-** አቶ ካሳ በለጠ; የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት ፍ/ቤት በመ.ቁ.83938 ግንቦት 8 ቀን 2011 ዓ.ም የሰጠዉ ዉሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ስለሆነ እንዱታረምልኝ በማለት በማመልከታቸዉ ነዉ።; ጋር በነ v. -** ወ/ሮ ሥራይቱ ነጋሽ; የሥር ከሳሽ ሆኖ ሲከራከሩ ነበር። ጉዲዩ ለዚህ; ጋር ያፈራነዉ አጭር ሚኒሽር መሳሪያ የለም ሐሰት ነዉ፣ ላልች ንብረቶችን በተመለከተ ክርክሩን አቅርበዋል። ከዚህ በኋላ የሥር የወረዲዉ ፍ/ቤት ጉዲዩን በመመርመር

ይህ ችልት የሰበር አቤቱታዉ ያስቀርባል በማለት ተጠሪ መልስ እንደትሰጥ ባዘዘዉ መሰረት በ15/6/2012 ዓ.ም በተጻፈ መልስ፡ የሥር ፍ/ቤት አከራካሪዉን የጦር መሳሪያ እኩል እንካፈል የሰጠዉ ዉሳኔ ተገቢ ስለሆነ እንዱጸናልኝ በማለት ተከራክራለች። የአሁን አመልካች የመልስ መልስ ስላላቀረበ ታልፎል።

የጉዲዩ አመጣጥ ከፍ ሲል የተጠቀሰዉ ሲሆን ይህ ችልት የግራ ቀኙን ክርክር አግባብነት ካላቸዉ የህግ ድንጋጌዎች ጋር በማገናዘብ መርምሮታል። እንደመረመርነዉ በዚህ ጉዲይ ምላሽ ማግኘት ያለበት ፣የሥር የክልለ ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት ለክርክር ምክንያት የሆነዉ አጭር ሚኒሽር የጦር መሳሪያ የጋራ ሀብት ስለሆነ ግራ ቀኙ እንዱካፈለ በማለት የሰጠዉ ዉሳኔ መሰረታዊ የሆነ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ነዉ ወይስ አይደለም? የሚለዉ ነጥብ መሆኑን ተገንዝበናል። የአሁን ተጠሪ ባቀረበችዉ ክስ አጭር ሚኒሽር የጦር መሳሪያ የጋራ ሀብታችን ስለሆነ እንዱያካፍለኝ በማለት የጠየቀች ሲሆን፣ አመልካች በበኩለ ይህ የጦር መሳሪያ የለም በማለት ተከራክሯል። የሚኒሻ ጽ/ቤት በጻፈዉ ደብዲቤ አጭር ሚኒሽር የጦር መሳሪያ በአሁን አመልካች ስም ተመዝግቦ እንደላለ ገልጾዋል። በልላ በኩል የአሁን ተጠሪ የሰዉ ምስክሮች በሰጡት የምስክርነት ቃል የአሁን አመልካች ድብቅ አጭር ሚነሽር የጦር መሳሪያ እንዲለዉ መመስከራቸዉን የሥር ፍ/ቤት የዉሳኔ ግልባጭ ያሳያል። በመሆኑም የአሁን ተጠሪ ለክርክር ምክንያት የሆነዉ ድብቅ አጭር ሚኒሽር የጦር መሳሪያ ያለዉ በመሆኑ ባይመዘገብም መሳሪያዉ መኖሩን የሰዉ ምስክሮች የመሰከሩ ሲሆን፣ በአመልካች በኩል የቀረቡት የሰዉ ምስክሮች ስለዚህ መሳሪያ ያለት ነገር አለመኖሩን የሥር ፍ/ቤት የዉሳኔ ግልባጭ ያመለክታል። ይህ ማለት የአሁን አመልካች ድብቅ አጭር ሚኒሽር የጦር መሳሪያ ያለዉ መሆኑ እስከተረጋገጠ ድረስ መሳሪያዉ በሕጉ አግባብ ስልጣን ባለዉ የሚኒሻ ጽ/ቤት ዘንድ አለመመዝገቡ መሳሪያዉ የለም የሚያስብል አይደለም። ይህ ሚኒሽር የጦር መሳሪያ መኖሩ እስከተረጋገጠ ድረስ በሕጋዊ መንገድ ስለመያዙ ከሚመለከተዉ አካል ዘንድ ተመዝግቦ ፈቃድ አለመሰጠቱ መሳሪያዉ የለም እና የኢኮኖሚ ዋጋ የለዉም የሚያስብል ነገር አይሆንም። ይህ የጦር መሳሪያ የኢኮኖሚ ጥቅም ያለዉ መሆኑን በመገንዘብ የአማራ ክልላዊ መንግስት ምክር ቤት በ2007 ዓ.ም ባወጣዉ የጦር መሳሪያ ዋጋ ተመን ማሻሻያ መሰረት የሚኒሽር የጦር መሳሪያ ግምቱ ብር 10,000 መሆኑን አመልክቷል። ይህ የጦር መሳሪያ የኢኮኖሚ ጥቅም ያለዉ ንብረት እና ባልና ሚስት ይህን መሳሪያ በትዲር እያለ ያፈሩ እስከሆነ ድረስ፣ ከሚመለከተዉ አካል ዘንድ መሳሪያዉ ተመዝግቦና መሳሪያዉን ለመያዝ ፈቃድ አለመሰጠቱ፣ የተጋቢዎቹ የጋራ ሀብት እንዲይሆን የሚያደርገዉ እና ጋብቻቸዉ በፍቺ ሲፈርስ የሚካፈለት ንብረት አይሆንም የሚያስብል አይደለም። ይህም ከአማራ ክልል የቤተሰብ ሕግ አዋጅ ቁጥር 79/1995 አንቀጽ 73 [1] እና 101 አንጻር ማየት ይቻላል። ስለሆነም ለክርክር መነሻ የሆነዉ አጭር ሚኒሽር የጦር መሳሪያ መኖሩ በማስረጃ እስከተረጋገጠ ድረስ፣ ግራ ቀኙ ይህን ንብረት እንዱካፈለ መባለ ተገቢ ነዉ። ይህ ችልት በኢ.ፋ.ዳ.ሪ.ሕገ መንግስት አንቀጽ 80 [3፣ ሀ] እና በአዋጅ ቁጥር 25/1988 አንቀጽ 10 መሰረት ከተሰጠዉ ስልጣን አንጻር የአሁን አመልካች ያቀረበዉ ቅሬታ የሥር ፍ/ቤት የሰጠዉ ዉሳኔ መሰረታዊ የሆነ የህግ ስህተት የተፈጸመበት መሆኑን የሚያስገነዝብ ስላልሆነ ተቀባይነት የለዉም ብለናል።

ሲጠቃለል የሥር የክልለ ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት ለክርክር መነሻ የሆነዉ አጭር ሚኒሽር የጦር መሳሪያ የግራ ቀኙ የጋራ ሀብት ስለሆነ እኩል እንዱካፈለ በማለት የክፍፍል ሥርዓቱን በማመልከት የሰጠዉ ዉሳኔ በሕጉ አግባብ የተሰጠ እንጂ መሰረታዊ የሆነ የህግ ስህተት ያልተፈጸመበት ስለሆነ የሚከተለዉ ተወስኗል።

ዉሳኔ

1. የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት ፍ/ቤት በመ.ቁ.83938 ግንቦት 8 ቀን 2011 ዓ.ም የሰጠዉ ዉሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት ያልተፈጸመበት ስለሆነ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.348 [1] መሰረት ጸንቷል።

2. የዚህ ዉሳኔ ግልባጭ ለሥር ፍ/ቤቶች ይድረስ።

3. ግራ ቀኙ በዚህ ችልት የደረሰባቸዉን ወጪና ኪሳራ የየራሳቸዉን ይቻለ።

መዝገቡ ተዘግቷል።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት