-** ያዲኒ ራባ -አልቀረቡም ከተባለ ተወካይ ሰመረ ገ/ህይወት ቀርበዋል; ከሞለት ፍርም እና ከፊርማቸዉ ናሙና ጋር በማመሳከር ተገቢዉ ጥንቃቄ ተደርጎ; ለእራሳቸዉ የተከፈለ መሆኑን፣ እንዱሁም ደብተሩ ጠፍቶ አራት ወር; ደብተሩ ስለመጥፊቱ v. -** የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ አንዋር መስጊድ ቅርንጫፍ -አልቀረቡም; ላይ ባቀረቡት ክስ በመጋቢት ወር 2007 ዓ.ም የባንክ ደብተራቸዉን ይዘዉ; በባንክ ደብተራቸዉ ላይ ያለዉን ገንዘብ ማንነቱ ላልታወቀ ሰዉ በመክፈል የገንዘብ እና የሞራል

መክፈለን እና የሂሳብ ደብተሩ ስለመጥፊቱ አመልካች ለተጠሪ የማሳወቅ ግዳታቸዉን አለመወጣታቸዉን ሲሆን፤ የስር የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤትም የአመልካችን የዲኝነት ጥያቄ ተቀባይነት የለዉም በሚል ድምዲሜ ላይ የደረሰዉ አመልካች ደብተሩ ስለመጥፊቱ ለተጠሪዉ ባንክ ሪፖርት የማድረግ ግዳታቸዉን አለመወጣታቸዉን ስለመሆኑ የዉሳኔዉ ይዘት ያስገነዝባል።

በመሰረቱ በግራ ቀኝ መካከል ተደርጎ ለዚህ ክርክር ምክንያት የሆነዉ ግንኙነት መሰረቱ በንግድ ህጉ አንቀጽ 896 እና 897 ስር የተመለከተዉ ገንዘብ በአደራ የማስቀመጥ ዉል (deposit fund) ነዉ። በዚህ ዉል መሰረትም ተጠሪ አደራ አስቀማጭ እንደመሆኑ የአመልካችን ገንዘብ የመጠበቅ፣ አመልካች ሲጠይቁ ወጪ አድርጎ የመክፈል እና ከአመልካች ዉጪ ለላላ ሰዉ ያለመክፈል ከዉል የመነጨ ግዳታ ይኖርበታል። ይህን የማድረግ ግዳታዉን ባለመወጣት በአመልካች ላይ ሉደርስ ለሚችል ጉዲት ከዉል የመነጨ ኃላፉነት እንደሚኖርበትም ይታወቃል። በመሆኑም ማንኛዉም ባንክ የሚቀርብለትን የክፍያ ጥያቄ ሲያስተናግድ፣ ገንዘብ እንዱከፈለዉ ጥያቄዉን ያቀረበ ሰዉ በርግጥም አደራ አስቀማጩ መሆን አለመሆኑን በቅድሚያ የማረጋገጥ ግዳታ ይኖርበታል።

የተያዘዉን ጉዲይ በተመለከተ ተጠሪ በአመልካች የባንክ ሂሳብ ላይ የሚገኘዉን ለክርክሩ ምክንያት የሆነዉን ገንዘብ ወጪ አድርጎ ክፍያ የፈጸመ ስለመሆኑ ክድ እስካልተከራከረ ድረስ፣ ከኃላፉነት ሉድን የሚችለዉ ገንዘቡን የከፈለዉ በባንኩ በተዘረጋዉ ደንብና አሰራር መሰረት አስፈላጊዉን ጥንቃቄ ሁለ አድርጎ ተከፊይ አመልካች መሆኑን በማረጋገጥ ክፍያዉን የፈጸመ ስለመሆኑ ማረጋገጥ ሲችል ብቻ ነዉ። በርግጥ አመልካች ደብተሩ ስለመጥፊቱ ለተጠሪ ባንክ የማሳወቅ ግዳታ እንዲለባቸዉ ይታወቃል። ይሁንና፣ ተጠሪ የአመልካችን ገንዘብ በአደራ የመጠበቅ ባለበት ግዳታ መሰረት ተገቢዉን ጥንቃቄ ባለማድረግ ገንዘቡን ለላላ ሰዉ በመክፈለ ምክንያት በአመልካች ጉዲት መድረሱ ከተረጋገጠ፣ አመልካች ደብተሩ ስለመጥፊቱ ለተጠሪ አለማሳወቃቸዉ የተጠሪን ኃላፉነት ሉያስቀር የሚችል አይሆንም። በመሆኑም በስር ፍርድ ቤት በፍ/ሥ/ሥርዓት ህጉ አንቀጽ 246(1) መሰረት ተይዞ በማስረጃ ተጣርቶ እልባት ሉሰጠዉ የሚገባዉ ትክክለኛ ጭብጥ፣ ተጠሪ ለክርክሩ ምክንያት የሆነዉን ገንዘብ የከፈለዉ አስፈላጊዉን ጥንቃቁwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.fsc.gov.etwww.

በማድረግ ተከፊዩ አመልካች መሆኑን በማረጋገጥ መሆን አለመሆኑ ነዉ። ከዚህ አንፃር ሲታይ፣ የስር የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት አመልካች ደብተራቸዉ ስለመጥፊቱ ለተጠሪ የማሳወቅ ግዳታቸዉን አልተወጡም በሚል የፍ/ሕጉን አንቀጽ 1752 ድንጋጌ ያለቦታዉ በመጥቀስ የቀረበዉን ክስ ዉድቅ በማድረግ የሰጠዉ ዉሳኔ፣ እንዱሁም የፋዳራል ከፍተኛ ፍርድ ቤትም ይህኑን በማጽናት የሰጠዉ ትዕዛዝ መሰረታዊ የሆነ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ሆኖ አግኝተናል። በመሆኑም ተከታዩ ተወስኗል።

ዉሳኔ

1. የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት በኮ/መ/ በቀን 20/04/09 ዓ.ም በዋለዉ ችልት የሰጠዉ ዉሳኔ፤ እንዱሁም የፋዳራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በመ/ በቀን 25/03/2010 ዓ.ም በዋለዉ ችልት የሰጠዉ ትዕዛዝ በፍ/ሥ/ሥርዓት ህጉ አንቀጽ 348(1) መሰረት ተሽረዋል።

2. የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ተዘግቶ የነበረዉን መዝገብ በማንቀሳቀስ ተጠሪ ለክርክሩ መነሻ የሆነዉን ገንዘብ ከአመልካች የባንክ ሂሳብ ወጪ አድርጎ ሲከፍል በባንኩ በተዘረጋዉ ደንብና ስርዓት መሰረት ክፍያዉ ለአመልካች የተከፈለ መሆኑን ማረጋገጥ በሚያስችል ደረጃ አስፈላጊዉን ጥንቃቄ በማድረግ መሆን አለመሆኑን በተመለከተ የግራ ቀኝን ማስረጃ እንዱሁም፣ እንዲስፈላጊነቱ፣ ላልች ተጨማሪ ማስረጃዎችን ጭምር አስቀርቦ በመመርመር ባንኩ አደራ አስቀማጭ ከመሆኑ አንፃር ክፍያን በመፈጸም ረገድ እንዱያደርግ ከሚጠበቅበት ጥንቃቄ አንፃር በማገናዘብ ተገቢዉን ዉሳኔ እንዱሰጥበት መዝገቡ በፍ/ሥ/ሥርዓት ህጉ አንቀጽ 343(1) መሰረት ተመልሶለታል።

3. በዚህ ችልት የተደረገዉ ክርክር ያስከተለዉን ወጪ እና ኪሳራ ግራ ቀኝ የየራሳቸዉን ይቻለ ብለናል።

መዝገቡ ተዘግቷል፤ ወደ መዝገብ ቤት ይመለስ

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።