-** በን/ስ/ላፍቶ ክ/ከተማ ወረዲ 03 የግንባታ ፈቃድ ቁጥጥር ጽ/ቤት - አልቀረበም; ን ጠይቀው ተከሳሽም ካርታ እንዱዘጋጅ በ7/10/2001 ዓ.ም የተጻፈ ደብዲቤ ለክ/ከተማ ፅፍ የነበረ ቢሆንም በ2004 ዓ.ም ካወጣው የሉዝ አዋጅ ሥር v. -** አቶ ሲሳይ ተስፊዬ -አልቀረበም; በን/ስ/ላ/ክ/ከተማ ወረዲ 3 ክልል ውስጥ ከሚገኘው የቤት ቁጥር 1/17 የሆነ ቤታቸው ጋር በተያያዘ ከጏረቤት ጋር የወሰን ምልክት ይሆን ዘንድ አጥር ያጠሩበት ይዞታ መኖሩን በይዞታው ላይ ለ10 ዓመ

ተጠሪም የአመልካች የሰበር አቤቱታ ደርሷቸው በሰጡት መልስ ክርክር ባስነሳው ይዞታ መሬት ይዞታን አስመልክቶ በወጡ ህጏች መብት ያገኙ መሆናቸውን የስር ፍ/ቤት ከከተማው አስተዲደር አካላት የመጡትን ምላሾች በትክክል ተረድቶ የተገበረ መሆኑንና የኤል.ዱ ፒ ጥናት ከ20 ዓመት በፉት ለተገነባ አጥር ተመልሶ ተግባራዊ መሆን የላለበት መሆኑን በመግለፅ የሥር ፍ/ቤት ውሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት ያልተፈፀመበት በመሆኑ ፀንቶ አመልካች የተጠሪን ወጪና ኪሳራ እንዱሸፍን ይታዘዝልን በማለት ተከራክረዋል። አመልካቹም የመልስ መልስ አቅርቦ ክርክሩን አጠናክሯል።

የጉዲዩ አመጣጥ አጠር ባለ መልኩ ከላይ የተገለፀው ሲሆን ይህ ችልትም የግራ ቀኙን ክርክር ለሰበር አቤቱታ መነሻ ከሆነው ውሳኔ እና አግባብነት ካላቸው ድንጋጌዎች ጋር በማገናዘብ መርምሯል። እንደመረመረውም በዚህ ችልት ዕልባት ማግኘት ያለበት የአሁን አመልካች ድርጊት የሁከት ተግባር ነው ወይስ አይደለም የሚለው ነው።

በመሰረቱ አንድ ሁከት ተፈጥሮብኛል ይወገድልኝ የሚል ተከራካሪ ወገን ሁከት ተፈጠረበት በተባለው ንብረት ላይ የተሻለ መብት ያለው መሆኑን የመለየት ግዳታ ያለበት መሆኑን ከፍ/ህ/ቁ 1149 ድንጋጌ መረዲት እንችላለን።

በዚህ በያዝነው ጉዲይ ከክርክሩ ሂደት መገንዘብ የተቻለው ተጠሪ አከራካሪ የሆነው አጥር የሚገኝበት ቦታ በሉዝ ሥሪት መሰረትም ወደ ይዞታቸው እንዱገባላቸው የጠየቁ መሆኑን፣ ቦታውን አጥር በማጠር የያዙት በራሳቸው የወሰን ምልክት ይሆነኛል በማለት እንደሆነ ነው።

በመሰረቱ ማንኛውም ሰው አግባብ ካለው አካል ፈቃድ ሳያገኝ በህጋዊነት ከያዘው ይዞታ ጏን ያለን የከተማ ቦታ አስፊፍቶ መከለልና መጠቀምም ሆነ በሉዝ አዋጁ ከተደነገገው ሥርዓት ውጭ የከተማ ቦታ መያዝ እንደማይችል የሉዝ አዋጅ ቁጥር 721/2004 አንቀጽ 5/2/ እና /4/ ተቀምጧል።

የአሁን ተጠሪ አከራካሪ የሆነውን ቦታ በሉዝ ወደ ይዞታቸው ለመቀላቀል አቅርበውት የነበረው ጥያቄም ተቀባይነት አግኝቶ ያልተፈፀመ መሆኑን ገልፀው ቦታውን የያዝኩት ከሉዝ አዋጁ መውጣት በፉት ሲሆን ነባር ይዞታን ወደ ሉዝ ስሪት በመቀየር ከቀድሞ ይዞታቸው ጋር እንዱካተትላቸው እየጠየቁ በሂደት ላይ ያለ ሁኔታ መኖሩን፣ የክርክሩ ሂደት ያሳያል።

የሚመለከታቸው የከተማዋ አስተዲደር አካላትም የሰጡት መልስ እንደሚያስረዲው በተጠሪ ካርታ ላይ በተጠናው የኤል.ዱ.ፒ ጥናት መሰረት በቦታው ላይ መንገድ ያለ መሆኑን ይገልጻል።

የከተማ ቦታ አሰጣጥ ስርዓት ደግሞ የህዝቡንና የከተሞችን ጥቅም በቀዲሚነት በማስከበር የከተማ ልማትን በማፊጠንና ፍትሃዊ በሆነ መንገድ የዜጏችን ተጠቃሚነት በማረጋገጥ የሀገሪቱን ልማት ቀጣይነት የሚያረጋጋጥ መሆን እንዲለበት የሉዝ አዋጁ አንቀጽ 4/4/ ይደነግጋል። በመሆኑም ተጠሪ በቦታው ላይ የሉዝ ጥያቄ አቅርቤ በመጠየቅ ላይ እገኛለሁ ቢለ እንኳን ቦታው የከተማዋ ልማት እንቅስቃሴ አካል የሆነው መንገድ የሚሰራበት መሆኑን መሰረት በማድረግ አመልካች ለተጠሪ አጥሩን እንዱያፈርሱ የሰጠው ትዕዛዝ በህግ የተጣለበትን ኃላፉነት ለመወጣት የወሰደው እርምጃ ሆኖ እያለ በስር ፍ/ቤቶች ተጠሪ አጥሩን እንዱያነሱ የፃፈው ደብዲቤ የአመልካችን ድርጊት የሁከት ተግባር ነው ያለው ያለአግባብ ስለሆነ ውሳኔውን መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈፀመበት ሆኖ አግኝተናል። በዚህ መሰረት ተከታዩን ወስነናል።

ውሳኔ

1. በአዱስ አበባ ከተማ አስተዲደር የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት በመ/ በቀን 7/11/06 ዓ.ም ተሰጥቶ በከተማዋ አስተዲደር ይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤት በመ/ በቀን 7/02/07 ዓ.ም እና በከተማዋ አስተዲደር ሰበር ሰሚ ችልት በመ/ በቀን 02/06/07 ዓ.ም ያፀናው ውሳኔ በፍ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ 348/1/ መሰረት ተሽሯል።

2. ተጠሪ ከህጋዊ ይዞታ ውጭ ያለፈቃድ ያጠረውን አጥር እንዱያነሳ አመልካች የፃፈው ደብዲቤ የሁከት ተግባር አይደለም።

3. ግራ ቀኙ በዚህ ፍ/ቤት ያወጡትን ወጪና ኪሳራ ይቻቻለ።

መዝገቡ ተዘግቷል።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።