** አቶ ሚሬሳ ኦብሳ; ተከሳሽ በመሆን; ከወሰን 50ሳ.ሜ በመራቅ ቤቱን; ግንባታዉን; በበኩለ በራሱ ይዞታ ላይ; ድንበር; በኩል የቀረቡትwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.; ድንበር አላለፈም በመካከ v. ** አቶ ፍቃደ ደበል; አስጠግቶ ግድግዲ በማቆሙ የቤቱ ፍሳሽ ወደ; ይዞታ ላይ ግንባታ እንዲላደረገ በመግለጽ ክሱ ዉድቅ እንዱደረግ ጠይቋል።ክርክሩን በመጀመሪያ የዲኝነት ስልጣን የተመለከተዉ የጎቡ ሰዮ ወረዲ ፍ/ቤት; ግድግዲ ላይ የሚፈስ

በምስራቅ በኩል አመልካች 50ሳ.ሜ ወደ ራሱ ይዞታ ገብቶ ግንባታ ማድረግ እየተገባዉ 75ሳ.ሜ ወደ ተጠሪ ይዞታ ገብቶ በመገንባቱ ከአመልካች ቆርቆሮ ጣሪያ ላይ የሚፈሰዉ ፍሳሽ በተጠሪ ግድግዲ ላይ እየፈሰሰ ጉዲት ስላደረሰ ይህንኑ እንዱያፈርስ ዲኝነት የጠየቀ ሲሆን አመልካች ወደ ተጠሪ ይዞታ አልገባሁም በማለት የተከራከረ ቢሆንም ከግራቀኙ ምስክሮች ቃል ባሻገር የባለሙያ መግለጫ እንዲረጋገጠዉ አመልካች 9ሳ.ሜ ስፊት በ13ሜትር ቁመት ወደ ተጠሪ ይዞታ ገብቶ የገነባ ስለመሆኑና ከቤቱ ጣሪያ የሚወርደዉ ፍሳሽ የተጠሪ ግድግዲ ላይ እንደሚፈስና ጉዲት እንዲደረሰ ተገልጧል።

ግራቀኙ የሚከራከሩበት ይዞታ የገጠር መሬት ይዞታ ሆኖ የመኖሪያ መንደር ላይ የተገነባ ቤት ወሰን አጠቃቀም የሚመለከት ስለመሆኑ ከክርክሩ መገንዘብ ተችሎል።ስለሆነም ክርክር የተነሳበት ይዞታና ቤት የሚገኝበት ቦታ በከተማ አስተዲደር የተዋቀረ ባለመሆኑ ጉዲዩ በከተማ አስተዲደር ፕላን መሰረት የሚታይ ባይሆንም በፍ/ብ/ህጉ ስለንብረት አጠቃቀም መብትና ግደታዎች የተደነገገዉን ተመርኩዞ እልባት መስጠት የሚገባ እንደሆነ እንገነዘባለን።በዚሁ አግባብ በፍ/ብ/ህግ አንቀጽ 1204 እና 1205 ላይ እንደተደነገገዉ ባለሀብቱ ሀብቱን በሚገባ ለመገልገል ሰፉ መብት ያለዉ ቢሆንም በህግ የተጣለ ገደቦች እንደተጠበቁ ስለመሆኑ ያሥገነዝባል።ከእነዚህ ገደቦች አንደ በፍ/ብ/ህጉ አንቀጽ 1225/1/ ላይ እንደተመለከተዉ ባለሀብቱ በሀብቱ በሚገልገልበት ጊዜ የጎረቤቱ ርስት ጥቅም የሚቀንስበትን ወይም የሚጎዲበትን ማንኛዉንም ከመጠን ያለፈ ነገር ከመስራት መጠበቅ እንደሚገባ ያስገድዲል።

በዚህ መዝገብ በተያዘዉ ጉዲይ አመልካች ወሰን በማለፍ ከገነባዉ ቤት ቆርቆሮ /ጣሪያ/ ላይ የሚፈሰዉ ፍሳሽ የተጠሪ ግድግዲ ላይ እየፈሰሰ ጉዲት ማድረሱ በስር ፍርድ ቤት በባለሙያ ታይቶ የተረጋገጠ ስለመሆኑ መዝገቡ ያሥረዲል።ስለሆነም ይህ የአመልካች ድርጊት የተጠሪ ንብረት አጠቃቀም ላይ ጉዲት ያደረሰ በመሆኑ የተጠሪ የዲኝነት ጥያቄ የህግ መሰረት ያለዉ ነዉ።ከዚህ ቀጥል መታየት ያለበት ጉዲይ የስር ፍ/ቤት ዉሳኔ ተጠሪ የጠየቀዉ ዲኝነት እና በማስረጃ የተረጋገጠዉን መሰረት ያደረገ መሆን አለመሆኑን የሚመለከት ነዉ።በመሰረቱ ዲኝነት ላሰጥ የሚገባዉ ከሳሽ ወገን በግልጽ ዲኝነት በጠየቀበት አግባብ እና በተከሳሽ እምነት ወይም በማስረጃ በተረጋገጠ ልክ መሆን እንዲለበት የፍ/ብ/ስ/ስ ህግ አንቀጽ 182፣224፣234፣242 እና 273 ድንጋጌዎችwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

ይዘት ያስገነዝባለ።ስለሆነም በዚህ መዝገብ በተያዘዉ ክርክር ተጠሪ ክስ ያቀረበዉ አመልካች 75 ሳ/ሜ ወደ ተጠሪ ይዞታ ገብቶ የደረገዉን ግንባታ እንዱያፈርስ በሚል ዲኝነት የጠየቀ ሲሆን አመልካች ወደ ተጠሪ ይዞታ አልገባሁም በሚል የተከራከረ ሲሆን አመልካች በራሱ ይዞታ ላይ የገነባዉ ቤት ጣሪያ ወደ ተጠሪ ይዞታ ወሰን አልፍ የገባዉ 9ሳ.ሜ ስፊት በ13ሜ.ቁመት መሆኑ በማስረጃ የተረጋገጠ ስለሆነ ፍርድ ቤቱ በዚሁ ልክ ዉሳኔ መስጠት እየተገባ የስር ፍርድ ቤት አመልካች ቤቱን አፍርሶ አንድ ሜትር ገብቶ እንዱሰራ ሲል የሰጠዉ ዉሳኔ በተጠሪዉ ከተጠየቀዉ ዲኝነት ወጪ በመሆኑና ከፍ/ብ/ስ/ስ ህግ አንቀጽ 182/1/ድንጋጌ የሚጻረር በመሆኑ ሉታረም ይገባል ብለናል።በዚሁ አግባብ ተከታዩን ዉሳኔ ሰጥተናል።

ዉሳኔ

1ኛ/የጎቡ ሳዮ ወረዲ ፍ/ቤት በመ/ቁ11244 ላይ በ26/03/2010 ዓ.ም የሰጠዉ ፍርድ ይህንኑ በማጽናት የምስራቅ ወለጋ ዞን ከፍተኛ ፍ/ቤት እና የኦሮሚያ ጠ/ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት እንደቅደም ተከተል በመ/ ላይ የሰጡት ትእዛዝ በፍ/ብ/ስ/ስ/ህግ ቁ/348/1/መሰረት ተሻሽሎል።

2ኛ/አመልካች የተጠሪ ይዞታ ላይ ወሰን አልፍ የሰራዉ ቤት 9ሳ.ሜ.ስፊት በ13ሜ.ቁመት ያለአግባብ ወደ ተጠሪ ይዞታ የገባ ስለመሆኑ በባለሙያ በተረጋገጠዉ መሰረት ባለሙያ ባለበት ተለክቶ በዚሁ ልክ ወሰኑን ያለፈዉን ግንባታ እንዱያፈርስ በማለት ወስነናል።

3ኛ/በዚህ ችልት ተሻሽል በተወሰነዉ መሰረት እንዱያስፈጽም ለጎቡ ሳዮ ወረዲዉ ፍ/ቤት ግልባጭ ይተላለፍ ብለናል።ይጻፍ።

4ኛ/በዚህ ፍ/ቤት ለተደረገዉ ክርክር ወጪና ኪሳራ ግራቀኙ የየራሳቸዉን ይቻለ ብለናል።

መዝገቡ ተዘግቷል ይመለስ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።