Unknown v. በAመልካች ላይ ያቀረበችው ክስ በሕጉ በተመለከተው የሦስት ዓመት የይርጋ ጊዜ ቀሪ ሆኖAል። በመሆኑም ክሱ በይርጋ ቀሪ Aልሆነም በሚል በስር ፍ/ቤቶች የተሰጠው ውሣኔ መሰረታዊ የሕግ ስህተት ያለበት ሆኖ Aግኝተነዋል። ው ሣ ኔ 1. Aቤቱታ

የሰ/መ/ቁ 32788

መጋቢት 18 ቀን 2AAA ዓ.ም.

ዳኞች፡- Aብዱልቃድር መሐመድ መስፍን Eቁበዮናስ ታፈሰ ይርጋ መድኀን ኪሮስ ሡልጣን Aባተማም Aመልካች፡- የIትዮጵያ Eህል ንግድ ድርጅት ነ/ፈ ቀረበ።

ተጠሪ፡- Aቶ ግርማ ተገኝ ጠበቃ ቀርበዋል።

መዝገቡን መርምረን የሚከተለውን ፍርድ ሰጥተናል።

ፍርድ

የጉዳዩ Aመጣጥ መጀመሪያ የAሁኑ ተጠሪ ከየካቲት ወር 1994 ዓ.ም.

ጀምሮ ለሰራተኞች የደመወዝ ጭማሪ ስለተደረገላቸው ለEኔም ላደረግልኝ ይገባል በማለት ግንቦት 23 ቀን 1999 ዓ.ም. በተፃፈው ማመልከቻ ለፍ/መ/ደ/ፍ/ቤት ክስ ያቀርባሉ።

የAሁኑ Aመልካችም ከሥራ የተሰናበትከው በ1994 ዓ.ም. በመሆኑ የደመወዝ ጭማሪ ጥያቄህ በይርጋ ይቋረጣል በማለት መቃወሚያ ያቀርባል።

ፍ/ቤቱም ይህን መቃወሚያ በመቀበል ክሱ በAዋጅ ቁጥር 337/96 Aንቀጽ 162/2/ መሰረት በይርጋ የሚቋረጥ ነው ሲል ክሱን በመሰረዝ መዝገቡን ዘግቶታል።

በመቀጠልም የAሁኑ ተጠሪ ለፍ/ከ/ፍ/ቤት ይግባኝ ስላቀረቡ ፍ/ቤቱ ግራ ቀኙን ካከራከረ በኋላ በAዋጅ ቁጥር 337/96 Aንቀጽ 164/3/ መሰረት በይርጋው ተጠያቂ የሆነው ሰው ወይም ወገን የልላውን መብት በጽሑፍ ሲያውቅለት ተብሎ በተደነገገውን መሰረት ሲታይ በሕብረት ስምምነቱና በደመወዝ ስኬል Aፈፃፀም መመሪያው ሰራተኛው ከተጠያቂነት ነፃ መሆኑ ከተረጋገጠበት ጊዜ ጀምሮ የኋላ ቀሪ ክፍያ የሚያጠቃልል የደመወዝ ጭማሪ ላያገኝ ይችላል ተብሎ ስለተደነገገ ይህ ድንጋጌ የይርጋውን ጊዜ ያቋርጠዋል።

277 278 በመሆኑም የሥር ፍርድ ቤት ክሱን በመቀበል ግራ ቀኙን Aከራክሮ የመሰለውን Eንዲወስን በማለት ይወስናል።

የሰበር Aቤቱታውም ላቀርብ የቻለው በዚሁ የከፍተኛው ፍ/ቤት ውሣኔ ቅር በመሰኘት ነው። የሰበር Aመልካች ያቀረበው ቅሬታ ተጠሪው ያቀረቡት የተጨማሪ ደመወዝና የጥቅማጥቅም ጥያቄ በAዋጅ ቁጥር 337/96 Aንቀጽ 162 መሰረት በይርጋ ቀሪ የሚሆን በመሆኑ ክሱ ተቀባይነት የለውም በማለት ብንከራከርም የከፍተኛው ፍ/ቤት ይህን የመቃወሚያ ክርክራችንን ውድቅ በማድረግ የሥር ፍ/ቤቱን ትEዛዝ በመሻር ክሱ በAዋጅ ቁጥር 337/96 Aንቀጽ 164/3/ መሰረት በይርጋ ቀሪ Aይሆንም በማለት መወሰኑ Aግባብ Aይደለም። ድርጅቱ ለተጠሪው ይርጋውን ለማቋረጥ የሚችል በጽሑፍ ያወቀለት መብት የለም። በሕብረት ስምምነቱና በደመወዝ ስኬል Aፈፃፀም መምርያውም ይህን የሚያረጋግጥ ድንጋጌ የለም። በመሆኑም የሥር ፍ/ቤቱ ውሣኔ ተሽሮ ክሱ በይርጋ ቀሪ የሚሆን ነው ተብሎ Eንዲወስንልን የሚል ነው።

ይህ የፍ/ጠ/ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችሎትም የሰበር Aቤቱታውን በመመርመር የስር ፍ/ቤት ክሱ በይርጋ Aይታገድም በማለት የሰጠው ውሣኔ በAግባቡ መሆን ያለመሆኑን ለመመርመር Eንዲቻል Aቤቱታ¨< ያስቀርባል በማለት ተጠሪ መልሳቸውን Eንዲያቀርቡ Aዟል።

ተጠሪም ጥር 19 ቀን 2AAA ዓ.ም. ጽፈው ባቀረቡት መልስ በሕብረት ስምምነታችን Aንቀጽ 32 Eና 34 መሰረት Eንዲሁም በድርጅቱ የደመወዝ ስኬል Aፈፃፀም መመሪያ ከ1987 ዓ.ም. ጀምሮ በሚሰራበትና በ1996 ዓ.ም.

በሥራ Aመራር ቦርዱ በተሻሻለው መመሪያ ቁጥር 6 Eና በቁጥር 3.3.10 መሰረት Aንድ ሰራተኛ በጥፋት ምክንያት በክርክር ላይ Eያለ የደመወዝ ጭማሪ መጠየቅ Eንደማይችል ነገር ግን ተጣርቶ ከጥፋቱ ሙሉ በሙሉ ነፃ መሆኑ ከተረጋገጠበት ጊዜ ጀምሮ የደመወዝ ጭማሪውን ያለፈ ውዝፍ ክፍያም ጭምር ማግኘት Eንደሚችል ተደንግጓል። Eኔም የተሰናበትኩት በAግባቡ ያለመሆኑን ተረጋግጦ ስንብቱ ሕገወጥ ነው ተብሎ ስለተወሰነልኝ ውሣኔ ከተሰጠበት ጊዜ ጀምሮ ስድስት ወር ሳይሞላ ነው ክሱን ያቀረብኩት በመሆኑም ክሱ በይርጋ Aይቋረጥም ተብሎ በፍ/ከ/ፍ/ቤት የተሰጠው ውሣኔ የሚነቀፍበት የሕግ ምክንያት ባለመኖሩ ውሣኔው Ãê“M˜ በማለት ተከራክረዋል።

Aመልካች ድርጅትም የመልስ መልሱን በማቅረብ ክርክሩን ለማጠናከር ሞክሯል።

በበኩላችን ደግሞ ክሱ በይርጋ ቀሪ ላሆን ይችላል ወይስ Aይችልም የሚለውን ጭብጥ በመያዝ መዝገቡን መርምረናል። መዝገቡን Eንደመረመርነውም ሐምል 199A ዓ.ም. በወጣው የሕብረት ስምምነት በAንቀጽ 34.2.7.4 የደመወዝ ጭማሪ በሚሰጥበት ወቅት በጥፋት ምክንያት በጊዜያዊ Eገዳ ላይ የሚገኝ ሰራተኛ በዚህ የሕብረት ስምምነት መሰረት የደመወዝ ጭማሪ ለማግኘት የAስተዳደር ውሣኔ የማያግደው ከሆነ ጭማሪውን ከተፈቀደበት ጊዜ ጀምሮ ያገኛል ተብሎ የተደነገገው የAስተዳደር ውሣኔው ላያግደው ይችላል ወይስ Aይችልም የሚለውን ቅድመ ሁኔታ ከተመለከቱ በኋላ የሚታይ Eንጂ በቀጥታ የደመወዝ ጭማሪን ለማግኘት በሚፈቅደው መንገድ Aይደለም።