-** ድራጋድስ ጄ ኤንድ ፒ. ጆየንት ቬንቸር - ጠበቃ አቶ ደቸ ፈለቀ ቀረቡ; ከኢትጵያ መንገድች ባለሥለጣን ጋር ከአዱስ አበባ እስከ ጅማ ድረስ ያለውን አውራ መንገድ የማሻሻያና መልሶ ጥገና ሥራ ለመሥራት ውል ተዋወል ከመንገድ ሥራ የተወ v. -** ሳባ ኮንስትራክሽን ኃ/የተ/የግል ማኀበር ጠበቆች 1. ሲራጅ አብደላ 2. ድልነሣው ታደሰ አቶ ኒቆድሞስ ጌታሁን ቀረቡ; ጋር የካቲት 25 ቀን 1996 ዓ.ም የንዐስ ሥራ ተቋራጭነት ውል እንደተዋዋለ በዚህም የንዐስ ሥራ ተቋራጭነት ውል

የሰ/መ/ቁ 37678

ኀዲር 18 ቀን 2ዐዐ1 ዓ.ም ዳኞች፡- ዓብደልቃድር መሐመድ ሂሩት መለሰ ታፈሰ ይርጋ ፀጋዬ አስማማው ዓሉ መሐመድ አመልካች፡- ድራጋድስ ጄ ኤንድ ፒ. ጆየንት ቬንቸር - ጠበቃ አቶ ደቸ ፈለቀ ቀረቡ ተጠሪ፡- ሳባ ኮንስትራክሽን ኃ/የተ/የግል ማኀበር ጠበቆች

1. ሲራጅ አብደላ
2. ድልነሣው ታደሰ አቶ ኒቆድሞስ ጌታሁን ቀረቡ መዝገቡ ተመርምሮ ቀጥል የተመለከተው ፍርድ ተሰጥቷል።

ፍርድ

ይህ ጉዲይ በግልግል ዲኝነት ጉባዓ ከተሰጠ ውሣኔ ጋር በተያያዘ የይግባኝ አቀራረብን የሚመለከት ነው።

የጉዲዩ አመጣጥን እንደተመለከትነው አመልካች ከኢትጵያ መንገድች ባለሥለጣን ጋር ከአዱስ አበባ እስከ ጅማ ድረስ ያለውን አውራ መንገድ የማሻሻያና መልሶ ጥገና ሥራ ለመሥራት ውል ተዋወል ከመንገድ ሥራ የተወሰነውን በንዐስ ሥራ ተቋራጭ /sub- contract/ ውል ለማሰራት በነበረው ፍላጎት ከተጠሪ ጋር የካቲት 25 ቀን 1996 ዓ.ም የንዐስ ሥራ ተቋራጭነት ውል እንደተዋዋለ በዚህም የንዐስ ሥራ ተቋራጭነት ውል አንቀጽ 17 ላይ በውለ አፈፃፀም ረገድ በሁለቱ ተዋዋይ ወገኖች መካከል አለመግባባት ቢፈጠር በአዱስ አበባ የንግድና የዘርፍ ማኀበራት ምክር ቤት ሥር በተቋቋመው የግልግል ተቋም ታይቶ እንደሚወሰን በተስማሙት መሰረት በክፍያ አፈፃፀም ረገድ በመካከላቸው አለመግባባት በፈጠሩ ተጠሪ አቤቱታውን ግራ ቀኙ ለመረጡት የግልግል ተቋም አቅርቦ ተቋሙም በሚሰራበት የግልግል ደንብ /rules of procedure/ መሰረት ግራ ቀኙን አከራክሮ የካቲት 3 ቀን 1999 ዓ.ም ውሣኔ መስጠቱን ተገንዝበናል።

ከዚህ በኋላም የሥር ተከሣሽ የአሁን አመልካች የግልግል ጉባዓው በሰጠው ውሣኔ ቅሬታ አድሮበት የይግባኝ ቅሬታውን ለፋዳራል ጠቅላይ ፍ/ቤት አቅርቦ ፍ/ቤቱም ግራ ቀኙን አከራክሮ ይግባኝ ባይ ይግባኝ ያቀረበው ይግባኝ ላቀርብበት በሚችል ምክንያት ነው ወይንስ አይደለም? የሚለውን ጭብጥ መሥርቶ ጉዲዩን በመመርመር አለመግባባቱ በግልግል ዲኝነት እንዱታይ አስቀድሞ ግራ ቀኙ እንደተስማሙ፣ጉዲዩን በግልግል ዲኝነት የተመለከተውም ተቋም በአዋጅ ቁጥር 341/95 መሰረት ሥልጣን በተሰጠው አካል እንደተቋቋመ፣ ይግባኝ ባይ ጉባዓው ጉዲዩን እንዱመለከት ከፈቀደ በኋላም በክርክሩ ሂደት ሙለ በሙለ እንደተካፈለ፣ የግልግል ጉባዓው የሚሰጠው ውሣኔ ይግባኝ እንደላለውም የግልግል ጉባዓው በሚመራበት ደንብ ላይ እንደተመለከተና ይግባኝ ባይ ይህ የደንቡ ድንጋጌ ተፈፃሚነት የለውም በማለት ቢከራከርም ግራ ቀኙ ወገኖች ወደ ግልግል ተቋሙ ሲሄደ ተቋሙ ክርክሩን የሚመራበት የእራሱ ሥርዓት እንዲለው ስለሚታወቅ ይግባኝ ባይ በተቋሙ በመዲኘት እስከመረጠ ድረስ በተቋሙ አሰራር የማይገዛበት ምክንያት ስለላለ በዚሁ መሰረት በግልግል ውሣኔው ላይ ይግባኝ አይባልበትም ተብል በግልግል ደንቡ ላይ የተቀመጠውን እንደተቀበለው ስለሚቆጠር በዚህ ረገድ ያቀረበው የይግባኝ ቅሬታ የይግባኝ መብቱን ቀሪ ባደረገበት ሁኔታ ስለሆነ አግባብነት የለውም በማለት ይግባኙን ሣይቀበለው ቀርቷል።

የሰበር አቤቱታውም የቀረበው ይህንኑ በመቃወም ሲሆን ሰበር ችልቱ የቀረበውን አቤቱታ መርምሮ የግልግል ተቋሙ የሰጠው ውሣኔ ይግባኝ የማይበልበት ነው መባለ ተጠሪ ባለበት ለሰበር ቀርቦ ሉወሰን እንደሚገባው በማመኑ ተጠሪን በመጥራት ግራ ቀኙን በጽሁፍና በቃል አከራክሯል። ከዚህም በተጨማሪ የግልግል ተቋሙ የሚመራበትን የሥነሥርዓት ደንብ /rules of procedure/ እና እንደዚሁም በግራ ቀኙ ወገኖች የተደረጉ የተለያዩ መፃፃፍችን ለጉዲዩ አወሳሰን እንደሚረዲ በማመኑ ችልቱ አስቀርቦ ተመልክቷቸዋል።

የክርክሩ ይዘት ከፍ ብል የተመለከተው ሲሆን ይህ ሰበር ችልትም ጉዲዩን እንደሚከተለው መርምሮታል።

በዚህ ችልት ምላሽ ማግኘት የሚገባው የጉዲዩ ጭብጥም አመልካች ለፋዳራል ጠቅላይ ፍ/ቤት ያቀረበው የይግባኝ አቤቱታ ይግባኝ የሚባልበት ነው ወይንስ አይደለም? የሚለው ነው።

አመልካችና ተጠሪ የካቲት 25 ቀን 1996 ዓ.ም የንዐስ ሥራ ተቋራጭነት ውል ሲዋዋለ በውለ አፈፃፀም ረገድ አለመግባባት ሲፈጠር ይሄው አለመግባባት በአዱስ አበባ የንግድና የዘርፍ ማኀበራት ምክር ቤት ሥር በተቋቋመው የግልግል ተቋም ታይቶ እልባት እንደሚያገኝ መስማማታቸውን የተገነዘብን ሲሆን ይህን ተቋም /forum/ በመምረጥ ረገድ ስምምነት ስለመደረሱ ግራ ቀኙን አላከራከረም።

አመልካች አጥብቆ የሚከራከረው የግልግል ተቋሙን በመምረጥ ረገድ በመካከላችን ስምምነት ቢኖርም የግልግል ተቋሙ በሚሰጠው ውሣኔ ላይ ይግባኝ የማይባልበት ስለመሆኑ ግራ ቀኛችን አልተስማማንም። የግልግል ተቋሙ የሚመራበት የግልግል ደንብ ላይ የጉባዓው ውሣኔ ይግባኝ እንደማይባልበት ቢጠቀስም ይህ የደንቡ ቃል በሕገ መንግሥት የተረጋገጠን የይግባኝ መብትን የሚፃረር ከመሆኑም በላይ የግልግል ዳኞች በሚሰጡት ውሣኔ ላይ ከፍ/ቤት ይግባኝ ለማቅረብ ይቻላል ተብል በፍ/ብ/ሕ/ሥ/ሥ/ቁ. 35ዐ/1/ ላይ የተመለከተውንም የሚጋፊ ስለሆነ ተፈፃሚነት የለውም በማለት ነው።