-** ወ/ሮ እድገት ፍጊ - ጠበቃ መሐመድ ሲራጅ ቀረቡ; በበኩላቸዉ በብር 60,000 ለማስቀረት ጠይቀዉ ሁለቱም ገንዘብ ለማምጣት; ሳይቀርቡ ቀርተዋል። ሀራጅ ጨረታ ወጥቶ በሁለተኛዉ ጨረታ መ/ር አብነት ወልዳ በብር 54,184 ብር ያሸነፈ v. -** ም/ኢ/ር አሻግሬ ወ/ማሪያም - አልቀረቡም።; ብር 2000 ጨምሮ በብር 55,000 ለማስቀረት የጠየቀ ሲሆን; ሳይቀርብና እንደፍርደ እንዱፈጸምለት ሳይጠይቅ ከሰባት ዓመት በኃላ እንሰትና የጓሮ አትክልት አልምቼበት እያለሁ በ2010 ዓ

የተጠሪ መልስ ይዘት፡- በሕጋዊ መንገድ በማዘጋጃ ባለሙያ ተገምቶ፤ የጓሮ አትክልት ግምት ብር 816 መሆኑንን የአመልካችም መብት በቅድሚያ ተጠብቆላት እኔን ድርሻ ሰጥታ እንድትጠቀም ቢፈቀድላትም በቀጠሮ ሳትቀርብ ቀርታለች። በስር ፍ/ቤት አመልካች የእኔን መብት በመጋፊቷና በተደጋጋሚ መሰናክል በመፍጠሯ በሀራጅwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

ጨረታ ቤቱ ተሸጦ ድርሻዬ ብር 26,500.0 ተረክቤ የእሷን ድርሻ በሥር ፍ/ቤት ተቀምጦላት እያለ ባለቀ ጉዲይ ያቀረበችዉ ቅሬታ ተገቢነት የላለዉ በመሆኑ የሰበር አቤቱታዋ ዉድቅ ይደረግልኝ የሚል ነዉ።

የጉዲዩ አመጣጥና የግራ ቀኙ ክርክር ከላይ የተመለከተዉን የሚመስል ሲሆን ከስር ፍ/ቤት ዉሳኔ እና ጉዲዩ ለሰበር ያስቀርባል ተብል ከተያዘዉ ጭብጥ ጋር በማገናዘብ መርምረናል። መርምረን እንደተረዲነዉ ግራ ቀኙ በጋራ በጋብቻ ዉስጥ ያፈሩትን ቤት ፍቺን ተከትል እንዱከፊፈለ ዉሳኔ የተሰጠ ሲሆን በአፈጻጸም ሂደት ቤቱ በማዘጋጃ ቤት ብር 51,8161 ተገምቶ ቀርቧል። ተጠሪ ብር 2,000 ጨምሮ ለመግዛትና የአመልካችን ድርሻ ከፍል ለማስቀረት የጠየቀና ገንዘብ ይዞ የቀረበ ሲሆን አመልካች በብር 60,000 ለማስቀረት ጠይቃ ተጠሪም ፈቃደኛ ቢሆንም አመልካች ብር 12,000 ይዛ በመቅረብ ቀሪዉን ለመክፈል ጊዜ ከመጠየቅ በቀር ግዥዉን ለመፈጸምና የቅድሚያ ግዥ መብት ልትጠቀም አልቻለችም። ከዚህም በኃላ የስር ፍ/ቤት ቤቱን ሁለት ጊዜ ጨረታ ወጥቶ ጨረታዉን በብር 53,000 ያሸነፈዉ መ/ር አብነት ወልዳ ገንዘቡን ከፍል ቤቱን በአፈጻጸም እንዱረከብ ትዕዛዝ ተሰጥቷል። ተጠሪ ከሽያጭ ገንዘቡ ድርሻዉን የወሰደ ሲሆን አመልካች ድርሻዋን ባለመዉሰዶ በአደራ በመስሪያ ቤቱ ግዥና ፊይናንስ ክፍል እንዱቀመጥ ተደርጓል። አመልካች አጥብቃ የምትከራከረዉ በ2003 ዓ.ም በማዘጋጃ ቤት ተገምቶ በቀረበዉ ግምት መሰረት ብር 12,000 ለመክፈል ይዤ ቀርቤና ላላዉን በሂደት ለመክፈል ጠይቄ ባለሁበት ከቤቱ ተፈናቅዬ ቤቱን ገዥዉ እንዱረከብ ትዕዛዝ መሰጠቱ ስህተት ነዉ በሚል ነዉ።

በመሰረቱ አመልካች ክርክር ያስነሳዉን ቤት የቅድሚያ ግዥ መብት ጠይቃ አልተከለከለችም። እንዱሁም በፍ/ብ/ሥ/ስ/ሕ/ቁ 430(1) መሰረት በሀራጅ ጨረታዉ ለመሳተፍ ጠይቃ አልተከለከለችም። አመልካች ለመግዛት በጠየቀችዉ ብር 60,000 እንድታስቀር ተጠሪ ስምምነቱን ገልጾ የነበረ ሲሆን አመልካች የተጠሪን ድርሻ ለመክፈል ይዛ የቀረበችዉ ገንዘብ ብር 12,000 ብቻ በመሆኑ ቤቱን ልታስቀር አልቻለችም። ጊዜ ተሰጥቶኝ በሂደት ልክፈል የሚለዉ ክርክርም ቢሆን ባለገንዘብ በሆነዉ በተጠሪ ፈቃድ ላይ የሚመሰረት በመሆኑ ጊዜ እንዱሰጥ ሉገደድ አይችልም። በልላ በኩል አመልካች ግምት መክፈል የነበረብኝ በ2003 ዓ.ም በነበረዉ ግምት ነዉ የሚለዉ ክርክሯም የሕግ መሰረት የለዉም። ምክንያቱም ፍርደ እስካልተፈጸመ ድረስ ቤቱ በአመልካች እጅwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

ቢቆይም የጋራ ሀብት በመሆኑ በቆይታ የሚመጣዉ የግምት ጭማሪ ሁለቱንም የሚጠቅም በመሆኑ ነዉ።

ላላዉ አመልካች ከቤቱ ልፈናቀል አይገባም በማለት ብትከራከርም ቤቱን በሀራጅ ጨረታ ተሳትፍ ግዥ የፈጸመዉ ተጠሪ ሳይሆን መ/ር አብነት ወልዳ በመሆኑ ገዥዉ ተከራካሪ ባልሆነበትና በተጠሪነት ወደ ክርክሩ እንዱገባ ባልተደረገበት ሁኔታ የሀራጅ ሽያጩ ሉሰረዝ ወይም የአመልካች የቅድሚያ ግዥ መብት ሉጠበቅ የሚችልበት አግባብ የለም።

ስለሆነም አመልካች አቤቱታ ተገቢነት የለዉም።

ሲጠቃለል አመልካች ካቀረቡት የሰበር አቤቱታ አንጻር የስር ፍ/ቤት ዉሳኔ መሰረታዊ የሕግ ስህተት ተፈጽሞበታል ለማለት አልተቻለም። በመሆኑም የሚከተለው ውሳኔ ሰጥተናል።

ውሳኔ

1ኛ. በየም ልዩ ወረዲ ፍ/ቤት በመ/ መስከረም 24 ቀን 2010 ዓ.ም ተሰጥቶ፤ በከፍተኛ ፍ/ቤት በመ/ ጥቅምት 08 ቀን 2010 ዓ.ም በተሰጠ ትዕዛዝ እና በደቡብ ክልል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት በሰ/መ/ ታሕሳስ 24 ቀን 2010 ዓ.ም በተሰጠ ትዕዛዝ የጸናዉ ዉሳኔ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 348(1) መሰረት ጸንቷል።

2ኛ. በስር ፍ/ቤት የተጀመረዉ አፈጻጸም ለጊዜዉ ታግድ እንዱቆይ ጥር 10 ቀን 2010 ዓ.ም የተሰጠዉ የእግድ ትዕዛዝ ተነስቷል። ይጻፍ።

3ኛ. በዚህ ችልት ለተደረገው ክርክር የወጣውን ወጪና ኪሳራ ግራቀኙ የየራሳቸውን ይቻለ ብለናል። መዝገቡ ተዘግቷል፣ ወደ መዝገብ ቤት ተመላሽ ብለናል።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት