-** አቶ አብርሃም ጌታሁን፡- ቀረቡ; በቀን 08/10/2013 ዓ.ም በተጻፈ ማመልከቻ የፍደራል መጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት በመ/ በቀን 12/02/2012 ዓ.ም እንዱሁም የፍደራል ከፍተኛ ፍ/ቤት በመ/ በቀን; ደግሞ ተከሳሽ ነበሩ። v. -** አቶ ኃይለሥላሴ አስረስ፡- ከጠበቃ መለሰ ግርማይ ጋር ቀረቡ; ባቀረቡት ክስ Sunland International Hotel የሚለውን ቃልና ምስል በንግድ ምልክትነት ያስመዘገብኩ ሲሆን ከ25/01/2009 ዓ.ም እስከ 25/01/2016 ዓ

የሰበር አቤቱታው የቀረበው በዚህ ነው። አመልካች በቀን 08/10/2013 ዓ/ም ባቀረቡት ማመልከቻ ተፈፀመ የሚለትን የህግ ስህተት በመዘርዘር የስር ፍ/ቤቶች አመልካች በህጋዊ መንገድ ያገኘሁትን የንግድ ስም እንዲልጠቀም የሰጡት ውሳኔ ስህተት የተፈፀመበት ነው ተብል እንዱታረም በማለት ቅሬታቸውን አቅርበዋል።

ቅሬታው በሰበር አጣሪ ችልት ተመርምሮ የስር ፍርድ ቤቶች አመልካች የተጠሪን ንግድ ምልክት ከሆቴለ ላይ እንዱያነሱ የወሰኑበትን አግባብነት እንዱሁም የንግድ ምልክቱን ማን ቅድሚያ እንዲስመዘገበው የተጣራበትን አግባብ ለማጣራት በሚል ጉዲዩ ለሰበር ችልት እንዱቀርብና ተጠሪ መልስ እንዱሰጡበት ተደርጓል።

ተጠሪ ባቀረቡት መልስ ክርክራቸውን አጠናክረው የስር ፍርድ ቤቶች ተከሳሽ የንግድ ስሙን በማስመዝገብ ከቅን ልቦና ውጭ ሉጠቀሙት አይችለም፤ ለክሱ ምክንያት በሆነው የንግድ ስምና ምልክት ከሳሽ የቀደምትነት መብት አላቸው በማለት የሰጡት ውሳኔ ተገቢነት ያለው በመሆኑ እንዱጸና ብለዋል። አመልካችም የመልስ መልስ አቅርበዋል።

ከፍ ሲል በአጭሩ የገለጽነው የጉዲዩን አመጣጥ ነው። በበኩላችን የግራ ቀኙን ክርክር ቅሬታ ከቀረበበት ውሳኔ እና ከተገቢው የህጉ ድንጋጌዎች ጋር በማገናዘብ የተፈፀመ የህግ ስህተት መኖር አለመኖሩን መርምረናል።

አንደመረመርነው የአመልካች መሰረታዊ መከራከሪያ ተጠሪ ለንግድ ምልክቱ የህግ ጥበቃ አግኝቼበታለሁ ባለት የአእምሯዊ ንብረት ጥበቃ አዋጅ ቁጥር 501/98 መሰረት አመልካችን ለመቃወም የሚያስችል መብት የላቸውም፤ እንዱሁም ቀደምትነት ያለው የአመልካች የንግድ ስም ሆኖ እያለ በኋላ የተመዘገበው የተጠሪ የንግድ ምልክት በምዝገባ ቅደም ተከተል ሳይሆን የአእምሯዊ ንብረት ጽ/ቤት በጻፈው ደብዲቤ ቀደምትነት አለው መባለ ስህተት ነው በሚል ነው።

በንግድ ምልክት ምዝገባና ጥበቃ አዋጅ ቁጥር 501/1998 አንቀጽ 2(12) የተሰጠው ትርጉም እንደሚያመለክተው “የንግድ ምልክት” ማለት የአንድን ሰው ዔቃዎች ወይም አገልግልቶች ከላልች ሰዎች ዔቃዎች ወይም አገልግልቶች ለመለየት የሚያስችል የሚታይ ምስል ነው። ምልክቱ ቃላቶችን፣ ዱዛይኖችን፣ ፉደልችን፣ ቁጥሮችን፣ ቀለሞችን ወይም የዔቃዎችን ወይም የመያዣዎቻቸውን ቅርጽ ወይም የእነዚህኑ ቅንጅት ሉይዝ ይችላል።

ከዚህም ላላ ምልክቱ በአዋጁ የተጠቀሱትን ሁኔታዎች የማያሟላ ከሆነ ተቀባይነት አይኖረውም። በአዋጁ የተጠቀሱት ሁኔታዎች ደግሞ በክፍል ሁለት ከአንቀጽ 5 እስከ 7 ድረስ ተዘርዝረዋል። ከድንጋጌዎቹ መረዲት እንደሚቻለው ማንኛውም የንግድ ምልክት የአንድን ሰው ዔቃዎች ከላልች ዔቃዎች በግልፅ ለመለየት የሚያስችል ከሆነ (capable of clearly distinguishing) ሉመዘገብ እንደሚችል፤ ነገር ግን ከአንድ አይነት ዔቃዎች ጋር የተያያዘ የላላ ሰው ቀዲሚ የንግድ ምልክት ጋር አንድ አይነት የሆነ ወይም መሳከርን ሉያስከትል የሚችል ተመሳሳይነት ያለው ከሆነ (where it is identical ………. Or if it so nearly resembles such a trademark as to be likely to deceive or cause confusion) ሉመዘገብ እንደማይገባ ተመልክቷል። (የአዋጁን አንቀጽ 5(1) እና 7(1) ይመለከቷል)።፡ በልላ በኩል እነዚህን መመዘኛዎች አልፍ በባለስልጣኑ ምዝገባ የተደረገለት የንግድ ምልክት ጥበቃ ያገኛል።

ከፍ ሲል ከተጠቀሱት የአዋጁ ድንጋጌዎች እና ከአዋጁ ጠቅላላ ይዘት እንዱሁም በዘርፈ ከዲበረው ዔውቀት መገንዘብ እንደሚቻለውም የአንድን በማመልከቻ በምዝገባ የገባ የንግድ ምልክት መሰረተዊ ባህሪ (essential feature) በመውሰድ ወይም የንግድ ምልክቱን እንዲለ ወስድ በምልክቱ ላይ የተወሰነ ጭማሪ ወይም ለውጥ በማድረግ የቀረበ የንግድ ምልክት መሳከርን ሉያስከትል የሚችል ተመሳሳይነት ያለው ነው ልባል ይችላል።

በተያዘው ጉዲይ የስር ፍ/ቤት አመልካች የሚጠቀሙበት የንግድ ምልክት ተጠሪ በአዋጅ ቁጥር 501/98 ያገኙትን መብት እና ጥበቃ የሚጥስ መሆን አለመሆኑን በጭብጥነት ይዞ ከቀረበው ማስረጃ አንፃር በመመርመር የተጠሪ የንግድ ስምና ምልክት የሆነው Sunland International Hotel በተጠሪ ጠያቂነት የአዋጁን መስፈርት አሟልቶ ከ 25/01/2009 ዓ.ም እስከ 25/01/2016 ድረስ ለንግድ ምልክቱ ጥበቃ የተሰጣቸው መሆኑንና የንግድ ምልክቱም ለሆቴል አገልግልት ምድብ 13 የተመዘገበ መሆኑን፤ እንዱሁም አመልካች በተጠሪ የንግድ ምልክት ላይ ጥሰት የፈፀሙ መሆኑን በፍሬ ነገር ደረጃ በማረጋገጥ ወስኗል።

ይህ የፍሬ ነገር መደምደሚያ ተጠሪ በህጉ ስልጣን በተሰጠው አካል ዘንድ በመዝገብ ያስገቡት የንግድ ምልክት መሰረተዊ ባህሪ (essential feature) አመልካች በንግድ ሚ/ር በንግድ ምዝገባ አስመዝግቤዋለሁ በሚለት የንግድ ምልክት የተወሰነ ለውጥ ተደርጎ መወሰደን የሚያሳይ ነው።

በአጠቃላይ የአመልካች የሚጠቀሙበት Sunland Hotel የሚለው ምልክት በተጠሪ በተገቢው ጽ/ቤት የተመዘገበውንና ጥበቃ ያገኘውን Sunland International Hotel የሚል የንግድ ምልክት መሰረታዊ ባህሪ በመያዝ የተወሰነ ለውጥ የሚያደርግ በመሆኑና የሁለቱ ንግድ ምልክቶች ተመሳሳይነት መሳከርን የሚፈጥር መሆኑ ፍሬ ነገርን ለማጣራትና ማስረጃን ለመመዘን ስልጣን ባለው የስር ፍርድ ቤት ተረጋግጦ አመልካች የተጠሪን የንግድ ምልክት እንዲይጠቀሙ፤ የሰቀለትንም የንግድ ምልክት ከሆቴላቸው ላይ እንዱያነሱ ተብል በመወሰኑ የተፈፀመ የህግ ስህተት የለም ብለናል።

ተከታዩንም ወስነናል።

ው ሣ ኔ

1. የፍደራል መጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት በመ/ በቀን 12/02/2012 ዓ.ም እንዱሁም የፍደራል ከፍተኛ ፍ/ቤት በመ/ በቀን 26/09/2013 ዓ.ም የሰጡት ውሳኔ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ባለመሆኑ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ 348(1) መሰረት ፀንቷል።

2. በዚህ ፍርድ ቤት የተሰጠው የዔግድ ትዕዛዝ ተነስቷል። ይጻፍ።

3. ለሰበር ክርክር የወጣውን ወጪና ኪሣራ ግራ ቀኙ የየራሣቸውን ይቻለ ብለናል።

መዝገቡ ተዘግቷል ወደ መዝገብ ቤት ይመለስ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት