-** አቶ በርገና ሽፈራው - ቀረቡ።; ተከሣሽ ነበር። የክሱም ምክንያት የሟች; ም በዚሁ መሬት ከዚህ በፉት ታላቅ ወንድማቸው ክስ አቅርቦ ተከራክረን በመ/ቁ. 32/94 በሆነው መዝገብ በ12/9/94 ዓ.ም. የዋለው ችልት ውሣኔ የሰጠ በመ v. ዎች፡-** 1. አቶ አብርሃም ሽፈራው 2. አቶ መስፍን ሽፈራው ወ/ነ/ፈጅ አቶ አብረሃም ሽፈራው ቀረቡ። 3. ወ/ሮ ታሪኳ ሽፈራው 4. ወ/ሮ ሽታዬ ሽፈራው - በላለችበት የሚታይ።; ዎች ታላቅ ወንድም በ1993 ዓ.ም. ክስ መስርቶ ተከራክረ

የሰ/መ/ቁ 38237

ታህሣሥ 21 ቀን 2ዐዐ1 ዓ.ም ዳኞች፡- ዓብደልቃድር መሐመድ ሑሩት መለሰ ታፈሰ ይርጋ በላቸው አንሺሶ ሱልጣን አባተማም አመልካች፡- አቶ በርገና ሽፈራው - ቀረቡ።

ተጠሪዎች፡-

1. አቶ አብርሃም ሽፈራው

2. አቶ መስፍን ሽፈራው ወ/ነ/ፈጅ አቶ አብረሃም ሽፈራው ቀረቡ።

3. ወ/ሮ ታሪኳ ሽፈራው

4. ወ/ሮ ሽታዬ ሽፈራው - በላለችበት የሚታይ።

መዝገቡን መርምረን የሚከተለውን ፍርድ ሰጥተናል።

ፍርድ

ለዚህ ለሰበር አቤቱታ መነሻ የሆነው የደ/ብ/ብ/ሕ/ክልላዊ መንግሥት ጠቅላይ ፍ/ቤት በመ/ቁጥር 2ዐዐ32 በሆነው መዝገብ ግንቦት 1 ቀን 2ዐዐዐ ዓ.ም. በዋለው ችልት የሰጠውን ውሣኔ በመቃወም ነው።

የጉዲዩ አመጣጥ ተጠሪዎች በወረዲ ፍ/ቤት ከሣሾች ሲሆኑ አመልካች ተከሣሽ ነበር። የክሱም ምክንያት የሟች አባታችን ንብረት የሆነውን የውርስ መሬት ይዞ ስለሚገኝ ድርሻችንን ያካፍለን የሚል ሲሆን አመልካችም በዚሁ መሬት ከዚህ በፉት ታላቅ ወንድማቸው ክስ አቅርቦ ተከራክረን በመ/ቁ. 32/94 በሆነው መዝገብ በ12/9/94 ዓ.ም. የዋለው ችልት ውሣኔ የሰጠ በመሆኑ ላልች ወንድሞቹ ተመሣሣይ ክስ ቢያቀርቡም በተመሣሣይ ጉዲይ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 5 መሰረት ደግሞ ክስ ሉያቀርቡ አይገባም። አባታችን የሞቱት በ1973 ዓ.ም. በመሆኑ በፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 1ዐዐዐ/1/ መሰረት ክሱ በይርጋ ይታገዲል የሚል የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ በማቅረብ የተከራከረ ስለመሆኑ መዝገቡ የስረዲል። በመጀመሪያ ደረጃ ያከራከረው የምዕራብ አባያ ወረዲ ፍ/ቤት ከዚህ በፉት ውሣኔ ያገኘ ጉዲይ በመሆኑ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁጥር 5/1/ መሰረት እንደገና ክስ ሉቀረብበት አይገባም አመልካች ከ15 ዓመት በላይ ግብር እየገበረበት የሚጠቀምበት ነው በማለት የመጀመሪያ ደረጃ መቃወሚያ ክርክርን መሰረት በማድረግ የከሳሾችን ክስ ውድቅ በማድረግ ወስኗል። የጋሞ ጎፊ ዞን የጋሞ አካባቢ ከፍተኛ ፍ/ቤትም የወረዲውን ፍ/ቤት ውሣኔ አጽንቷል። ግራ ቀኙን ያከራከረው የክልለ ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት ወንድማቸው አቶ በለጠ ሸፈራው ስለራሱ ተከራከረ እንጂ ከሣሾችን ወክል አልተከራከረም። ስለዚህ የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁጥር 5/1/ መሰረት በማድረግ የተሰጠው ውሣኔ በአግባቡ አይደለም በማለት የበታች ፍ/ቤቶችን ውሣኔ በመሻር ጉዲዩ እንደገና እንዱታይ በመወሰኑ መሰረታዊ የሕግ ስህተት ተፈጽሟል በማለት የቀረበ የሰበር አቤቱታ ነው።

አመልካች ሰኔ 3 ቀን 2ዐዐዐ ዓ.ም. ጽፍ ያቀረበው ቅሬታ፡-

• እኔ ከጦር ሜዲ እንደተመለስኩ እንደ እኔ ከጦር ሜዲ ግዲጃቸውን ፈጽመው ለተመለሱ ሲሰጣቸው የተሰጠኝን ይዞታ መሬት አርሼ ለ19 ዓመታት ከተጠቀምኩ በኋላ የተጠሪዎች ታላቅ ወንድም በ1993 ዓ.ም. ክስ መስርቶ ተከራክረን በተወሰነው ጉዲይ እንደማያውቁ ሆነው ክስ ማቅረባቸው ከፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 5/1/ መሰረታዊ የሕግ ስህተት ነው፣

• ክሱ በፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 1ዐዐዐ/1/ መሰረት በይርጋ እንደሚታገድ በማስመልከት ያቀረብኩትን ክርክር የክልለ ጠ/ፍ/ቤት ሳያጣራ መወሰኑ መሰረታዊ የሕግ ስህተት የተፈፀመበት ውሣኔ በመሆኑ ተሽሮ የሥር ፍ/ቤቶች ውሣኔ እንዱፀና እንዱወሰንልኝ የሚል ነው።

• ቅሬታውን መሰረት በማድረግ ለማጣራት ተጠሪዎች መልስ እንዱሰጡበት ታዞ መስከረም 22 ቀን 2ዐዐ1 ዓ.ም.

የተፃፈ መልስ ከ1-3 ተራ ቁጥር የተጠቀሱት ተጠሪዎች መልስ አቅርበዋል። የመልሱም ፍሬ ሀሣብ አቶ በለጠ ሽፈራው ያቀረበው የይዞታ ክርክር እንጂ የውርስ ንብረት ክርክር አይደለም። የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁጥር 5/1/ ለክርክሩ አግባብነት የለውም።

• የይርጋ ክርክም በሥር ፍ/ቤት ስላልተነሳ በሰበር ሰሚ ችልት ማንሳት አይቻልም በማለት በወኪላቸው አማካይነት መልስ ሰጥተዋል። አራተኛ ተጠሪ በቀበላው የማይታወቁና በወረዲውም የላለ መሆኑን ከቀበላው አስተዲደር በመግለጹ መጥሪያው በፍ/ቤት ቅጥር ግቢ ተለጥፍ ያልቀረቡ በመሆኑ በላለችበት እንዱታይ ታዟል።

አመልካችም በ5/3/2ዐዐ1 በተፃፈው የመልስ መልስ ወንድማቸው ያቀረበው ክስ የውርስ ጥያቄ ነው። የይርጋ ክርክርም ቢሆን ከበታች ፍ/ቤቶች ጀምሮ የተከራከርኩበት መዝገብ ያስረዲል በማለት ተከራክሯል።