-** የኢትዮጵያ አየር መንገድ አልቀረቡም; ያቀረበውን የሰበር; .fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.; ጋር ባላቸው ስምምነት መሰረት; ካርጎ ሴክሽን ውስጥ ከላላ ዔቃ ጋር በመቀያየሩ ነው፤ ስለሆነም ዔቃው v. ዎች-** 1ኛ. ወ/ሮ መሰረት ፍቃደ ተወካይ አበበች ዘመድኩን ቀረቡ 2ኛ. ገልፍ አየር መንገድ ጠ/ ዮዱት ጉርጂ ቀረቡ; ደግሞተ ከሣሽ በመሆን ተከራክረዋል።; ያቀረቡት ክስ ይዘት በታህሳስ ወር 2006 ዓ.ም ከሳውዱ አረቢያ ወደ ኢትዮጵያ

በዚህ ውሳኔ ላይ ይግባኙ የቀረበለት የፋ/ከፍተኛ ፍርድ ቤት በበኩለ የይግባኝ ክርክሩን ከሰማ በኃላ አመልካች ኃላፉ ነው ተብል ገንዘቡን እንዱከፍል መወሰኑን የተቀበለው ሲሆን 2ኛ ተጠሪን በተመለከተ ውል የፈፀመ በመሆኑ ገንዘቡን የመክፈል ግዳታ ቢኖርበትም ከሳሽ ባቀረቡት ክስ ላይ ስሙ ከመጠቀሱ ውጪ የዲኝነት ጥያቄ ያልቀረበበት በመሆኑ ከፍ/ብሄር ስነ ስርዓት አንፃር በግልፅ ባልተጠየቀ ዲኝነት የካሳ ገንዘቡን 2ኛ ተጠሪ እንዱከፍል የሚወሰንበት አግባብ የለም፤ የስር ፍርድ ቤት ያሳለፈው ውሳኔ በውጤት ደረጃ ሉፀና ይገባል በማለት ወስኗል።www.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

የሰበር ቅሬታው ለዚህ ፍርድ ቤት የቀረበው በዚህ ነው። አመልካች መጋቢት 12/2009 ዓ.ም ባቀረበው የሰበር ማመልከቻ ዔቃው ከሳውዱ አረቢያ ወደ አዱስ አበባ የመጣው በ1ኛ ተጠሪ እና 2ኛ ተጠሪ መካከል ባለው የማጓጓዝ ውል መሰረት በመሆኑ፤ በዋርሶው ስምምነት አንቀጽ 18(2) መሰረት አጓዡ ዔቃውን አጓጉዞ መብት ላለው ሰው እስከሚያስረክብ ድረስ ኃላፉነት ያለበት ስለመሆኑ የሚደነግግ በመሆኑ፤ አመልካች ዔቃውን ሉረከብ የቻለው ዔቃውን ከ2ኛ ተጠሪ ተረክቦ 2ኛ ተጠሪን በመወከል ለ1ኛ ተጠሪ ለማስረከብ በገቡት የማመቻቸት ውል ከመሆኑ ወጪ በ1ኛ ተጠሪ እና በአመልካች መካከል የውልም ሆነ የህግ ግንኙነት ባለመኖሩ አመልካች ኃላፉነት አለበት ተብል በስር ፍርድ ቤቶች የተሰጠው ውሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈፀመበት ነው ተብል አመልካች ኃላፉነት የለበትም በሚል እንዱወሰን ጠይቋል።

ጉዲዩ በሰበር አጣሪ ችልቱ ተመርምሮ 2ኛ ተጠሪ የንብረቱ አጓዥ ሆኖ እያለ ከኃላፉነት ውጪ የመደረጉን አግባብነት ለመመርመር ሲባል መዝገቡ ለሰበር ችልት እንዱቀርብ እና ተጠሪዎች መልስ እንዱሰጡበት ተደርጓል።

1ኛ ተጠሪ ሚያዚያ 16/2009 ዓ.ም በተፃፈ መልስ አመልካች የ1ኛ ተጠሪን የንብረት ግምት ከፍል ከ2ኛ ተጠሪ ጋር ባላቸው ግንኑነት መሰረት 2ኛ ተጠሪን ከሶ ከመጠየቅ ውጪ የ1ኛ ተጠሪን ንብረት አልከፍልም በማለት ያቀረበው አቤቱታ የህግ መሰረት የላለው በመሆኑ ተቀባይነት ሉኖረው አይገባም በማለት ተከራክረዋል።

2ኛ ተጠሪ በበኩለ ሚያዚያ 25/2009 ዓ.ም በተፃፈ መልስ ዔቃው የጠፊው በአመልካች አየር መንገድ ካርጎ ሴክሽን ክፍል ውስጥ ከላላ ዔቃ ጋር ተቀያይሮ መሆኑ በአመልካች በራሱም የታመነ በመሆኑ አመልካች በቸልተኝነት ከላላ እቃ ጋር በማቀያየር እንዱጠፊ ማድረጉ አመልካችን በኃላፉነት ከሚያስጠይቀው ውጪ ከ2ኛ ተጠሪ ጋር ግንኙነት የለውም፤ 2ኛ ተጠሪ ዔቃውን አላጓጓዘም እንጂ አጓጉዟል ቢባል እንኳ ዔቃው የጠፊው በአግባቡ ከተራገፈ በኋላ በአመልካች ካርጎ ሴክሽን ክፍል ውስጥ በመሆኑ 2ኛ ተጠሪ ምንም አይነት ኃላፉነት የለበትም በማለት ተከራክሯል። አመልካቹም ክርክሩን በማጠናከር የመልስ መልስ አቅርቧል።www.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

ከፍሲል ባጭሩ የገለፅነው የጉዲዩን አመጣጥና በሰበር የተደረገውን ክርክር ሲሆን በበኩላችን ይግባኝ ሰሚው ፍርድ ቤት 2ኛ ተጠሪ ውል የፈፀመ በመሆኑ ገንዘቡን የመክፈል ግዳታ እንደሚኖርበት ወስኖ ነገር ግን ከሳሽ ባቀረቡት ክስ ላይ ስሙ ከመጠቀሱ ውጪ የዲኝነት ጥያቄ አልቀረበበትም በሚል ገንዘቡን 2ኛ ተጠሪ እንዱከፍል የሚወሰንበት አግባብ የለም በማለት መወሰኑ ተገቢ መሆን አለመሆኑን መርምረናል።

ይህን ጭብጥ ለመወሰን የሥር ፍርድ ቤቶች በፍሬ ነገር ደረጃ የተቀበለትን እና ለጉዲዩ ተፈፃሚነት ያለው የዋርሶ ስምምነት (በሞንትሪያል ፕሮቶኮል ቁጥር 4 እንደተሻሻለ) ተገቢ ድንጋጌዎችን ይዘትና ትርጉም እንዱሁም የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህግ ድንጋጌዎች ተፈፃሚ የሚሆንበትን ሁኔታ መርምረናል።

ከክርክሩ መገንዘብ እንደሚቻለው የሥር ሁለቱም ተከሳሾች ዔቃው ስለመጥፊቱ ያቀረቡት ክርክር የለም። ይልቁንም የየበኩላቸውን ክርክር በማቅረብ ኃላፉነት እንደላለባቸው ተከራክረዋል። አመልካች አከራካሪውን ንብረት መረከቡን እና ከእጁ የጠፊ መሆኑን ሳይክድ ኃላፉ ላሆን የሚገባው ከከሳሽ ጋር የማጓጓዝ ውል ያደረገው 2ኛ ተጠሪ ላሆን እንደሚገባና ዔቃውን ሉረከብ የቻለው ከ2ኛ ተጠሪ ጋር ባለው የማመቻቸት ስምምነት መሰረት መሆኑን በመግለጽ ተከራክሯል። ነገር ግን አመልካች ንብረቱን የተረከበ መሆኑና የጠፊውም በአመልካች ዔቃ ማስቀመጫ ካርጎ ሴክሽን ውስጥ የመሬት መስተንግድ ስራ ግዳታውን በሚፈጽምበት ጊዜ ከላላ ዔቃ ጋር ተቀያይሮ መሆኑ ያልተካደ በመሆኑ በዚህ መልኩ በአመልካች ጥፊት ለጠፊው ንብረት አመልካች ኃላፉ የማይሆንበት የህግ ምክንያት የለም።

በልላ በኩል 2ኛ ተጠሪ ዔቃውን አላጓጓዝኩም እንጂ አጓጉዘሃል ብባል እንኳ ዔቃው የጠፊው በአመልካች እጅ በመሆኑ ኃላፉነት የለብኝም በማለት የተከራከረ ቢሆንም ይግባኝ ሰሚው ፍርድ ቤት 2ኛ ተጠሪ ዔቃውን በውል በማጓጓዙ ከውል የመነጨ ኃላፉነት እንዲለበት ወስኗል። በዚህ ውሳኔ ላይ በ2ኛ ተጠሪ በኩል የቀረበ ቅሬታ የለም። ይግባኝ ሰሚው ፍርድ ቤት 2ኛ ተጠሪ ካሳውን ሉከፍል አይገባም በማለት የወሰነው በቀረበው ክስ በግልጽ ዲኝነት አልጠየቀበትም፤