የሚል ነው።

በስር ፍ/ቤት በተደረገው ክርክር ከሳሽ (የአሁን ተጠሪ) ካልዱስ ኮፉ የኃ/የተ/የግ/ማ በፋ.የመ.ደረጃ ፍ/ቤት ባቀረበው ክስ 1ኛ ተከሳሽ አቶ ቢኒያም አሰፊ በከሳሽ ድርጅት በቦላ ቅርንጫፍ ለንብረት ክፍል ሲቀጠሩ 2ኛ ተከሳሽ አቶ ሶፋኒያስ ሀብተማሪያም እስከ የዋስትና ግዳታ ነሐሴ 8/2004 ዓ.ም በተጻፈ የዋስትና ግዳታ ውል ገብቷል። 1ኛ ተከሳሽ በንብረት ክፍል ተቀጥረው በሚሰሩበት ጊዜ መስከረም 2/2005 ዓ.ም ወደ ባንክ እንዱያስገባ ከሳሽ የሰጠውን ይዘው በመሰወራቸው 2ኛ ተከሳሽ በተገኙበት የንብረት ቆጠራ ተደርጎ የብር 5643.49 ንብረት ጎሎል። ተከሳሽ በእምነት ማጉደል ወንጀል ተከሰው ጥፊተኛ ሆነው የ1 ዓመት ከ7 ወር ቅጣት ተወስኖባቸዋል። ስለዚህ 1ኛ ተከሳሽ እና 2ኛ ተከሳሽ በፍ/ብ/ህ/ቁ. 1995 መሰረት በገቡት የዋስትና ውል ግዳታ .49 ከህዲር 2/2005 ዓ.ም በሚታሰብ ወለድ ጋር እንዱከፍለኝ ሲል ከሷል። የተከሳሾች መልስ የ1ኛ ተከሳሽ መልስ የስራ ኃላፉነቴ የንብረት ክፍል ተቆጣጣሪ እንጂ ገንዘብ የማንቀሳቀስ ኃላፉነት የለብኝም። ስለዚህ በፍ/ብ/ህ/ቁ.

1928(1) መሰረት ተጠያቂ ልሆን አይገባም። የብር 5643.49 የንብረት ጉድለት ለተባለው ተጠያቂ ነኝ ሲል 2ኛ ተከሳሽም በሰጠው መልስ የብር 5643.49 ንብረት ጉድለት ለተባለው ብቻ በገባሁት የዋስትና ውል ግዳታ መሰረት ተጠያቂ እሆናለሁ። 1ኛ ተከሳሽ ከተቀጠረበት ስራ ውጪ አሰማርተውት ለደረሰው ጥፊት ሀላፉነት የለብኝም ብለዋል።

የፋ.የመ.ደረጃ ፍ/ቤት በመ. ግንቦት 27/2005 ዓ.ም በዋለው ችልት በሰጠው 1ኛ ተከሳሽ አቶ ቢኒያም አሰፊ በሰነድ ተረክበው ለባንክ ገቢ ያላደረጉና የብር 5643.49 ንብረት ያጎደለ መሆኑን በቀረበው የሰነድ ማስረጃና 1ኛ ተከሳሽም በጽሁፍና በቃል ክርክር ያመኑ በመሆኑ ተጠያቂ ናቸው። 2ኛ ተከሳሽ የዋስትና ግዳታቸው 1ኛ ተከሳሽ የንብረት ክፍል ሰራተኛ ሆነው ሲቀጠሩ ለንብረት ጉድለት ኃላፉነት እንጂ ከጥሬ ገንዘብ ብር ጋር በተገናኜ እንዲልሆነ የቀረበው የዋስትና ግዳታ ውል ያስረዲል። በመሆኑም 2ኛ ተከሳሽ ለብር 5643.49 ንብረት ለጎደለው ከ1ኛ ተከሳሽ ጋር በፍ/ብ/ህ/ቁ. 1933(1) እና 1897 መሰረት በአንድነትና በነጠላ ኃላፉ ነው 1ኛ ተከሳሽ ከህዲር 2/2005 ዓ.ም ጀምሮ በሚታሰብ 9% ወለድ ጋር ለከሳሽ ይክፈለው። 1ኛ እና 2ኛ ተከሳሾች በአንድነትና በነጠላ ለብር 5643.49 ከግንቦት 27/2005 ዓ.ም ጀምሮ ከሚታሰብ 9% ወለድ ጨምሮ ለከሳሽ ይክፈለት ሲል ወስኗል። ለፋ.ከፍ/ፍ/ቤት ከሳሽ ይግባኝ አቅርቦ የፋ/ከፍ/ፍ/ቤት በመ. አከራክሮ ሰኔ 16/2006 ዓ.ም በዋለው ችልት በሰጠው ውሳኔ 1ኛ ተከሳሽ አቶ ቢኒያም አሰፊ ተቀጥረው በሚያገለግለበት ወቅት ለደረሰው የንብረት መጉደል ብቻ ሳይሆን ለገንዘብ መጥፊትና የንብረት መጉደል 2ኛ ተከሳሽ (የአሁን መልስ ሰጪ) በገቡት የዋስትና ግዳታ ላይ በግልጽ ተመልክቷል። የስር ፍ/ቤት የመልስ ሰጪን (2ኛ ተከሳሽን) የዋስትና ግዳታ ወሰን በግልጽ ከተጻፈው የግዳታ ዝርዝር አንጻር ተመልክቶ መወሰን ሲገባው 1ኛ ተከሳሽ የስራ መደብ ባልተቀየረበት እና የዋስትና ውለን ከሰራተኛው የስራ መደብ ብቻ በማያያዝ አለአግባብ መተርጎሙ የዋስትናውን ግዳታ ወሰን አላማ ያላገናዘበ በመሆኑ የደረሰበት የውሳኔ መደምደሚያ ስህተት ያለበት ነው በማለት የስር ፍ/ቤት ውሳኔን አሻሽል 2ኛ ተከሳሽ (መልስ ሰጪ) 1ኛ ተከሳሽ ለጎደለው እና በስር ፍ/ቤት የተወሰነውን ብር 5643.49 ጨምሮ እስከ ብቻ ተጠያቂ ነው ሲል ወስኗል። የአሁን አመልካች (2ኛ ተከሳሽ) ለፋ/ጠቅላይ ፍ/ቤት ይግባኝ አቅርቦ የፋ/ጠቅላይ ፍ/ቤት በመ/ ጥቅምት 24/2007 ዓ.ም በዋለው ችልት በሰጠው ትዕዛዝ ይግባኝ የተባለበት ውሳኔ ጉድለት የላለበት ሆኖ አግኝተነዋል በማለት በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ. 337 መሰረት ሰርዞታል።