-** ሸራተን አዱስ- አቶ ኃይለ ንጋቱ ቀረቡ; ) 1996 ዓ.ም ጀምሮ በዲቦና ኬክ አዘጋጅነት ቀጥሮ ሲያሰራን ቆይቶ ነሐሴ 19 ቀን 1999 ዓ.ም የስራ ውላችንን ያላንዲች ምክንያት ያቋረጠብን በመሆኑ የስራ ውለን አላግባብ በማቋረጡ የካሣ v. ዎች፡-** እነ አቶ እያሱ- መገርሣ ቀረቡ; ዎች) የተቀጠሩት ለተወሰነ ጊዜ ነው፤ ስብሰባና ሰርግ ሲኖር እየተጠሩ ለተወሰነ ጊዜ የሰሩ ቢሆንም በተከታታይ ለሶስት ዓመት አልሰሩም፤ የሰርቪስ ቻርጅ እና የአዲሪ ክፍያ የሚከፈለው ላልተወሰነ ጊ

ተጠሪዎች አመልካች በሁለቱም መዝገቦች ያቀረባቸውን የሰበር አቤቱታዎች በመቃወም መልስ ሰጥተዋል።

ተጠሪዎች ላልተወሰነ ጊዜ የተቀጠሩና በተከታታይ ያለማቋረጥ ሲሰሩ እንደነበር የአመልካች ምስክር ገልጿል፤ ምስክሩ በስራ ድክመት ተባረሩ የሚል ቃል የሰጠ ቢሆንም ይህንን የሚደግፍ ማስረጃ አልቀረበም፤ የሰርቪስ ቻርጅ እንዱከፈለን መወሰኑ በአግባቡ ነው፤ መሰረታዊ የሕግ ስህተት የለበትም በማለት በጽሐፍ ባቀረቧቸው መልሶች ተከራክረዋል።

ከስር የክርክሩ አመጣጥ፣ የከፍተኛ ፍ/ቤት ሁለት የተለያዩ ችልቶች የተጠሪዎችንና የአመልካችን ይግባኝ መርምረው የሰጡት ውሣኔና በሰበር የተደረገው ክርክር ከላይ የተገለፀው ሲሆን እኛም መዝገቡን መርምረናል። መዝገቡን እንደመረመርነው በከፍተኛው ፍርድ ቤት ጉዲዩ ታይቶ የተወሰነበት ስርዓት በአግባቡ ነው ወይስ አይደለም? የሚለውና ይግባኝ ባዮች ላልተወሰነ ጊዜ የተቀጠሩ ስለሆኑ የካሣ ክፍያ፣ የማስጠንቀቂያ ክፍያ እና ላልች ክፍያዎች እንዱከፈለ የተሰጠው ውሣኔ በአግባቡ ነው ወይስ አይደለም? የሚለት ጭብጦች እልባት ማግኘት ያለባቸው ሆነው አግኝተናቸዋል።

1. የመጀመሪያውን ጭብጥ በተመለከተ የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት በሰጠው ውሣኔ ቅሬታ የተሰማቸው አመልካችም ተጠሪዎችም ናቸው። ሁለቱም በውሣኔው ቅር ተሰኝተው ይግባኝ ለከፍተኛ ፍርድ ቤት አቅርበዋል።

ሆኖም የከፍተኛው ፍርድ ቤት በአመልካች ቅሬታ አቅራቢነት ከተከፈተው የይግባኝ መዝገብ በተጠሪዎች ቅሬታ አቅራቢነት ከተከፈተው የይግባኝ መ/ ጋር በፍትሀብሕር ሥነ-ሥርአት ሕግ ቁጥር 11 ንኡስ አንቀጽ 5 መሰረት በማጣመር እንዱታይ ማድረግ ሲገባው ከአንድ ውሣኔ የተነሱ ሁለት ይግባኞች በሁለት የተለያዩ ችልቶች እንዱታዩ በመደረጋቸው እርስ በርሳቸው የሚቃረኑና አንድ ላይ ሉፈፀሙ የማይችለ ሁለት ውሣኔዎች ተሰጥተዋል። የስነ- ስርአት ሕጉ በአንድ ዘንግ ከሚመደቡ ተከራካሪዎችና በአንድ ጭብጥ ላይ የሚቀርቡ ክርክሮች ተጣምረው እንዱታዩ የሚደነግገው በተመሣሣይ ጉዲይ እና ጭብጥ የተለያዩ ችልቶች የተለያየ ውሣኔ እንዲይሰጡ ለመከላከልና የስራ ቅልጥፍና እና የውሣኔ ወጥነትን ለማረጋገጥ ነው። በዚህ ጉዲይ የከፍተኛው ፍርድ ቤት ሁለቱ የይግባኝ መዝገቦች ተጣምረው እንዱታዩ ባለማድረጉ ተጠሪዎች ይግባኝ ባለበት የመጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት የሰጠው ውሣኔ ተሻሽል የፍርድ ባለመብት የሆኑበት፣ አመልካች ይግባኝ ባለበት መዝገብ የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት የሰጠው ውሣኔ ተሻሽል ፍርድ ያገኘበት ሁኔታ ተፈጥሯል።

የሁለቱን ችልቶች ውሣኔዎች በጋራ አይቶ ማስተካከያ ካልተደረገ በስተቀር እርስ በርሳቸው የሚቃረኑና በአንድ ላይ ሉፈጸሙ የማይችለ ናቸው። ስለሆነም ውሣኔው መሰረታዊ የሆነ የሥነ-ሥርአት ግድፈት ያለበት ነው።

2. ሁለተኛውን ጭብጥ በተመለከተ ተጠሪዎች በአንድ ወቅት በነበረ የስራ ብዛት ምክንያት ተቀጥረው ለተከታታይ ሲሰሩ ቆይተው ባሳዩት የስራ ድክመት የተሰናበቱ መሆኑን በመግለጽ የአመልካች ምስክር የመሰከረ መሆኑን በመመዘንና የተጠሪዎችን የምስክርነት ቃል በመመዘን ተጠሪዎች ላልተወሰነ ጊዜ የተቀጠሩ ሰራተኞች ናቸው፤ የስራ ውላቸውም የተቋረጠው ከሕግ ውጭ በሆነ መንገድ ነው በማለት የከፍተኛው ፍርድ ቤት በመዝገብ የሰጠው ውሣኔ በመዝገቡ አመልካችና ተጠሪዎች ያቀረቡትን ማስረጃ በመመዘን የሰጠውና መሰረታዊ የሆነ የሕግ ስህተት የላለበት በመሆኑ በአግባቡ ሆኖ አግኝተነዋል።

አመልካች ለተጠሪዎች መክፈል የሚገባቸውን ክፍያዎች በተመለከተም የከፍተኛው ፍርድ ቤት በመዝገብ የስራ ስንብት ክፍያ የካሣ ክፍያና የማስጠንቀቂያ ለእያንዲንዲቸው የሁለት ወር ደመወዝ በሕጉ መሰረት እንዱከፍል የሰጠው ውሣኔ መሰረታዊ የሕግ ስህተት ያለበት ሆኖ አላገኘነውም። ከዚህ በተጨማሪ የከፍተኛው ፍርድ ቤት በመዝገብ የፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ለተጠሪዎች እንዱከፍል የወሰነውን የቅዲሜና እሁድ ክፍያ ብቻ በመሻር አመልካች ለተጠሪዎች ከመጋቢት 29 ቀን 1999 እስከ መስከረም 29 ቀን 2000 በወር ብር 2000(ሁለት ሺህ ብር) የሚታሰብ የሰርቪስ ቻርጅ ክፍያ፣ የሁለት ዓመት የዓመት ፈቃድ በገንዘብ ቀይሮ እንዱከፍል የሰጠውን ውሣኔ በራሱ ብቻውን ሲታይ መሰረታዊ የሕግ ስህተት የላለበት ሆኖ አግኝተነዋል።

በአጠቃላይ ጉዲዩ በፍትሀብሕር ሥነ-ሥርዓት ሕግ ቁጥር 11 ንኡስ አንቀጽ 5 መሰረት ተጠቃልል ባለመታየቱ በሁለቱ መዝገቦች የተሰጡ ውሣኔዎች የተለያዩና እርስ በርስ የሚቃረኑ ከመሆናቸው ውጭ በይዘታቸው መሰረታዊ የሆነ የሕግ ስህተት የላለባቸው ናቸው በማለት ወስነናል።

ው ሣ ኔ

1. የከፍተኛው ፍርድ ቤት በመዝገብ የሰጠው ውሣኔ የከፍተኛው ፍርድ ቤት በመዝገብ ከሰጠው ውሣኔ ጋር ተጣጥሞ ተፈፃሚ ላሆን በሚችልበት ሁኔታ በማጣመር አጽንተናል። ይፃፍ።

2. ተጠሪዎች የተቀጠሩት ላልተወሰነ ጊዜ ነው ብለናል። አመልካች የተጠሪዎችን የስራ ውል ያቋረጠው የአሰሪና ሰራተኛ ጉዲይ አዋጅ ቁጥር 377/96 ድንጋጌዎችን ሣይከተል ከሕግ ውጭ በሆነ መንገድ ነው ብለናል።

3. አመልካች የተጠሪዎችን ውል ከሕግ ውጭ በማቋረጡ፣

• የስራ ስንብት ክፍያ በአዋጅ ቁጥር 377/96 አንቀጽ 40 ንኡስ አንቀጽ 2 መሰረት፣
• የካሣ ክፍያ በአዋጅ ቁጥር አንቀጽ 377/1996 አንቀጽ 43(4)ሀ መሰረት፣
• የማስጠንቀቂያ ጊዜ ክፍያ የሁለት ወር ደመወዛቸውን፣
• የስድስት ወር የሰርቪስቻርጅ ክፍያ በሁለት ሺ ብር (2000) ሑሳብ
• የሁለት ዓመት የዓመት እረፍት ፈቃድ ክፍያ በገንዘብ ተሰልቶ፣ ሉከፍላቸው ይገባል ብለናል።

4. በዚህ ፍ/ቤት ያወጡትን ወጭና ኪሣራ ግራ ቀኙ ለየራሳቸው ይቻለ ብለናል።

የዚህ ፍርድ ግልባጭ ተገልብጦ ከመዝገብ ጋር ይያያዝ። ይህ ፍርድ በፋዳራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ችልት ሚያዝያ 29 ቀን 2001 ዓ.ም በሙለ ድምጽ ተሰጠ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።