በፍ/ሥ/ሥ/ህጉ አንቀጽ 358 መሰረት ያቀረቡትን; ላይ ያቀረበዉ ክስ v. -** አቶ ተመስገን ሙላቱ - አልቀረበም።; ያቀረቡት መቃወሚያ ይዘትም በአጭሩ በኡኬ ከተማ ቀበላ 01 የሚገኘዉን እና አዋሳኞቹ በአቤቱታዉ ላይ; ይህ ዉሳኔ መሰረታዊ የሆነ የህግ ስህተት የተፈጸመበት መሆኑን ጠቅሶ ለኦሮሚያ ክልል ጠቅላይ;

ባለማግኘቱ ለክልለ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ያቀረበ ሲሆን፣ይግባኝ ሰሚዉ ፍርድ ቤት በመ/ቁ/209425 በቀን 30/06/09 ዓ.ም በዋለዉ ችልት በወረዲዉ እና በከፍተኛ ፍርድ ቤቶች የተሰጡትን ዉሳኔዎች በመሻር መወሰኑን ተመልክተናል። አመልካቾች በዚህ ችልት ባቀረቡት የሰበር አቤቱታ አጥብቀዉ ከሚከራከሩባቸዉ ነጥቦች ዉስጥ አንደ ለመቃወም አቤቱታዉ ምክንያት የሆነዉ ዉሳኔ መሻሩን ለክልለ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችልት አቅርበን እያለ ችልቱ ይህን ሳያጣራ ዉሳኔ መስጠቱን ሲሆን፣ ተጠሪም በጽሐፍ በሰጠዉ መልስ ቀደም ሲል በስር ፍርድ ቤት ተሰጥቶ የነበረዉ ዉሳኔ በይግባኝ መሻሩን በተመለከተ ክድ ካለመከራከሩም በላይ ይህ ችልትም የዉሳኔዉን ግልባጭ አስቀርቦ ተመልክቶታል።

በልላ በኩል አንድ ሰዉ ዉሳኔ ከተሰጠ በኋላ የመቃወም አቤቱታ መቅረብ የሚችለዉ መብቱን የሚነካ ዉሳኔ ሲኖር ብቻ ስለመሆኑ በፍ/ሥ/ሥርዓት ህግ አንቀጽ 358 ስር በግልጽ ተመልክቷል። ይህም ማለት የመቃወም አመልካች አቤቱታ ተቀባይነት ያለዉ መሆን አለመሆኑን በመወሰን ረገድ ፍርድ ቤቶች ግምት ዉስጥ እንዱያስገቡ ከሚጠበቅባቸዉ ሁኔታዎች ዉስጥ አንደ የመቃወም አመልካችን መብት የሚነካ ዉሳኔ መኖር አለመኖሩን ነዉ። የተያዘዉን ጉዲይ በተመለከተ 2ኛ አመልካች ለክርክሩ መነሻ የሆነዉን የመቃወም አቤቱታ ለወረዲዉ ፍርድ ቤት አቅርባ ጉዲዩ በክርክር ባለበት ወቅት ለመቃወም አቤቱታዉ ምክንያት የሆነዉ ዉሳኔ በ1ኛ አመልካች ይግባኝ ባይነት በዞን እና በጠቅላይ ፍርድ ቤት በሂደት ላይ የነበረ መሆኑን ነዉ። ጉዲዩ በከፍተኛ ወይም በጠቅላይ ፍርድ ቤት በይግባኝ በሂደት ላይ እያለ በጎን ለወረዲዉ ፍርድ ቤት የቀረበዉ የመቃወም አቤቱታ ከመነሻዉም ተቀባይነት ያለዉ አይደለም። ይህ እንደተጠበቀ ሆኖ ለዚህ ሰበር አቤቱታ ምክንያት የሆነዉ ጉዲይ በክልለ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችልት ከመቅረቡ በፉት ለመቃወም አቤቱታዉ ምክንያት የሆነዉ ዉሳኔ በክልለ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችልት ተሽሯል። አመልካቾች ይህን ለሰበር ሰሚዉ ችልት ገልፀዉ መከራከራቸዉን ከክርክሩ መገንዘብ ተችሎል። በመሆኑም የክልለ ሰበር ሰሚ ችልት የ2ኛ አመልካችን መብት ነክቷል ተብል ለመቃወም አቤቱታዉ ምክንያት የሆነዉ ዉሳኔ የተሻረ መሆን አለመሆኑን ማጣራት ነበረበት።www.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

በበኩላችን እንደተመለከትንዉ 2ኛ አመልካች ላቀረቡት የመቃወም አቤቱታ ምክንያት የሆነዉ ዉሳኔ በክልለ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ተሽሯል። በመሆኑም ለመቃወም አቤቱታ ምክንያት የሚሆን ዉሳኔ የለም። የተሻረን ዉሳኔ መነሻ በማድረግ የሚቀርብ የመቃወም አቤቱታ አይኖርም። ስለሆነም የኦሮሚያ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችልት ለመቃወም አቤቱታዉ ምክንያት የሆነዉ ዉሳኔ መሻሩን እና የ2ኛ አመልካቸን መብት ሉጎዲ የሚችል ዉሳኔ አለመኖሩን አረጋግጦ የቀረበን የሰበር አቤቱታ ባለመቀበል እንዱሁም ይህኑን መሰረት በማድረግ በስር ፍርድ ቤቶች የተሰጡትን ዉሳኔዎች በመሻር መወሰን ሲገባዉ ይህን ባለማድረግ የ2ኛ አመልካች የመቃወም አቤቱታ አቀራረብ ስነ ስርዓታዊ አይደለም በሚል መንፈስ የሰጠዉ ዉሳኔ መሰረታዊ የሆነ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ሆኖ ተገኝቷል። በመሆኑም ተከታዩ ተወስኗል።

ዉሳኔ

1. የኦሮሚያ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በመ/ቁ/261961 በቀን 29/01/2010 ዓ.ም በዋለዉ ችልት የሰጠዉ ዉሳኔ፤ እንዱሁም የጉቶ ጊዲ ወረዲ ፍርድ ቤት በመ/ቁ/29375 በቀን 10/04/09 ዓ.ም በዋለዉ ችልት እና የምስ/ወለጋ ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት በመ/ቁ/42673 በቀን 23/06/09 ዓ.ም በዋለዉ ችልት የሰጡት ዉሳኔ በፍ/ሥ/ሥ/ህጉ አንቀጽ 348(1) መሰረት ተሽሯል።

2. 2ኛ አመልካች መብቴን ይነካል በሚል የመቃወም አቤቱታ ያቀረቡበት ዉሳኔ በልላ አግባብ ስለተሻረ እና መብቷን ሉነካ የሚችል ዉሳኔ ስለላለ የ2ኛ አመልካች የመቃወም አቤቱታ ተቀባይነት የለዉም።

3. የሰበር አጣሪ ችልት በቀን 13/02/2010 ዓ.ም የሰጠዉ የዔግድ ትዕዛዝ ተነስቷል።

4. በዚህ ችልት የተደረገዉ ክርክር ያስከተለዉን ወጪ እና ኪሳራ ግራ ቀኝ የየራሳቸዉን ይቻለ ብለናል።

መዝገቡ ተዘግቷል፤ወደ መዝገብ ይመለስ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።