-** አቶ ፍቅሩ ክብካብ - ቀርበዋል; የፋዳራል ከፍተኛ ፍ/ቤት በመ.ቁ.205535 በ17/9/2011 ዓ.ም የሰጠዉ ትዔዙዛ መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ስለሆነ እንዱታረምልኝ በማለት በማመልከታቸዉ ነዉ። የጉዲዩ አመጣጥ ሲታይ ከሳሾ v. ዎች፡-** .1. ወ/ሮ ኑኑሽ ክብካብ - ቀርበዋል 2. ወ/ሮ ሰብለ ክብካብ ጣልቃ ገብ፡- የመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል አስተዲደር ጽ/ቤት - ተወካይ ሀዋዛ ገ/ሉባኖስ; ዎች ተከሳሾች፣ እና እንዱሁም በዘህ ችልት የክርክሩ ተካፊ

የአሁን የሰበር አቤቱታ የቀረበዉ ይህን ዉሳኔ እና ትዔዙዛ በመቃወም ለማስለወጥ ነዉ።

የአሁን አመልካቾች ነሐሴ 14 ቀን 2010 ዓ.ም በተጻፈ የሰበር አቤቱታ፡ በአራዲ ክ/ከተማ ወረዲ 8 ቀበላ 15/16 የሚገኘዉ እና በቤት ቁጥር 032 የሚታወቀዉ የዉርስ ሀብት አይደለም እና የኪራይ ገንዖብን በተመለከተ የሥር ፍ/ቤቶች የሰጡት ዉሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ነዉ በማለት ቅሬታቸዉን በመዖርዖር ዉሳኔዉ እንዱታረምላቸዉ ጠይቋል።

ይህ ችልት የሰበር አቤቱታዉ ያስቀርባል በማለት ተጠሪዎች እንዱሰጡ ባዖዖዉ መሰረት በ30/2/2011 ዓ.ም በተጻፈ መልስ፡ በዘህ ጉዲይ የመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል አስተዲደር ጽ/ቤት የክርክሩ ተሳታፉ ሆና ለክርክር ምክንያት የሆነዉ ንብረት ተወስኖላታል፤

ስለሆነም ቤተክርስቲያኗ በዘህ ችልትም የክርክሩ ተካፊይ እንዱትሆን በማድረግ ንብረቱ የዉርስ ንብረት አይደለም ተብል እንዱወሰንልን በማለት በዛርዛር ተከራክሯል። አመልካች የመልስ መልስ አቅርቧል።

ይህ በእንዱህ እንዲለ የመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል አስተዲደር ጉባኤ ጽ/ቤት በ8/4/2011 ዓ.ም በተጻፈ አቤቱታ፡ ለክርክር ምክንያት የሆኑት ቤቶች የዉርስ ሀብት ሳይሆኑ የቤተክርስቲያኗ እና በሥር ፍ/ቤቶች እንደተፈረዲለት መሆኑን በመጥቀስ በክርክሩ ጣልቃ እንዱገባ እንዱፈቀድለት ጠይቋል። ይህ ሰበር ሰሚ ችልት ጣልቃ ገብ ቤተክርስቲያን ያቀረበዉን አቤቱታ በመመርመር ጣልቃ ገብ የክርክሩ ተካፊይ እንዱሆን በማዖዛ፤ አመልካች ባቀረበዉ የሰበር አቤቱታ ላይ መልስ እንዱሰጥ ባዖዖዉ መሰረት በ6/6/2011 ዓ.ም የተጻፈ መልስ አቅርቧል። የአሁን አመልካች የሰበር አቤቱታዉን በማጠናከር የመልስ መልስ አቅርቧል።

የጉዲዩ አመጣጥ ከፍ ሲል የተመለከተዉ ሲሆን ይህ ችልት ግራ ቀኛቸዉን ክርክር አግባብነት ካላቸዉ የህግ ድንጋጌዎች ጋር በማገናዖብ መርምሮታል። እንደመረመርነዉ በዘህ ጉዲይ ምላሽ ማግኘት የሚገባዉ ፤በዘህ ጉዲይ የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት የመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል አስተዲደር ጉባኤ ጽ/ቤት የክርክሩ ተሳታፍ ሳይሆን ዉሳኔ መስጠቱ እና የሥር ይግባኝ ሰሚ ፍ/ቤትም ይህን ሳያርም የሥር ዉሳኔ ማጽናቱ በሕጉ አግባብ ነዉ ወይስ አይደለም? የሚለዉ መሆኑን ተገንዛበናል። በዘህ መሰረት የአሁን ጣልቃ ገብ ለክርክር ምክንያት የሆኑት ቤቶች እና ይዜታዉ የዉርስ ሀብት ሳይሆን የቤተክርስቲያን ንብረት ነዉ በማለት በዉርስ አጣሪ ዖንድ ክርክር እንዲቀረበ ከሥር ፍ/ቤት ዉሳኔ ግልባጭ መገንዖብ ይቻላል። ነገር ግን የዉርስ አጣሪ ሪፖርቱን ለፍ/ቤት በሚያቀርበበት ወቅት የአሁን ጣልቃ ገብ የክርክሩ ተሳታፉ በመሆን በሪፖርቱ ላይ አስተያየቱን እንዲላቀረበ የሥር ፍ/ቤት ዉሳኔ ግልባጭ ያሳያል። የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት የዉርስ አጣሪዉን ሪፖርት ተከትል ግራ ቀኛቸዉ ያቀረቡትን ክርክር ሲመረምር፣ የአሁን ጣልቃ ገብ ቤተክርስቲያን የክርክሩ ተካፊይ መሆን ለዉሳኔ አሰጣጥ አስፈላጊና ምቹ መሆኑን እስከገነዖበ ድረስ፣ ፍ/ቤቱ በራሱ ተነሳሽነት በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.40 (2) መሰረት የመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል አስተዲደር ጉባኤ ጽ/ቤት ወደ ክርክሩ እንዱገባ በማድረግ በቀረበዉ ሪፖርት ላይ አስተያየቱን እንዱሰጥ በማድረግ ጉዲዩን በመመርመር በሕጉ አግባብ ተገቢ ነዉ ያለዉን ብይን ወይም ዉሳኔ መስጠት ይገባዉ ነበር። ነገር ግን የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት የአሁን ጣልቃ ገብ የክርክሩ ተካፊይ ባልሆነበት እና በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ.40 (2) መሰረት ወደ ክርክሩ እንደገባ ክርክሩን እንዱያቀርብ ባላደረገበት ሁኔታ፣ ለክርክር ምክንያት የሆነዉ ሶስት ክፍልች ቤት እና ይዜታዉ የዉርስ ሀብት ሳይሆን የአሁን ጣልቃ ገብ ቤተክርስቲያን ንብረት ነዉ በማለት መወሰኑ፣ የክርክሩ ተካፊይ ላልሆነ እና ዲኝነት ላልጠየቀ አካል ዉሳኔ መስጠቱን የሚያሳይ ነዉ። ይህ ደግሞ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ህ/ቁ.182 (2) ድንጋጌ የሚቃረን አካሄድና ዉሳኔ አሰጣጥ ስለሆነ ተቀባይነት የለዉም። ከዘህ አንጻር የፋዳራል ከፍተኛ ፍ/ቤት የቀረበለትን ይግባኝ በመመርመር የሥር ፍ/ቤት በዉሳኔዉ የፈጸመዉን ስህተት ማረም ሲገባዉ ዉሳኔዉን በትዔዙዛ ማጽናቱ ሕጉን የሚቃረን አካሄድና ዉሳኔ ነዉ ብለናል።

ሲጠቃለል የሥር ፍ/ቤቶች በዘህ ጉዲይ የአሁን ጣልቃ ገብ የመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል አስተዲደር ጉባኤ ጽ/ቤት የክርክሩ ተሳታፉ ሳያደርጉ የሰጡት ዉሳኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ስለሆነ የሚከተለዉ ዉሳኔ ተሰጥቷል።

ዉሳኔ

1. የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት በመ.ቁ.142796 በ16/2/2010 ዓ.ም የሰጠዉ ዉሳኔ እና የፋዳራል ከፍተኛ ፍ/ቤት በመ.ቁ.205535 በ17/9/2010 ዓ.ም የሰጠዉ ትዔዙዛ መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈጸመባቸዉ ስለሆነ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.348 (1) መሰረት ተሽሯል።

2. የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት የተዖጋዉን መዛገብ በማንቀሳቀስ በፍርድ ሐተታዉ በተጠቀሰዉ መሰረት የመንበረ ጸባኦት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል አስተዲደር ጉባኤ ጽ/ቤት በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.40 (2) መሰረት የክርክሩ ተሳታፉ እንዱሆን በማድረግ፣ የዉርስ አጣሪዉ ባቀረበዉ ሪፖርት ላይ የበኩለን አስተያየትና ክርክር እንዱያቀርብ በማድረግ፣ ግራ ቀኛቸዉን በማከራከር፣ በሕጉ አግባብ ተገቢ ነዉ ያለዉን ዉሳኔ እንዱሰጥ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ.343 (1) መሰረት ተመልሶለታል።

3. የዘህ ዉሳኔ ግልባጭ ለሥር ፍ/ቤቶች ይድረስ።

4. ግራ ቀኛቸዉ በዘህ ችልት የደረሰባቸዉን ወጪና ኪሳራ የየራሳቸዉን ይቻላል።

መዛገቡ ተዖግቷል።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።