Unknown v. ዎች የሰጠ በመሆኑ ፍርዱ ላፈፀም የሚችል Aይደለም። በዚህም ምክንያት የትግራይ ክልል ሰበር ችሎት የሰጠውን ምክንያት በመቀየር ውሣኔውን Aጽንተናል። ው ሣ ኔ 1. የትግራይ ክልል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ችሎት በመ/ቁ. 10962 በታህሳስ 5

የሰ/መ/ቁ 29371

ታህሣሥ 1 ቀን 2AAA ዓ.ም.

ዳኞች፡- መንበረፀሐይ ታደሰ ፍስሐ ወርቅነህ ሐጎስ ወልዱ ሒሩት መለሰ ታፈሰ ይርጋ Aመልካቾች፡- 1. ሶፊያ መሐመድ ቀረበች።

2. ከድጃ መሐመድ ቀረበች።

ተጠሪዎች፡-

1. Iብራሂም መሐመድ
2. ፋጡማ መሐመድ ጠበቃ ዘላለም ባይህ ቀረበ።

መዝገቡን መርምረን የሚከተለውን ፍርድ ሰጥተናል።

ፍርድ

ለሰበር Aቤቱታው መነሻ የሆነው ጉዳይ መሰረቱ የውርስ ንብረት ክፍፍልን የሚመለከት ሆኖ ክርክሩም በAፈፃፀም ደረጃ ላይ ያለ ነው።

ከመዝገቡ Eንዳየነው ለAፈፃፃሙ መሰረት የሆነው ውሣኔ የተሰጠው ተጠሪዎች ወንድማቸው በሆነው Aብዱልቃድር መሐመድ ላይ ባቀረቡት ክስ መነሻነት ነው። ተጠሪዎች በAማራ ብ/ክ/መ/የOሮሞ ብሕረሰብ Aስተዳደር ከፍተኛ ፍ/ቤት ባቀረቡት ክስ ተከሣሽ ይዞት የሚገኘው ከAባታቸው የተገኘውን የውርስ ሃብት Eንዲያካፍላቸው የጠየቁ ሲሆን፣ ተከሣሹም ክሱን Aምኖ በመቀበሉ ንብረቱ ተከራካሪዎቹን ጨምሮ ለሰባት /7/ የሟች ልጆች Eኩል ይካፈል በማለት ፍ/ቤቱ ወስኖAል። በመቀጠልም ውሣኔን በስሩ የሚገኘው ባቲ ወረዳ ፍ/ቤት Eንዲያስፈጽም ትEዛዝ ሰጥቶAል። የወረዳው ፍ/ቤትም ተጠሪዎችንና Aብዱልቃድር መሐመድን /የሥር ተከሣሽን/ ብቻ በማከራከር በባቲ ከተማ የሚገኙ Aራት ቤቶች Eና Aንድ መኪና ለተጠሪዎች Eንዲሰጡ በማለት ትEዛዝ በመስጠቱ Aመልካቾች ይህን ትEዛዝ በመቃወም 386 387 Eና Eንደዋናው ውሣኔ Aባባል ይፈጸም ዘንድ Eንዲታዘዝላቸው በመጠየቅ ለወረዳው ፍ/ቤት Aቤቱታ Aቅርበዋል። ፍ/ቤቱ ግን ቀደም ሲል የሰጠውን ትEዛዝ Aልለወጠም። በልላ በኩል ደግሞ መዝገቡ በጣም የቆየ በመሆኑና ለAፈጻጸምም ስላስቸገረ ለከፍተኛው ፍ/ቤት መቅረብ Aለበት በማለት ትEዛዝ ስለሰጠ የከፍተኛው ፍ/ቤት ይህን መነሻ በማድረግ ጉዳዩን AይቶAል።

በመጨረሻም የወረዳው ፍ/ቤት የሰጠውን ትEዛዝ በማሻሻል ንብረቱ በዋናው ውሣኔ መሰረት ሰባቱም ወራሾች Eኩል ይካፈሉት በማለት ትEዛዝ ሰጥቶAል። በልላ በኩል ደግሞ ተጠሪዎች ይህን ትEዛዝ በመቃወም ለክልሉ ጠ/ፍ/ቤት ይግባኝ በማቅረባቸው ክርክሩ በድጋሚ የታየ ሲሆን፣ በመጨረሻም ፍ/ቤቱ የከፍተኛው ፍ/ቤት የሰጠውን ውሣኔ /ትEዛዝ/ በመሻር ቀደም ሲል በባቲ ወረዳ ፍ/ቤት የተሰጠውን የንብረት ክፍፍል ትEዛዝ AጽንቶAል።

የሰበር Aቤቱታው የቀረበውም በዚሁ ላይ ነው።

ይህ የሰበር ችሎትም Aመልካቾች መጋቢት 5 ቀን 1999 ዓ.ም.

በፃፉት ማመልከቻ ያቀረቡትን Aቤቱታ መሰረት በማድረግ ተጠሪዎችን Aስቀርቦ ክርክሩን ሰምቶAል። Aቤቱታው በሰበር ችሎት Eንዲታይ የተወሰነው በዋናው ፍርድ ከተሰጠው ውሣኔ በተለይ ሁኔታ የተከናወነውን Aፈፃፀም ተፈጽሞ ያለቀ ነው በሚል ብቻ Aመልካቾች ዋናውን ፍርድ መሰረት Aድርገው ያቀረቡት ጥያቄ ውድቅ Eንዲሆን የመወሰኑን Aግባብነት ለመመርመር ነው። በዚህ መሰረትም ይህን ነጥብ ከሥር ጀምሮ ከተደረገው ክርክር፣ Aቤቱታ ከቀረበበት ውሣኔ Eና ከሕጉ ጋር Aገናዝበን መርምረናል።

Eንደምንመለከተው Aከራካሪ ሆኖ የቀረበው Eና በዚህ ሰበር ችሎት ውሣኔ ላያገኝ የሚገባው ነጥብ Aፈፃፀሙ ተከናወነ የተባለው በዋናው ፍርድ በተሰጠው ውሣኔ መሰረት ነው ወይስ Aይደለም? የሚለውን ነው። በAማራ ብ/ክ/መ/የOሮሞ ብሕረሰብ Aስተዳደር ከፍተኛ ፍ/ቤት የሰጠው ውሣኔ ግልጽ ነው። በውርስ ተገኘ የተባለው ንብረት የሟች ወራሾች የሆኑት ሰባት ሰዎች Eኩል ይካፈሉት የሚል ነው። ከሰባቱ ወራሾች መካከልም የAሁኖቹ Aመልካቾች ይገኛሉ። የባቲ ወረዳ ፍ/ቤት በከፍተኛው ፍ/ቤት የታዘዘውም /የተወከለው/ በዚህ መልክ በተሰጠው ውሣኔ መሰረት ንብረቶቹን ለወራሾች Eንዲያከፋፍል ነው። Eንዳየነው ግን ንብረቶቹን ለሁሉም ወራሾች Eንዲከፋፈሉ Aላደረገም። የተገኙት ንብረቶች Eንዳሉ በቀጥታ ለተጠሪዎች ብቻ Eንዲሰጡ ነው ያደረገው። ይህ Aካሄድ በግልጽ የሚያሳየው Aመልካቾች Eና ልሎቹ ወራሾች በውሣኔ ጭምር ያገኙትን የወራሽነት መብት Eንዲያጡ መደረጋቸውን ነው። በዚህ ምክንያትም Aመልካቾች ትEዛዝ Eንዲታረምና Eነሱም ድርሻውን Eንዲያገኙ Eንዲታዘዝላቸው ፍ/ቤቱን የጠየቁ ቢሆንም፣ ፍ/ቤቱ ተጨማሪ Eርምጃ Aልወሰደም። በEርግጥ ጉዳዩ ዋናውን ውሣኔ በሰጠው ከፍተኛ ፍ/ቤት Eልባት ማግኘት Aለበት በማለት የወረዳው ፍ/ቤት ለከፍተኛው ፍ/ቤት መልሶታል። የከፍተኛው ፍ/ቤት በወረዳው ፍ/ቤት ተሰጥቶ የነበረውን የAፈጻጸም ትEዛዝ ላያርም የቻለውም ይህን መሰረት በማድረግ ነው /የፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕግ ቁ 374/1/ ይመለከቷል/። የAማራ ብ/ክ/መ/ጠ/ፍ/ቤት በከፍተኛው ፍ/ቤት የተሰጠውን ትEዛዝ የሻረው ደግሞ Aፈፃፀሙ ከመጠናቀቁም በላይ፤ የትEዛዙም Aሰጣጥ ስነ-ስርዓትን የተከተለ Aይደለም በማለት ነው።