Unknown v. ዎች፡-** 1. የAቶ ወርቁ ደመሣ ሚስት ወ/ሮ ጽጌ በየነ በራሳቸው Eና ሞግዚት በሆኑላቸው ሀ. ትዝታ ወርቁ ለ. ሚካኤል ወርቁ ሐ. ቤተልሕም ወርቁ 2. ወ/ሪት ትEግሥት ወርቁ 3. Aቶ መላኩ ወርቁ 4. Aቶ ዮሴፍ ወርቁ

Aልተከፈለም ቢባልም በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2A24/መ/ መሰረት Eንደተከፈለ የሚቆጠር ነው። Aመልካች ኪራዩን በወቅቱ Eንዳንሰባሰብ የሟቹን መብትና ግድታ ማን Eንደተሸከመ ባለማወቃችን ከAቅም በላይ በሆነ ችግር ምክንያት ነው ያለው በስር ፍ/ቤት የተነሣ ክርክር Aይደለም። የፍ/መ/ደ/ፍ/ቤት የሰጠው ፍርድ የሚነቀፍበት ምክንያት የለም። የፍ/ከ/ፍ/ቤትም ውሣኔውን ማጽናቱ በAግባቡ ነው። Aመልካች የኪራይ ውሉ Eንዲቋረጥ የጠየቀው የውል ግድታቸውን በውሉ Aንቀጽ 4 መሰረት Aልተወጡም ያለውም ተቀባይነት የለውም። ምክንያቱም ላወጣው ማስጠንቀቂያ ኪራይ ለመክፈል ፈቃደኞች መሆናችንን ገልፀናልና። በመሆኑም የውሉ Aንቀጽ 4/2/ለ/ በኛው ላይ ተፈፃሚነት የለውም። የሥር ፍ/ቤቶች ውሣኔም የሕግ ስህተት የልለው 84 85 በመሆኑ ውሣኔያቸው ፀድቆ Eንድንሰናበት ይወሰንልን በማለት ተከራክረዋል።

Aመልካችም ታህሣሥ 25 ቀን 2AAA ዓ.ም. ጽፎ ባቀረበው የመልስ መልስ ክርክርሩን ለማጠናከር ሞክሯል።

በበኩላችን ደግሞ ተጠሪዎች ከሚያዝያ 1 ቀን 1987 ዓ.ም. ጀምሮ Eስከ ነሐሴ 3A ቀን 1993 ዓ.ም. ድረስ ያለውን ውዝፍ የቤት ኪራይ መክፈል Aለባቸው ወይስ የለባቸውም? ከመስከረም 1994 ዓ.ም. ጀምሮ ላልከፈሉት የቤት ኪራይስ ወለድ መክፈል Aለባቸው ወይስ የለባቸውም?

ቤቱንስ ለAመልካች መመለስ ይገባቸዋል ወይስ Aይገባቸውም? የሚሉትን ጭብጦች በመያዝ መዝገቡን መርምረነዋል።

መዝገቡን Eንደረመመርነውም Aመልካች ተከራዩ በሞት ከዚህ ዓለም ከተለዩ በኋላ ኪራዩን መሰብሰብ ወይም ደግሞ ቤቱን መረከብ ሲኖርበት የሟች ወራሾች ቤቱን Eየተጠቀሙበት መሆኑን Eያወቀ ኪራዩን ሳይሰበስብ ከሚያዝያ 1987 ዓ.ም. Eስከ ነሐሴ 1993 ዓ.ም. መቆየቱ በማናቸውም መስፈርት ከAቅም በላይ ነው ላባል የሚችልበት ምክንያት የለም። በመሆኑም በዚህ ነጥብ ላይ የሥር ፍ/ቤቶች ኪራዩ በፍ/ብ/ሕ/ቁ.

2A24/መ/ መሰረት Eንደተከፈለ ተደርጎ መቆጠር Aለበት በማለት መወሰናቸው በግባቡ መሆኑን ተገንዝበናል።

ከ1994 ዓ.ም. በኋላ ያለውን የኪራይ ክፍያን ስንመለከትም ተጠሪዎች ኪራዩን Eንክፈል በማለት Eየደጋገሙ ሲጠይቁት ከሚያዝያ 1 ቀን 1987 ዓ.ም. ጀምሮ ያለውን ውዝፍ ኪራይ ካልከፈላችሁ በስተቀር ከ1994 ዓ.ም. ጀምሮ ያለውን የቤት ኪራይ Aልቀበልም Eያለ ሳይቀበል ቀርቶ ሲያበቃ Aመልካች በዚሁ ራሱ ሳይቀበል ባቆየው ክፍያ ወለድ መጠየቁ Aግባብነት ስለልለው Aመልካቹ ወለድን Aስመልክቶ ያቀረበው ክርክር ተቀባይነት ያለው ሆኖ Aላገኘነውም።

የመጨረሻውን ጭብጥ በተመለከተ ደግሞ ተጠሪዎቹ Aቶ ወርቁ ዳመሣ ከዚህ ዓለም በሞት ከተለዩበት ጊዜ ጀምሮ በየወሩ የቤቱን ኪራይ የመክፈል ግድታ Eያለባቸው ይህን ግድታቸውን ያለመፈፀማቸውን ይልቁንም ኪራዩን Eንዲከፈል መጠየቅ ከሚገባው ቀን ጀምሮ Aመልካች ሳይጠይቅ ጠይቆ ፈቃደኝነት ካላገኘም ክስ ሳይመሰርት ሁለት ዓመት ያለፈ በመሆኑ ከ1987 ዓ.ም. Eስከ 1993 ዓ.ም. የነበረው የቤት ኪራይ በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2A24/መ/ መሰረት Eንደተከፈለ ይቆጠራል ማለታቸው በወቅቱ ማለት ሁለተ ዓመት ሳያልፍ Eኛን በመክሰስ ገንዘብህን መሰብሰብ ነበረብህ።

ይህን ባለማድረግህ መንግሥት የጣለብህን ግድታ Aልተወጣህም የሚል ትርጉም የሚሰጠው Eንጂ ተጠሪዎች ኪራይ የመክፈል ግድታቸውን ተወጥተዋል ማለት Aይደለም።

በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2A24 /መ/ Eዳው Eንዲከፈል መጠየቅ ከሚገባው ቀን ጀምሮ Eስከ ሁለት ዓመት ሳይከፈል የቀረ ገንዘብ Eንደተከፈለ ይቆጠራል በማለት የተደነገገው ደግሞ ባለገንዘቡ ሁለት ዓመት ሳይሞላው ክስም መስርቶ ቢሆን ገንዘቡን በወቅቱ ተግቶ Eንዲሰበስብ ለማድረግ Eና ሁለት ዓመት ካለፈው በኋላ ከሶም ቢሆን ገንዘቡን ለመሰብሰብ Eንደማይችል ለማስገንዘብ Eንጂ ባለEዳው ሁለት ዓመት Eስከሚያልፍ Eዳውን ሳይከፈል ቢቆይ የመክፈል ግድታውን Eንደተወጣ ለመቁጠር ወይም ለማረጋገጥ Aይደለም። በተጨማሪ የዚህ Aንቀጽ ድንጋጌ ኪራይ ያልከፈሉትን ተከራዮች ኪራዩን በክስ Eንዲከፍሉ ከመገደድ የሚያድናቸው Eንጂ ኪራዩን የመክፈል ግድታቸውን Eንደተወጡ የማያረጋግጥላቸው Eንዳልሆነ ለመረዳት ችለናል።

ይህን መሰረት በማድረግ የሥር ፍ/ቤቶች የሰጡትን ውሣኔ ስንመለከተው ከ1987 ዓ.ም. Eስከ 1993 ዓ.ም. የነበረው የቤት ኪራይ መጠየቅ ከነበረበት ጊዜ ጀምሮ ሲታይ ሁለት ዓመት ያለፈበት በመሆኑ በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2A24/መ/ መሰረት Eንደተከፈለ ይቆጠራል። ከ1994 ዓ.ም.

ጀምሮ መከፈል የነበረበት የቤት ኪራይም በወቅቱ ሳይከፈል የቀረው Aመልካች ክፍያውን Aልቀበልም በማለቱ ምክንያት በመሆኑ ወለድ ላጠየቅበት Aይገባም በማለት መወሰናቸው በAግባቡ ነው። ተጠሪዎች ያልተወጡት ግድታ የለም በማለት ቤቱን ለAመልካች ማስረከብ የለባቸውም በማለት የሰጡት ውሣኔ ደግሞ ተጠሪዎቹ በወቅቱ ያልተወጡትን በየወሩ ኪራይ የመክፈል ግድታ Eንደተወጡ የሚያረጋግጥ Aና በውላቸው Aንቀጽ 4 ላይ የተደነገገውን ግድታ ያላገናዘበ፣ Eንደዚሁም የፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2A24 መንፈስንም የሳተ በመሆኑ ውሣኔያቸው መሰረታዊ የሕግ ስህተት ያለበት መሆኑን ተገንዝበናል።

ው ሣ ኔ

1. የፍ/መ/ደ/ፍ/ቤት በመ/ ሐምል 24 ቀን 1998 ዓም የሰጠው ፍርድና የፍ/ከ/ፍ/ቤት በመ/ቁ. 49555 ሚያዝያ 15 ቀን 1999 ዓ.ም. የሰጠው ትEዛዝ የሚፀናና የሚሻር ነጥብ ያለበት በመሆኑ ሀ/ ፍርድ ቤቶቹ የቤቱን ኪራይ የተመለከተውን ክፍያ መልስ ሰጭዎች ለAመልካች ብር 23,669.00 (ሃያ ሦስት ሺህ ስድስት መቶ ስልሳ ዘጠኝ) Eንዲከፍሉ በማለት የወሰኑትን በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ. 348/1/ መሰረት Aጽንተናል።

ለ/ በልላ በኩል ደግሞ ፍ/ቤቶቹ መልስ ሰጪዎች ቤቱን ለAመልካች ማስረከብ የለባቸውም በማለት የሰጡትን ውሣኔ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ/ 348/1/ መሰረት ተሽሯል።

2. መልስ ሰጭዎች በፍ/መ/ደ/ፍቤት በዚህ ጉዳይ ውሣኔ ከተሰጠበት ቀን ጀምሮ ከሚታሰብ ሕጋዊ ወለድ ጋር የቤቱን ኪራይና ተጨማሪ Eሴት ታክሱን በድምሩ ብር 23‚669.00 (ሃያ ሦስት ሺህ ስድስት መቶ ስልሳ ዘጠኝ ) ለAመልካች ይክፈሉ ይፃፍ።

3. መልስ ሰጪዎች በክሱ የተጠቀሰውን ቤት ለAመልካች Eንዲያስረክቡ ቤቱን Eስካስረከቡበት ቀን ድረስም ኪራዩን ይክፈሉ ይፃፍ።

ወጪና ኪሣራ ግራ ቀኙ ይቻቻሉ።

መዝገቡ ተዘግቷል ወደ መ/ቤት ይመለስ።