Unknown v. -** Aበበ ከበደ (Aቶ) - ጠበቃ ግርማ ሃይል ቀረበ።; ለቀረበበት ክስ የመከላከያ መልስ ከመስጠቱም በተጨማሪ በበኩሉም ከሂሣቡ ያለAግባብ ወጥቶ ተወስዶAል ያለውን ገንዘብ ይከፈለው ዘንድ የተከሣሽ ከሣሽነት ክስ AቅርቦAል። ክርክሩን በ

የሰ/መ/ቁ 23924

የካቲት 25 ቀን 2000 ዓ.ም ዳኞች፡- መንበረፀሐይ ታደሰ ዓብዱልቃድር መሐመድ ሐጐስ ወልዱ ሒሩት መለሰ ሡልጣን Aባተማም Aመልካች፡- Aቢሲንያ ባንክ - Eስክንድር ጐይተOም ቀረበ።

ተጠሪ፡- Aበበ ከበደ (Aቶ) - ጠበቃ ግርማ ሃይል ቀረበ።

መዝገቡን መርምረን የሚከተለውን ፍርድ ሰጥተናል።

ፍርድ

ጉዳዩ በስህተት ወደማይመለከተው የባንክ ሂሣብ የገባውና የተወሰደውን ገንዘብ ይመለስልኝ በማለት Aመልካች ባቀረበው ክስ መነሻነት የታየውን ክርክር የሚመለከት ነው። ከመዝገቡ Eንዳየነው ተጠሪ ለቀረበበት ክስ የመከላከያ መልስ ከመስጠቱም በተጨማሪ በበኩሉም ከሂሣቡ ያለAግባብ ወጥቶ ተወስዶAል ያለውን ገንዘብ ይከፈለው ዘንድ የተከሣሽ ከሣሽነት ክስ AቅርቦAል።

ክርክሩን በመጀመሪያ ደረጃ የሰማው የፍድራል መጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤትም የግራ ቀኝ ወገኖችን ክርክር ከመረመረ በኋላ፣ Aመልካች ያቀረበውን ክስ ሙሉ በሙሉ ውድቅ AድርጎAል፣ ተጠሪ ያቀረበውን ክስ ግን የተቀበለው ሲሆን፣ በዚህ መሰረትም Aመልካች ክስ የቀረበበትን ገንዘብ ከነወለዱ Eንዲከፍል ወስኖAል። የፍድራል ከፍተኛ ፍ/ቤትም ውሳኔውን AጽንቶAል፣ የሰበር Aቤቱታ የቀረበው በዚህ ውሳኔ ላይ ነው።

ይህ ሰበር ችሎትም Aመልካች መጋቢት 11 ቀን 1998 ዓ.ም በጻፈው ማመልከቻ ያቀረበውን Aቤቱታ መሰረት በማድረግ ተጠሪን Aስቀርቦ ክርክሩን ሰምቶAል። Aቤቱታው በሰበር ችሎት Eንዲታይ የተወሰነው በተጠሪው የባንክ ሂሣብ ውስጥ በስህተት ገባ የተባለውን ገንዘብ ተጠሪ ላመልስ Aይገባም የመባሉን Aግባብነት ለመመርመር ነው። በዚህ መሰረትም ይህን ነጥብ ከግራ 120 121 ቀኝ ወገኖች ክርክር፣ Aቤቱታ ከቀረበበት ውሳኔ Eና ከሕጉ ጋር Aገናዝብን መርምረናል።

ከሥር ጀምሮ የተደረገውን ክርክር በዝርዝር ተመልክተናል። ክርክሩ በተጀመረበት የፍድራል መጀመሪያ ደረጃ ፍ/ቤት የተከፈተውን መዝገብ (ቁ.

144. Aስቀርበን ተመልክተናል። በዚህ ፍ/ቤት ከሣሽ የነበረው Aመልካች ካቀረባቸው ማስረጃዎች መሃል ተጠሪ ተንቀሳቃሽ ሂሳብ ሲከፍት የሞላው ቁጥር 003 Eንደነበር፣ Eና Aቶ ዮሐንስ ክፍል የተባሉት ደግሞ ልዩ የቁጠባ ሂሣብ ቁጥር 003 መክፈታቸውን፣ Aቶ ሚካኤል ስዩም የተባለ ሰው በEነ Aቶ ዮሐንስ ክፍል ልዩ የቁጠባ ሂሣብ ብር 29,417.00 ያስገባበት የጥሬ ገንዘብ ማስገቢያ ቅጽ Eና የባንኩ ገንዘብ ያዥ ገንዘቡን ለመቀበሉ የፈረመበትና ማህተም ያደረገበት ደረሰኝ፣ ከዚህ በኋላ ተጠሪ በተለያዩ ጊዜAት ገንዘብ ወጪ Aድርጎ መውሰዱን የሚያሳዩ ቼኮች Eና የባንኩ ዋና ተቆጣጣሪ ለባንኩ ዋና ሥራ Aስኪያጅና የቦርዱ ላቀመንበር ያቀረበው ማስታወሻ Eንደሚገኙ ከመዝገቡ Aረጋግጠናል። ተጠሪም ባቀረበው መልስ ገንዘቡን ላመልስ Eንደማይገባ በመግለጽ የተከራከረ ቢሆንም፤ በማስረጃ ረገድ ግን የተባለውን ገንዘብ በትክክለኛ መንገድ ወደ Eሱ የገባ ስለመሆኑ የሚያሳይ ማስረጃ Aላቀረበም። በመከላከያ ማስረጃነት የጠቀሳቸው በባንኩ ተንቀሳቃሽ ሂሣብ መክፈቱን፣ የንግድ ሥራ ፈቃድ ያለው የተመዘገበ ነጋድ መሆኑ Eና ባንኩ (Aመልካች) በሂሣቡ ውስጥ ብር 32,951.00 Eንዳለው Aረጋግጦ ጽፎለት የነበረ መሆኑን የሚያመለክቱ ናቸው።

Eንደምንመለከተው ለክርክሩ መነሻ የሆነው ገንዘብ ብር 29,417.00 ባንክ Eንዲገባ ያዘዘው Aቶ ሚካኤል ስዩም በEነ Aቶ ዮሐንስ ክፍል ስም በተከፈተው ልዩ የቁጠባ ሂሣብ Eንዲገባ Eንጂ በተጠሪ ስም በተከፈተው ተንቀሳቃሽ ሂሳብ ውስጥ Eንዲገባ Aላዘዘም። በEርግጥ ይህ ገንዘብ በተሰጠው ትEዛዝ መሰረት በEነ Aቶ ዮሐንስ ክፍል ስም በተከፈተው ልዩ ሂሣብ መግባት ሲገባው የባንኩ ሰራተኛ በፈጸመው ስህተት የተነሣ በተጠሪ ስም በተከፈተው ተንቀሳቃሽ ሂሣብ ውስጥ Eንዲገባ ስለመደረጉ Aመልካች በክሱ ገልጾAል።

በኋላ በባንኩ ዋና ተቆጣጣሪ በተደረገው ማጣራትም ገንዘቡ በስህተት ወደማይገባው ሂሣብ ቁጥር ገብቶ መገኘቱ ታውቆAል። በመሆኑም Eዚህ ላይ ላነሳና መልስም ላያገኝ የሚገባው ዋናው ጥያቄ Aመልካች Eንደክሱ ለማስረዳት Aቅርቦ ካሰማው ማስረጃ ውጪ ምን የተለየ ማስረጃ Eንዲያቀርብ ይጠበቅበት ነበር? የሚለው ነው። በበኩላችን Eንደምናየው Aመልካች የጉዳዩን Aነሳስና ሂደት በትክክል የሚያሳዩ ማስረጃዎችን AቅርቦAል። ማስረጃዎቹ ሚዛን ውስጥ ገብተው ቅለታቸውና Eና ክብደታቸው ላታይ ይችል የነበረው ተጠሪ ገንዘቡ ከተባለው ወጪ በሆነ ሁኔታ ማለትም በትክክለኛ መንገድ ወደ ሂሣቡ የገባ መሆኑ የሚያሳዩ ማስረጃ Aቅርቦ ቢሆን ነበር። ከክርክሩ ይዘት መገንዘብ Eንደቻልነው Eንኳንስ መከላከያ ማስረጃ ላያቀረብ ቀርቶ ገንዘቡ ወደ ሂሣቡ ከየት በኩል Eንደገባለት Eንኳን ላገልጽ Aልቻለም። ይህም ማለት የማስረዳት ሸክሙን ያልተወጣው ወይም መከላከል ያልቻለው ተጠሪ ነው ማለት ነው። ሁኔታው ይህ በሆነ ጊዜም Aመልካች Eንደክሱ Aላስረዳም ከሚል መደምደሚያ ላይ ለመድረስ የሚያስችል የሕግ ምክንያት Aይኖርም።