-** የኢትዮጵያ አየር መንገድ - ነ/ፈ ሰለሞን ተክላ ቀርቧል።; ላይ ባቀረቡት ክስ ባመልካች ድርጅት በማቴሪያልስ ማኔጅመንት ዱቪዢን አጣዲፉ የአውሮፕላን መለዋወጫ ዔቃ አቅራቢነት የሥራ መደብ እና በኋላም የዔቃ ግዢ በመሆን ተመድበን እየ v. ዎች፡-** 1. አቶ አሰፊ አቤቦ - ክፍለ ታደሰ ጠበቃ 2. አቶ ዋድ ቱሣ 3. አቶ አክሉለ ጌታሁን; ዎች የሥር; ዎች ሲሰሩበት የነበረው የሥራ መደብ ለተቀላጠፈ የሥራ ውጤት ሲባል እንደገና ሲዋቀር; ዎች አገልግልት አስፈላጊ በመሆኑ ከሥራ

በመሆኑም የጉዲዩን አመጣጥ ባጭሩ ስናይ ተጠሪዎች በሥር ፍ/ቤት ክሳቸውን ሲመሰርቱ በአመልካች ድርጅት ውስጥ በማቴሪያል ማኔጅመንት ድቪዢን አጣዲፉ የአውሮፕላን መለዋወጫ ዔቃ አቅራቢነት ሲሰሩ ቆይተው ወደ አዱሱ የሥራ መደብ “ዔቃ ግዢ” የሥራ መደብ ላይ በመመደባቸው ምክንያት በፉት ሲያገኙት የነበረው የደሞዝ መጠንና የሚያገኙት ልዩ ልዩ ጥቅማጥቅም እንደቀነሰባቸው በመግለጽ ወደነበሩበት ቦታ እንመለስ፣ ቀደም ሲል ሲከፈለን የነበረው ደሞዝ ይከፈለን ልዩ ልዩ ጥቅማ ጥቅሞችን ይሰጠን በማለት በመጠየቃቸው አመልካችም ተጠሪዎች ሲሰሩበት የነበረው የሥራ መደብ በመዋቅር መሻሻል /ለውጥ/ ምክንያት ስለተሰረዘ ተጠሪን ከማሰናበት ይልቅ በነሱ ፍቃድ ወደ አዱስ የስራ መደብ እንዱመደቡ የተደረገ ነው። ለአዱሱ ቦታ የተያዘውን ደሞዝ እየከፈልናቸው ነው፤ በተዘጋ የሥራ መደብ ክፍያ ልንጠየቅ አይገባም በማለቱ ጉዲዩ የቀረበለትም የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤትም ግራ ቀኙን አከራክሮ ተጠሪዎች የድሮው ቦታ /የነበሩበት የሥራ መደብ እንደተሰረዘ ሣይክደ በፍቃዲቸው በአዱሱ የሥራ መደብ ላይ ሆነው ወደ ነበርንበት እንመለስ የተቀነሰው ደሞዝና ጥቅማ ጥቅም ይከፈለን በማለት የጠየቁት ጥያቄን ውድቅ አድርጎታል። የይግባኝ ሰሚው ፍ/ቤት በዚህ በተቃራኒው የአዋጁን አንቀጽ 25/1/ በመጥቀስ የቀረበው ሰነድና ተጠሪዎች ከነበረው የሥራ መደብ አሁን ወደ ተመደቡበት መምጣታቸውን እንጂ ደሞዛቸውን እንዱቀነስ መስማማታቸውን አያሣይም። ስለዚህ የተቆረጠባቸው ደሞዝ ይከፈል በዚሁም ልክ ይስተካከል ሲል የስር ፍ/ቤት ውሣኔን ሽሮታል።

በመሰረቱ የከፍተኛው ፍ/ቤት የሥር ውሣኔን ለመሻር ሲል የሰጠውን የሕግ ትንተና የአዋጁን አንቀጾች አተረጓጎም አንፃር ስናይ የሥር ውሣኔ የሚነቀፍ አልነበረም። የሰበር ችልቱም ቢሆን አጽኖት ሰጥቶ በጭብጥነት የያዛቸው ነጥብም ቢሆን ይህንኑ ለመመርመር ነው።

በመጀመሪያ ደረጃ ተጠሪዎችና አመልካች በሰበር ችልት ቀርበው ባደረጉት የቃል ክርክርና ከሥር መዝገብ ለመገንዘብ እንደተቻለው ተጠሪ የነበሩበት የሥራ መደብ የሥራ መሪ የሚያሰኛቸውና እነሱም /ተጠሪዎች/ ያልካደት ጉዲይ ነው። ታዱያ ይህ አዱሱ ቦታ /የሥራ መደብ/ በድርጅቱ የመዋቅር ለውጥ ምክንያት መዘጋቱን የተካካደበት በላለበት አመልካች ለማሰናበት ያለውን መብት በመተው ከተጠሪዎች አገልግልት አንፃር የእነርሱን ፍቃድ በመጠየቅ በጽሐፍ ተስማምተው ተጠሪዎችም ይህ አዱሱ የሥራ መደብ የደሞዝ መጠን ምን ያሕል እንደሆነ እያወቁ ሥራቸውን የጀመሩ መሆኑ በሰበር ችልት የግራ ቀኙ ስምምነት በግልጽ ተሰምቷል። ተገደን ነው የፈረምነው የሚለት ቢሆን በዚህ ደረጃ ላይ ሉታመን የሚችል አይደለም።

ይህ ሆኖ ሣለ የይግባኝ ሰሚው ፍ/ቤት የአዋጁን አንቀጽ 28/መ/”ን” በመጥቀስ የሥራ መደብ ሲታጠፍ አመልካች ወደ ላላ የሥራ መደብ አዛውሮ ማሰራት ካልቻለ ተጠሪን ሉያሰናብት ይችል ነበር በማለት ተችቷል።

በመሰረቱ የተጠሪ ጥያቄም ቢሆን ዝውውርን አይመለከትም። ላላው እንደ ከፍተኛው ፍ/ቤት አባባል /አተረጓጎም/ አመልካች የመጀመሪያው የስራ መደብ ሲሰረዝ /ሲዘጋ/ የተጠሪዎችን መሰናበት የሚያበረታታ ነው፤ ድርጅቱ ግን የተጠሪዎችን አገልግልት ከግምት በማስገባት ከማሰናበት ይልቅ በልላ የሥራ መደብ በፍቃዲቸው ላይ ተንተርሶ እያሰራቸው ነው። ይህ ድርጊት ፈጽሞ ሉነቀፍ የሚገባው አልነበረም።

ላላው የአዋጁን አንቀጽ 59/1/ አስመልክቶ በይግባኝ ሰሚው የተሰጠውን ትርጉም ስናይ ሰራተኛው በጽሐፍ ካልተስማማ አሰሪው የሰራተኛውን ደሞዝ ሉቀንስ አይችልም ነው የሚለው በያዝነው ጉዲይ ግን የአመልካች ድርጊት በዚህ መልኩ የሚተረጎም አይሆንም። ምክንያቱም አመልካች የተጠሪዎች የመጀመሪያው የሥራ መደብ በመሰረዙ ምክንያት አዱስ የሥራ መደብ ላይ በአዱስ መልኩ በመደራደር ወይም /በውል ሰነድ/ በመፈቃቀድ የፈፀሙት ስለሆነ የአንቀጹን መንፈስ የሳተ ትርጉም ነው። በመጨረሻም የይግባኝ ሰሚው ፍ/ቤት የአዋጁን አንቀጽ 25/1/ በመጥቀስ ሰራተኛው መብቱን ለመተው የሚያደርገው ስምምነት ዋጋ የለውም ሲል ነው የሥር ውሣኔን የተቸው። ይህም ነጥብ ቢሆን ተጠሪዎችም ቢሆኑ የመጀመሪያው የሥራ መደብ ከተሰረዘ በኋላ ነው በላለ መብት መብትን የሚጠይቁት። ይህም ማለት መብትን ፈጥሮ የነበረው የሥራ መደብ ራሱ የለምና ነው።

ስለዚህ የከፍተኛው ፍ/ቤት ከላይ የተጠቀሱትን ነጥቦች ከግምት ሣያስገባ በላለ የሥራ መደብ ልክ የተጠሪዎች ደሞዝ ይስተካከል ያልተከፈላቸው ተመላሽ ይሁን በማለት የሥር ውሣኔን መሻሩ መሰረታዊ የሕግ ሥህተት የተፈፀመበት ነው ብለናል።

ው ሣ ኔ 1- የፋዳራል የከፍተኛ ፍ/ቤት በመ/ቁ. 65973 ነሐሴ 26/2ዐዐ1 የተሰጠው ውሣኔ ተሽሯል።

2- የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት በመ/ቁ. 349ዐ2 በ26/6/2ዐዐዐ የሰጠው ውሣኔ ፀንቷል።

3- ተጠሪዎች አሁን በሚሰሩበት የሥራ መደብ በተያዘው የደሞዝ ልክ ሉከፈላቸው ይገባል ብለናል።

4- በመ/ቁ. 47676 ላይ ተሰጥቶ የነበረው የዔግድ ትዕዛዝ ተነስቷል።

5- የግራ ቀኙ ወጪና ኪሣራ ይቻቻለ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።