-** የቦላ ክፍለ ከተማ አስተዲደር የመሬት ልማት እና ማኔጅመንት ጽ/ቤት; በሰጠው መልስ ካርታው ሉሰጣቸው የሚገባው በአዋጅ ቁጥር 721/2004; ችግር መሆኑን እና ከአዋጁ በፉት የተጀመሩ ጉዲዮች በቀድሞ ሕግ መሰረት ሉስተናገደ የሚገባ v. -** አቶ ደገፈ ምሰኔ; ው የባለቤትነት ማረጋገጫ ካርታ አዘጋጅቶ እንዱሰጣቸው በማለት; ሉከፍለት የሚገባ ክፍያ አለ; በተለያየ ጊዜ አዋጅ ቁጥር 721/2004 ከመውጣቱ; ካርታ የወሰደበት ጊዜ እንጂ የጠየቁበት ጊዜ ወደ ሉዝ ስሪት ገብተው

ነው በማለት መልስ ሰጥተዋል። አመልካችም የሰበር አቤቱታውን በማጠናከር የመልስ መልስ ሰጥቷል።

የጉዲዩ አመጣጥ በአጭሩ ከላይ የተገለጸው ነው። እኛም እንዱጣራ የተያዘውን ነጥብ ከግራቀኙ ክርክር፤ለሰበር አቤቱታው መነሻ ከሆነው ውሳኔ እና ለጉዲዩ አግባብነት ካላቸው ሕጎች ጋር በማገናዘብ እንደሚከተለው መርምረነዋል።

ተጠሪ ንብረቱ በስማቸው ተመዝግቦ የባለቤትነት ማስረጃ እንዱሰጣቸው በማለት በአመልካች ላይ ክስ ያቀረቡት በመስከረም ወር 2008 ዓ.ም መሆኑን፤ጉዲዩ የቀረበለት የፋዳራል መጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት በመ. በሰጠው ውሳኔ ተጠሪ ከ1998 ዓ.ም ጀምሮ ይፈጸምልኝ በማለት ሲመላለሱ የቆዩ በመሆኑ አመልካች ለተጠሪው የባለቤትነት ማረጋገጫ ካርታ አዘጋጅቶ እንዱሰጣቸው በማለት ውሳኔ የሰጠ ቢሆንም ተጠሪ በየትኛው ሕግ መሰረት ሉስተናገደ እንደሚገባ በውሳኔው ላይ ለይቶ ያላስቀመጠ መሆኑን፤ተጠሪ ይህንኑ ውሳኔ መሰረት በማድረግ የአፈጻጸም ክስ የከፈቱ መሆኑን እና የስር ፍ/ቤቶችም ተጠሪ ሉስተናገደ የሚገባው በአዋጅ ቁጥር 721/2004 አንቀጽ 37/1/ መሰረት ነው በማለት የአፈጻጸም ትዕዛዝ የሰጡ መሆኑን ከክርክሩ ሑደት መገንዘብ ችለናል።

የከተማን ቦታ በሉዝ ስለመያዝ የወጣው አዋጅ ቁጥር 721/2004 አንቀጽ 6/3 በነባር ይዞታ ላይ የሰፈረ ንብረት ባለቤትነት ከውርስ በስተቀር በማናቸውም መንገድ ለላላ ሰው ከተላለፈ ንብረቱ የተላለፈለት ሰው የቦታው ባለይዞታ መሆን የሚችለው በሉዝ ስሪት መሰረት ነው በማለት ይደነግጋል። የዚሁ አዋጅ አንቀጽ 37/1 ክልልች እና የከተማ አስተዲደሮች ቀደም ሲል ቀርበው በእንጥልጥል ላይ ያለ የከተማ ቦታ ጥያቄዎችን በሚመለከት አዋጅ ከጸናበት ቀን ጀምሮ ባለት ሦስት ወራት ጊዜ ውስጥ በቀድሞ ሕግ መሰረት ውሳኔ መስጠት አለባቸው በማለት ይደነግጋል።

የስር ፍ/ቤቶች ተጠሪ አዋጅ ቁጥር 721/2004 ከመውጣቱ በፉት አመልካች የይዞታ ማረጋገጫ እንዱሰጣቸው የጠየቁ በመሆኑ እና ሉፈጸምላቸው ያልቻለ በመሆኑ የይዞታ ማረጋገጫ ካርታው ሉሰጣቸው የሚገባው በአዋጁ አንቀጽ 6 መሰረት ሳይሆን በአንቀጽ 37/1 መሰረት ነው ከሚል መደምደሚያ ላይ የደረሱ ቢሆንም ተጠሪ አስተዲደሩwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

ጥያቄዬን አልተፈጸመልኝም በማለት በመደበኛው ፍ/ቤት ክስ ያቀረቡ በመሆኑ የተጠሪ ጉዲይ ከአስተዲደሩ እጅ መውጣቱን የሚያሳይ እንጂ በአዋጁ አንቀጽ 37/1 በተገለጸው አግባብ ቀደም ሲል ቀርቦ በእንጥልጥል ላይ እንደነበረ ሉወሰድ የሚገባ ሆኖ አላገኘነውም።

በልላ በኩል ተጠሪ ክስ ያቀረቡት አዋጅ ቁጥር 721/2004 ከወጣ በኋላ በ2008 ዓ.ም ሲሆን ጉዲዩ የቀረበለት ፍ/ቤት ውሳኔ የሰጠውም ተጠቃሹ አዋጅ በስራ ላይ እያለ በመሆኑ የተጠሪ ጉዲይ ሉስተናገድ የሚገባው በአዋጅ ቁጥር 721/2004 አንቀጽ 37/1 መሰረት ሳይሆን በአዋጁ አንቀጽ 6/3 በሉዝ ስሪት መሰረት ነው። የስር ፍ/ቤቶችም ጉዲዩን በዚህ አግባብ በማየት መወሰን ሲገባቸው ተጠሪ ሉስተናገደ የሚገባው በአዋጁ አንቀጽ 37/1 መሰረት ነው በማለት የሰጡት ውሳኔ መሰረታዊ የሆነ የሕግ ሥሕተት የተፈጸመበት ሆኖ አግኝተነዋል። በዚህም ምክንያት ተከታዩን ውሳኔ ሰጥተናል።

ውሳኔ

1. የፋዳራል መጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት በመ. መጋቢት 11 ቀን 2009 ዓ.ም የሰጠው ውሳኔ፤የፋዳራል ከፍተኛ ፍ/ቤት ይግባኝ ሰሚ ችልት በመ. ጥቅምት 16 ቀን 2010 ዓ.ም የሰጠው ውሳኔ በፍ/ብ/ሥ/ሥሕ/ቁ 348/1 መሰረት ተሽሯል።

2. ከላይ በፍርድ ሐተታው ላይ በተገለጸው ምክንያት አፈጻጸሙ ሉቀጥል የሚገባው በአዋጅ ቁጥር 721/2004 አንቀጽ 37/1 መሰረት ሳይሆን በአዋጁ አንቀጽ 6/3 በሉዝ ስሪት መሰረት ነው ብለናል።

3. በዚህ ችልት ለተደረገው ክርክር የወጣውን ወጪ ግራቀኙ የየራሣቸውን ይቻለ።

4. ጥር 17 ቀን 2010 ዓ.ም በመዝገቡ የተሰጠው የዔግድ ትዕዛዝ ተነስቷል። ይጻፍ

መዝገቡ ውሳኔ ስላገኘ ተዘግቷል። ወደ መዝገብ ቤት ይመለስ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።