-** የትምህርት መሣሪያዎች ማምረቻና ማከፊፈያ ድርጅት - አልቀረቡም; ላይ ባቀረቡት ክስ ከመጋቢት 26 ቀን 1995 ዓ.ም. በተከሣሽ ድርጅት የሥራ መሪ በመሆን በመስራት ላይ እንዲለሁ የአሰሪና አመራር ድክመት አሳይተሀል በሚል ከነሐሴ 1 v. -** አቶ ታደሰ ዘነበ - ጠበቃ ደርበው ተመስገን; ን በመጥራት ግራ ቀኙን አከራክሯል። በአጠቃላይ የክርክሩ ይዘት ከላይ የተመለከተው ሲሆን ምላሽ ማግኘት የሚገባ

የሰ/መ/ቁ 37982

ሐምል 16 ቀን 2ዐዐ1 ዓ.ም.

ዳኞች፡- ዓብደልቃድር መሐመድ ታፈሰ ይርጋ ፀጋይ አስማማው አልማው ወላ ዓሉ መሐመድ አመልካች፡- የትምህርት መሣሪያዎች ማምረቻና ማከፊፈያ ድርጅት - አልቀረቡም ተጠሪ፡- አቶ ታደሰ ዘነበ - ጠበቃ ደርበው ተመስገን መዝገቡ ተመርምሮ ቀጥል የተመለከተው ፍርድ ተሰጥቷል።

ፍርድ

ይህ ጉዲይ የሥራ ክርክርን የሚመለከት ሲሆን ተጠሪ በፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት በአመልካች ላይ ባቀረቡት ክስ ከመጋቢት 26 ቀን 1995 ዓ.ም. በተከሣሽ ድርጅት የሥራ መሪ በመሆን በመስራት ላይ እንዲለሁ የአሰሪና አመራር ድክመት አሳይተሀል በሚል ከነሐሴ 1997 ዓ.ም. ጀምሮ በተከታታይ የሶስት ዓመት እረፍት እንድወስድ የተደረገ ሲሆን ከጥር 22 ቀን 1998 ዓ.ም. ጀምሮ ከመምሪያ ሥራ አስኪያጅነትና ከማናጅመንት አባልነት ተከሣሽ እንድነሳ ካደረገ በኋላ ከመጋቢት 15 ቀን 1998 ዓ.ም. ጀምሮ ደግሞ ከሥራና ከደመወዝ ታግጃለሁ። በድርጅቱ የሥራ መሪዎች መተዲደሪያ ደንብ አንቀጽ 35/2/ መሰረት ዔገዲ ከአንድ ወር ሉበልጥ እንደማይችል የተመለከተ ሲሆን ይህንን መመሪያ በመጣስ ተከሣሽን በዔግድ ያቆየው አላግባብ መሆኑ ተገልፆ ወደ ሥራ እንዱመለስና ውዝፍ ደመወዝም እንዱከፈለኝ ይወሰንልኝ በማለት ጠይቀዋል።

ተከሣሽም በሰጠው መልስ የከሣሽ የክፍያ ጥያቄ በ6 ወር ይርጋ ይታገዲል። ከሣሽ ከሥራ የተነሱት ከባድ የሥራ ጉድለት በመፈፀማቸው ሲሆን የሥራ መሪም ስለሆኑ ወደ ቀድሞ ሥራቸውም ሆነ ወደ ላላ ተመጣጣኝ ሥራ ለመመለስ ግዳታ የለብንም። ከሣሽ ላልሰሩበት ጊዜ ደመወዝና አበል እንዱከፈላቸው መጠየቅ አይችለም። ስለሆነም ክሱ ተሰርዞ ልንሰናበት ይገባል በማለት ተከራክሯል።

የግራ ቀኙ ክርክር በዚህ መልኩ የቀረበለት የፋዳራል መጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት ጉዲዩን መርምሮ ከሐምል 1997 ዓ.ም. በሥራ ላይ በዋለው የሥራ መሪዎች መተዲደሪያ ደንብ አንቀፅ 35/2/ መሰረት በጥፊት ምክንያት አንድ የሥራ መሪ ከሥራ ሲታገድ ታግድ የሚቆየው ከአንድ ወር ለማይበልጥ ጊዜ እንደሆነ ተመልክቷል። ይህም ማለት በዚህ አንድ ወር ጊዜ ውስጥ ለዔገዲው ምክንያት በሆነው ጉዲይ ላይ ተከሣሽ በዱስፒሉን ውሣኔ መስጠት አለበት ማለት ነው። ይህን ውሣኔ ካልሰጠ በከሣሽ ላይ የሰጠው ዔገዲ ተፈፃሚነት ሉኖረው አይችልም። ስለሆነም ተከሣሽ ከመጋቢት 15 ቀን 1998 ዓ.ም. ጀምሮ እስካሁን ድረስ ያለውሣኔ አግዶቸው የሚገኙትን ተከሣሽን ወደ ሥራቸው ወይም ከቀድሞ ሥራቸው ጋር ተመጣጣኝ በሆነ ሥራ ላይ የመመደብ ግዳታ አለበት። የደመወዝ ክፍያን በተመለከተ በፍ/ብ/ሕ/ቁ/2541/1/ መሰረት ከሣሽ በሥራ ላይ ያልተገኙት ተከሣሽ ያለአግባብ እንዲይሰሩ ስለከለከላቸው በመሆኑ ክሱ ያቀረቡበትን የደመወዝ መጠን እና ተያይዞ የተደረገውን ጭማሪ እንደዚሁም ከሣሽ ሥራ ላይ በነበሩበት የ1997 ዓ.ም. የሥራ ዘመን የተከፈለውን ቦነስ ጨምሮ እንዱከፈላቸው በማለት ውሣኔ ሰጥቷል።

ተከሣሽ በዚህ ውሣኔ ቅሬታ አድሮበት የይግባኝ ቅሬታውን ለፋደራል ከፍ/ቤት አቅርቦ ፍ/ቤቱም በበኩለ ግራ ቀኙን አከራክሮ የሥር ፍ/ቤት ውሣኔ ጉድለት የላለው ነው በማለት አጽንቶታል።

የሰበር አቤቱታው ያቀረበው ይህንኑ በመቃወም ሲሆን ይህም ችልት አቤቱታውን መርምሮ ተጠሪ አመልካችን ወደ ሥራ ሉመልሳቸው ይገባል ተብል በሥር ፍ/ቤት የተሰጠው ውሣኔ ከፍ/ብ/ሕ/ቁ/2573 እና 2574 አኳያ አግባብነቱ ሉመረመር እንደሚገባው በማመኑ ተጠሪን በመጥራት ግራ ቀኙን አከራክሯል።

በአጠቃላይ የክርክሩ ይዘት ከላይ የተመለከተው ሲሆን ምላሽ ማግኘት የሚገባው የጉዲዩ ጭብጥ፡ተጠሪ ወደ ሥራ እንዱመለሱ የተወሰነው በአግባቡ ነው ወይንስ አይደለም? በአግባቡ አይደለም ቢባል ካሣ ሉከፈላቸው ይገባል ወይስ አይገባም? ውዝፍ ደመወዝስ? የሚለት ናቸው።

የመጀመሪያውን ጭብጥ በተመለከተም የፋዳራል መ/ደ/ፍ/ቤት ተጠሪ ወደ ሥራ ሉመለሱ ይገባል ያለው ከላይ እንደተመለከተው በሥራ መሪዎች መተዲደሪያ ደንብ አንቀጽ 35/2/ ላይ እንደተመለከተው ዔገዲው የሚቆየው ለ1 ወር ጊዜ ብቻ ሆኖ ሳለ ከዚህ ጊዜ በላይ አግድ ማቆየት ዔገዲው ተፈፃሚ እንደማይሆን ያደርገዋል በሚል ነው። በተጠቀሰው የሥራ መሪዎች መተዲደሪያ ደንብ አንቀጽ 35/2/ መሰረት አንድ የሥራ መሪ በዱስፒሉን ጉድለት ምክንያት ታግድ የሚቆየው ለአንድ ወር ጊዜ እንደሆነ ግራ ቀኙን አላከራከረም።

ነገር ግን አንድ የሥራ መሪ በዱስኘሉን ጉድለት ምክንያት ከሥራ ታገድ እንዲለ በ1 ወር ጊዜ ውስጥ ውሣኔ ካልተሰጠው ዔገዲው ተፈፃሚ የማይሆን ስለመሆኑ በደንቡ ላይ አልተመለከተም። የፋዳራል መ/ደ/ፍ/ቤትም ዔገዲው ተፈፃሚ አይሆንም ወደሚል መደምደሚያ የደረሰው የደንቡን ድንጋጌ በመጥቀስ ሳይሆን የእራሱን ግንዛቤ በመውሰድ ነው።