-** አቶ አህመድ ደርባቸው ጠበቃ ሬድዋን ከማል; ) የዋስትና መብት ተጠብቆላቸው እንዱከራከሩ; ቀደም ሲል በቂ ስንቅ የላለው ቼክ በማውጣት ወንጀል ተከስሰው የሦስት ወር እሰራት በ2 ዓመት ገደብ የተፈረደባቸው ሲሆን በተሰጣቸው የጊዜ ገደ v. -** ፋዳራል ዐቃቤ ህግ- ሙለ ተስፊ ከበደ - ቀርበዋል።; ው በቀረበባቸው የቼክ ማጭበርበር ወንጀል ጋር ተያይዞ ጉዲዩን የያዘው ፋዳራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ክሱ የሚሰማበት ተለዋጭ ቀጠሮ; በመቃወሚያል; በሰጠው መልስ ዋስትና በሕገመንግሥቱ ዔ

እኛም መዝገቡን መርምረናል። እንደመረመርነውም በከፍተኛው ፍ/ቤት ተሰጥቶ በጠቅላይ ፍ/ቤት በፀናው ውሳኔ የአመልካች የዋስትና ጥያቄ ውድቅ የተደረገበት ምክንያት ያለፈውን የወንጀል ሪከርድ በማየት አሁንም ተመሳሳይ ወንጀል ከመሥራቱ ይቆጠባል ተብል አይገመትም በሚል ነው።

ሆኖም በወ/መ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 67 (ለ) ስር የተደነገገው የዋስትና መብት ገደብ በተከሳሹ ያለፈ የወንጀል ታሪክ ላይ የሚመሰረት አይደለም። ይልቁንም የድንጋጌው ዓላማ በእጅ ላይ ያለውን የክሱ ሂደት ሉያደናቅፍ ይችላል ተብል በሚገመትበት ጊዜ በዋስ የመለቀቅwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

መብቱን ለመገደብ ነው። የወ/መ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 67 (ለ) ከንዐስ ቁጥሮች (ሀ) እና (ሐ) ጋር በአንድነት ሉነበብ ይገባል ሕጉ የተከሳሹን በዋስ የመለቀቅ መብት እየገደበ ያለው በዋስትና ወረቀት ላይ የሰፈሩትን ግዳታዎች አይፈጽምም ተብል ሲገመት ወይም ዋሶችን ሉያባብል ይችላል ወይም ሉያስፈራራ ይችላል ወይም ማስረጃዎችን ሉያጠፊ ይችላል ተብል ተከሳሹ ሲገመት ነው። የቁጥር 67 (ለ) ድንጋጌም ከንዐስ ቁጥሮች (ሀ) እና (ሐ) ጋር በጣምራ ሲነበብ “ላላ ወንጀል ሉሰራ ይችላል ተብል ሲገመት” የሚለው ድንጋጌ ከተያዘው ክስና ከተጀመረው የፍርድ ሂደት ጋር በተያያዘ ጠባብ የሕግ ትርጉም በተጣጣመ መልኩ እንደሆነ ግልፅ ነው።

ፍ/ቤቶቹ የተከሳሾችን ያለፈ የቅጣት ውሳኔ ካሁን ከተከሰሰበት ጉዲይ ጋር በማያያዝ በዋስ ቢለቀቅ ተመሳሳይ የቼክ ወንጀል ሉፈጸም ይችላል የሚል ግምት በመውሰድ የዋስትና ጥያቄውን አለመቀበላቸው አግባብ ያለው ሆኖ አላገኘነውም። ፍ/ቤቶቹ ተከሳሽ በዋስ ቢለቀቅ በተከሰሱበትን ጉዲይ ለማድበስበስ ማስረጃ ለማጥፊት፣ ወይም ራሱ ለመሰወርና ከፍርድ ለማምለጥ በአጭር የተያዘውን የፍርድ ሂደት ለማደናቀፍ የወንጀል ድርጊት ይፈጸማል ለማለት የሚያስችል አሳማኝ ማስረጃ ሳይቀርብላቸው የወ/መ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 67 (ለ) ን የተሳሳተ ትርጉም በመስጠት መወሰናቸው ሉታረም የሚገባው ነው።

በልላ በኩል የወ/መ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 138 (1) ሕጉ በግልጽ ካልደነገገ በቀር ተከሳሹ በፍርድ ዲኝነት በግልጽ እስከአልታወቀ ድረስ የቀድሞ ጥፊተኝነቱ አይገለጽም ሲል ደንግጓል።

ድንጋጌው የተከሳሽን ንጽሕ ሆኖ የመገመት ሕገመንግሥታዊ መብት የሚያመለክት ሲሆን በተጨማሪም ዳኞች የወንጀል ጉዲይ በሚመረምሩበት ጊዜ በተከሳሹ የጥፊተኝነት ሪከሪድ ጫና አድሮባቸው የተሳሳተ ውሳኔ እንዲይሰጡ ለማድረግ የሰፈረ ነው።

አሁን በያዝነው ጉዲይ ተጠሪ ስለአመልካች የቀድሞ የጥፊተኝነት መዝገብ ሲያቀርብ ፍ/ቤቶች ከላይ በተጠቀሰው የሕግ ድንጋጌ መሰረት እንዲልቀረበ በመቁጠር ሉወሰን ሲገባ ሕጉን በመጣስ በአመልካቹ የጥፊተኝነት መዝገብ ላይ በመመሥረት ማከራከራቸውን መወሰናቸውና መሰረታዊ የሕግ ስህተት የተፈፀመበት ውሳኔ በመሆኑ ሉታረም የሚገባ ነው።

በዚህ መሰረት የሚከተለውን ውሳኔ ሰጥተናል።www.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

ው ሣ ኔ

1. የፋዳራለ ከፍተኛ ፍ/ቤት በቀን 21/07/2008 ዓ.ም በወ/መ/ቁ. 146424 የሰጠውና የፋዳራለ ጠቅላይ ፍ/ቤትም በቀን 29/09/2009 ዓ.ም በወ/ይ/መ/ቁ.

127657 ያፀናው ውሳኔ ተሽሯል።

2. አመልካች የብር 100,000 (አንድ መቶ ሺህ ብር) ዋስትና በማስያዝ በዋስ ተለቅቀው ጉዲያቸውን እንዱከታተለ ተወስኗል።

3. ከፍተኛው ፍ/ቤት ውሳኔውን እንዱያስፈጽም ታዟል፤ ይፃፍ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።