-** አቶ በቀለ ድሪብሳ - ጠበቃ ዘነበ ጥላሁን ጋር ቀረቡ; ን ጨምሮ በ5 ሰዎች ላይ በቀድሞ ወረዲ 17 ቀበላ 21 የሚገኝ የቤት ቁጥር 552 እንዱያስረክቡኝ እና ስመሀብት እንዱያዛውሩልኝ ይወሰንልኝ የሚል ክስ አቅርበው መስከረም 26 ቀ v. -** አቶ የምክር በሪሁን - ጠበቃ ግሩም አየለ - ቀረቡ; ም ይህንን; ቤቱን እንዱረከቡ; በአፈጻጸም የተረከቡትን ቤት መልሰው እንዱያስረክቧቸው አቤቱታ; አጠቃላይ ይዞታዬ 391 ካ.ሜ. የነበረ; አቤቱታ መሰረት የምስክር ወረቀት ተዘጋጅቶ

አመልካችም በ16/07/2013 ዓ.ም. የተጻፈ የመልስ መልስ በማቅረብ የሰበር ቅሬታቸውን አጠናክረዋል።

የክርክሩ አመጣጥ ከላይ የተመለከተው ሲሆን እኛም የግራ ቀኙን ክርክር ያስቀርባል ሲባል ከተያዘው ጭብጥ አንጻር ለቅሬታ መነሻ ከሆነው ትእዛዝ እና ከተገቢው የህግ ድንጋጌ ጋር በማገናዘብ እንደሚከተለው መርምረናል።

እንደመረመርነው ለቅሬታ መነሻ የሆነው የአፈጻጸም ትእዛዝ ለተጠሪ 191 ካ.ሜ. ይዞታ ላይ የሚመለከተው የአስተዲደር አካል የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ ሰርቶ ይስጥ የሚል ነው። አመልካች ይህንን ትእዛዝ የሚቃወሙት ተጠሪ 191 ካ.ሜ. ይዞታ ላይ የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ እንዱሰራላቸው የተሰጠ ውሳኔ የለም በሚል ነው። ተጠሪ በበኩላቸው በመዝገብ እና በላልች መዝገቦች ላይ በተሰጠ ውሳኔ መሰረት የአፈጻጸም ትእዛዙ የተሰጠ መሆኑን በመግለጽ ትእዛዙ ተገቢ መሆኑን ተከራክረዋል። በመሆኑም የዚህን ችልት ምላሽ የሚያሻው ለተጠሪ 191 ካ.ሜ. ይዞታ ላይ የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ ተሰርቶ እንዱሰጣቸው የተሰጠ ፍርድ አለ ወይስ የለም? የሚለው ይሆናል።

በፍርድ አፈጻጸም ጊዜ ፍርድ ቤቶች ሉያስፈጽሙ የሚገባው በተሰጠው ፍርድ መሰረት መሆን እንዲለበት የፍ/ስ/ስ/ህ/ቁጥር 378 እና ተከታይ ድንጋጌዎች ያስገነዝባለ። በነዚህ ድንጋጌዎች አግባብ ከተዘረጋው ስርአት ውጪ የአፈጻጸም ችልት የፍርደን ይዘት በሚቀይር መልኩ ወይም ፍርድ ያልተሰጠበትን ነገር ማስፈጸም አይችልም። የፍርድ አፈጻጸም ስርአት አንድ ፍርድ ቤት የሰጠውን ፍርድ በራሱ አማካኝነት በህጉ የተዘረጋውን የአፈጻጸም ስርአት በመከተል ወደውጤት የሚቀይርበት በመሆኑ ፍርድ ቤቱ አፈጻጸሙ ፍርደን የተከተለ መሆኑን የማረጋገጥ ኃላፉነት አለበት።

በተያዘው ጉዲይ ተጠሪ 191 ካ.ሜ. ይዞታን በተመለከተ ፍርድ ተሰጥቶበታል የሚለት አንድም በመዝገብ በፋደራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት በመስከረም 26 ቀን 1999 ዓ.ም.

የተሰጠውን ፍርድ በመጥቀስ ሲሆን እኛም የዚህን ፍርድ ይዘት ተመልክተናል። የፍርደ ይዘት ተጠሪ አመልካችን ጨምሮ በአራት ሰዎች እና በአዱስ አበባ መስተዲድር የስራ ከተማ ልማት ቢሮ ላይ በቀድሞ ወረዲ 17 ቀበላ 21 በካርታ የተመዘገበውን የቤት ቁጥር 552 የሆነውን ቤት ለመረከብ እና ስመ ሀብት እንዱዛወርላቸው ክስ አቅርበው አራቱ ተከሳሾች የተጠቀሰውን ቤት ለተጠሪ እንዱያስረክቡ የተወሰነ መሆኑን ያሳያል። በዚህ ውሳኔ ላይ አመልካች እና 2ኛ ተከሳሽ የነበሩት የአመልካች ባለቤት ለፋደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በመዝገብ የይግባኝ ቅሬታ አቅርበው ተጠሪ ቤት እንዱረከቡ የተሰጠው ውሳኔ መሻሩን የፍርደ ግልባጭ የሚያመለክት ሲሆን በተጠሪም የታመነ ጉዲይ ነው። ይህም ማለት ተጠሪ በፋደራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት መዝገብ በግልጽ ቤት ይረከቡ በሚል የተፈረደላቸው ፍርድ የፍደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት በመዝገብ በሰጠው ውሳኔ የተሻረ በመሆኑ በመዝገብ በፋደራል የመጀመሪያ ፍርድ ቤት በተሰጠ ውሳኔ መሰረት ለተጠሪ ሉፈጸምላቸው የሚችል ነገር የለም ማለት ነው። የስር የፍደራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የአፈጻጸም ትእዛዙን ሲሰጥ በምክንያትነት የጠቀሰው የተጠሪ አጠቃላይ ይዞታ 391 ካ.ሜ. ሲሆን ከዚህ ይዞታ ላይ በፍ/ስ/ስ/ህ/ቁጥር 349 መሰረት 200 ካ.ሜ. ቦታ ተቀንሶ አመልካች እና ባለቤታቸው ሲረከቡ 191 ካ.ሜ. ይዞታ ለተጠሪ ይቀራል በሚል ነው። ነገር ግን ተጠሪ ክስ ያቀረቡበት የመዝገብ ላይ ተጠሪ ቤት እንዱረከቡ የተሰጠው ውሳኔ በተሻረበት ሁኔታ ለተጠሪ ምን ያክል ይዞታ እንደሚቀር እና በሚቀረው ይዞታ ላይ የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ እንዱሰራ በአፈጻጸም ችልት ሉታዘዝ የሚችልበት የህግ አግባብ የለም። ይህ ማለት ግን ተጠሪ ከፍርድ ቤት የአፈጻጸም ትእዛዝ ውጪ ለሚመለከተው የመንግስት አካል የይዞታ ማረጋገጫ እንዱሰጣቸው መጠየቅ አይችለም ማለት አይደለም። ስለዚህ ተጠሪ ይዞታው ላይ በሚመለከተው የመንግስት አካል የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ እንዱሰጣቸው ከሚጠይቁ እና ይህ አካል በሚሰጠው ውሳኔ ላይ ቅሬታ ካላቸው በተገቢው የህግ አግባብ አለኝ የሚለትን መብት ክስ በማቅረብ ከሚያስከብሩ በስተቀር ተጠሪ በጠቀሱት በፋደራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት በመዝገብ ላይ የተሰጠው ውሳኔ የተሻረ በመሆኑ ለተጠሪ የይዞታ የምስክር ወረቀት እንዱሰጣቸው በማድረግ የሚፈጸም ፍርድ የለም።

ላላው ተጠሪ ከአዱስ አበባ ከተማ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት እስከ ፋደራል ሰበር ሰሚ ችልት በመዝገብ እንዱሁም በፋደራል ፍርድ ቤት መዝገብ የተሰጡ ውሳኔዎች ታይተው ነው የአፈጻጸም ትእዛዝ የተሰጠው በማለት የሚያነሱትን ክርክር ስንመለከት በነዚህ በውሳኔዎች ላይም ቢሆን አመልካች የቤት ቁጥር 552 ን በተመለከተ ሁከት ይወገድልኝ ክስ አቅርበው ውድቅ የተደረገበት እንጂ ተጠሪ የሚገባቸው ይዞታ ምንያክል እንደሆነ ተረጋግጦ ፍርድ ያረፈበት አይደለም።

ሲጠቃለል የፍደራል መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ለተጠሪ 191 ካ.ሜ. ይዞታ ላይ የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ ተሰርቶ እንዱሰጥ በማለት የአፈጻጸም ትእዛዝ የሰጠው ተጠሪ መብት አግኝቻለሁ የሚለበት ቤት እንዱረከቡ የተሰጠው ውሳኔ በተሻረበት እና ተጠሪ 191 ካ.ሜ. ይዞታ ላይ መብት ያላቸው መሆኑ ተረጋግጦ የተሰጠ ፍርድ በላለበት በመሆኑ በፍ/ስ/ስ/ህጉ የተዘረጋውን የአፈጻጸም ስርአት የሚቃረን እና ከአፈጻጸም ችልት ስልጣን ውጪ በመሆኑ መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈጸመበት ነው። ይግባኝ ሰሚው ከፍተኛ ፍርድ ቤትም ይህንን ስህተት ሳያርም መቅረቱ መሰረታዊ የህግ ስህተት በመሆኑ የሚከተለውን ውሳኔ ሰጥተናል።

ውሳኔ

1ኛ. የፍደራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት በመዝገብ ቁጥር109006 በ10/03/2012 ዓ.ም. እና የፍደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በመዝገብ በ22/04/2013 ዓ.ም. የሰጠው ትእዛዝ ተሽሯል።

2ኛ. ተጠሪ ቤት እንዱረከቡ የተሰጠው ውሳኔ በተሻረበት እና 191 ካ.ሜ. ይዞታ ላይ የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ ተሰርቶ እንዱሰጣቸው የተሰጠ ፍርድ በላለበት የአፈጻጸም ትእዛዝ መሰጠቱ ተገቢ አይደለም ብለናል።

3ኛ. ይህ ውሳኔ ተጠሪ ለሚመለከተው የመንግስት አካል የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ ጥያቄ እንዲያቀርቡ የሚያግድ አይደለም።

4ኛ. በዚህ ፍርድ ቤት ለተደረገ ክርክር ወጪ እና ኪሳራ ግራ ቀኙ የየራሳቸውን ይቻለ።

መዝገቡ ተዘግቷል። ወደ መዝገብ ቤት ይመለስ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት