Unknown v. Eንጂ የAመልካች ላሆን የማይችል; ም በዚህ ረገድ ያቀረበው ማስረጃ የለም።; ይህንን የማስረዳት ሸክሙን ካልተወጣ ንብረቱ በEራሱ ቁጥጥር ሥር Eያለ መጥፉቱን የሚያሳይና በተጠቀሰው የፍ/ብ/ሕ/ቁ/ 2027 መሰረት ቢያንስ በቸልተኝነት ጥፋት

ጥቅምት 27 ቀን 1999 ዓ.ም የሰጠው ፍርድ መሰረታዊ የሕግ ስህተት የተፈጸመበት ስለሆነ በፍ/ብ/ሕ/ሥ/ሥ/ቁ/348(1) መሰረት ተሽሯል።

2. ተጠሪ ጥፋት መፈጸሙ የተረጋገጠ ስለሆነ በክስ የተጠየቀውን ብር 1178.05 (Aንድ ሺህ Aንድ መቶ ሰባ ስምንት ከዜሮ Aምስት ሣንቲም) ክስ ከተመሰረተበት ጊዜ ጀምሮ ተከፍሎ Eስካለቀ ድረስ ከሚታሰብ 9% (ዘጠኝ በመቶ) ወለድ ጋር ለAመልካች Eንዲከፍል ተወስኗል።

3. በዚህ ውሳኔ መሰረት Eንዲያስፈጽም ግልባጩ ለፍድራል መ/ደ/ፍ/ቤት ይተላለፍ።

4. ግራ ቀኙ ወጭና ኪሳራ ይቻቻሉ።

5. መዝገቡ ተዘግቶ ወደ መ/ቤት ተመልሷል።

የማይነበብ የAምስት ዳኞች ፊርማ Aለበት።

ነ/ዓ የሰ/መ/ቁ. 3AA32 ታህሣሥ 1 ቀን 2AAA ዓ.ም.

ዳኞች፡- መንበረፀሐይ ታደሰ ፍስሐ ወርቅነህ ሐጎስ ወልዱ ሒሩት መለሰ ታፈሰ ይርጋ Aመልካች፡- የAማራ ክልል ፍትሕ ቢሮ ነ/ፈጅ ሰለሞን በቀለ ተጠሪ፡- ወ/ሮ ምንትዋብ የኔነህ Aልቀረቡም።

መዝገቡ ተመርምሮ ቀጥሎ የተመለከተው ፍርድ ተሰጥቷል።

ፍርድ

ይህ የሰበር Aቤቱታ ላቀርብ የቻለው ተጠሪ ክስ ባቀረቡበት የካሣ ክፍያ ጥያቄ የሥር ፍ/ቤቶች Aመልካች ኃላፊ ነው በማለት ካሣ Eንዲከፍል ውሣኔ በመስጠታቸው መሰረታዊ የሕግ ስህተት ተፈጽሟል በማለት Aመልካች ቅሬታ በማቅረቡ ነው።

የጉዳዩ Aመጣጥም ባጭሩ ሲታይ ተጠሪ በደቡብ ጎንደር ዞን ከፍተኛ ፍ/ቤት በAመልካች ላይ ባቀረቡት ክስ ባለቤቴ የነበረው ወ/ር ጌትነት ፈጠነ መስከረም 28 ቀን 1994 ዓ.ም. የተከሣሽ ንብረት በሆነው መኪና ተሳፍሮ ከባህርዳር ወደ ጎንደር በሚጓዝበት ወቅት መንገድ ላይ መኪናው ተገልብጦ ሕይወቱ ላያልፍ ችሐል። ሟች በሞተበት ጊዜ Eድሜው 38 ዓመት የነበረ ሲሆን ጡረታ ለመውጣት 17 ዓመት ይቀረው ነበር። የወር ደመወዙም ብር 46A.00 የነበረ ሲሆን ይህ በ17 ሲባዛ ብር 93‚84A.00 ስለሚሆን የኀላና ጉዳት ካሣ ብር 1 ሺህ ጨምሮ በድምሩ ብር 94‚84A.00 ካሣ ላከፍለኝ ይገባል በማለት በEራሳቸውና በሶስት ልጆች ስም ጠይቀዋል።

ክሱና ማስረጃው ለተከሳሽ ደርሶም በሰጠው መልስ በተከሳሽና በሟች መካከል የነበረው ግንኙት የAሰሪና ሰራተኛ ግንኙነት በመሆኑ ሟችም የሞተው በሥራ ላይ Eያለ ስለሆነ የሟች ተተኪዎች ተጠቃሚ ላሆኑ 144 145 የሚችሉት በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2A37 Eና 2A38 መሰረት የጡረታ Aበል በመጠየቅ Eንጂ ከAሰሪው ካሣ የሚጠይቁበት የሕግ ድጋፍ የለም። ይህ የሚታለፍ ቢሆን የቀረበው Aቤቱታ ከፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2A95 Aኳያ ሲታይ የሟች ሚስትና ልጆች መጠየቅ የሚችሉት ካሣ ቀለብ ብቻ Eንደሆነ የተደነገገ ሲሆን በክልሉ የቤተሰብ ሕግ Aንቀጽ 12 መሰረትም ከሳሽ ቀለብ ለመጠየቅ የምትችለው ሰርታ ለመብላት Aቅም የልላት ከሆነ ብቻ ነው የሚል ክርክር Aቅርቦ ከIትዮጵያ መድን ድርጅት ጋር የመድን ሽፋን ውል ያለው መሆኑን በመግለጽ የIትዮጵያ መድን ድርጅት በክርክሩ ጣልቃ Eንዲገባ Aመልክቷል።

የIትዮጵያ መድን ድርጅትም በክርክሩ ጣልቃ ገብቶ Eስከ ብር 1A ሺህ የመድን ሽፋን መስጠቱን Aምኖ በኃላፊነትና በካሣ መጠኑ ላይ ከተከሣሽ ጋር ተመሣሣይ የሆነ ክርክር Aቅርቧል።

የግራ ቀኙ ክርክር በዚህ መልኩ የቀረበለት የዞኑ ከፍተኛ ፍ/ቤት ጉዳዩን መርምሮ በተከሳሽም ሆነ በጣልቃ ገቡ ኃላፊነትን Aስመልክቶ የቀረበውን ክርክር ውድቅ Aድርጎ ለደረሰው ጉዳት ተከሣሽ ኃላፊ ነው ካለ በኋላ የካሳ መጠኑን Aስልቶ ቁሳዊ ጉዳት /Material damage/ ብር 24 ሺህ የሞራል ካሣ /Moral damage/ ብር 1 ሺህ Eንደዚሁም ወጭና ኪሣራ ብር 1 ሺህ በድምሩ ብር 26 ሺህ ለከሳሽ ላከፍል Eንደሚገባና ከዚህ ገንዘብ ላይ ጣልቃገብ የIትዮጵያ መድን ድርጅት በሰጠው የመድን ሽፋን መሰረት ብር 1A ሺህ Eንዲከፍል ቀሪውን ብር 16 ሺህ ደግሞ ተከሣሽ Eንዲከፍል በማለት ውሣኔ ሰጥቷል።

ተከሣሽ በዚህ ውሣኔ ቅሬታ Aድሮበት የይግባኝ ቅሬታውን ለክልሉ ጠቅላይ ፍ/ቤት Aቅርቦ ጠቅላይ ፍ/ቤቱም በበኩሉ ግራ ቀኙን Aከራክሮ ይግባኙን ባለመቀበል የሥር ፍ/ቤትን ውሣኔ Aጽንቷል።

የሰበር Aቤቱታውም የቀረበው ይህንኑ በመቃወም ሲሆን ይህ ሰበር ችሎት የቀረበውን Aቤቱታ መርምሮ ለሰበር መቅረብ የሚገባው መሆኑን በማመኑ ተጠሪን በመጥራት ግራ ቀኙን Aከራክሯል።

ምላሽ ማግኘት የሚገባውም የጉዳዩ ጭብጥ ክስ በቀረበበት ነገር Aመልካች ኃላፊነት Aለበት? ወይንስ የለበትም የሚለው በመሆኑ ይህንኑ ጭብጥ ይዘን Aቤቱታውን መርምረናል።