Unknown v. ዎች ብቻ ተወስኖ የሚቀር ሳይሆን የሦስተኛ ወገኖችንም ጥቅም የሚጠብቅ ነው። ስለሆነም የዚህን 3ኛ ወገን መብት ለመጠበቅ Aስፈላጊ የሆኑት የቀና ልቦና Eና የተሰራው ሥራ ውጤት ጠቃሚነት መስፈርቶች የተሟሉ ሆነው Eስከተገኙ ድረስ የ3ኛውን

Aመልካች በዚህ ውሣኔ ቅሬታ Aድሮባቸው የይግባኝ ቅሬታቸውን ለፍ/ከ/ፍ/ቤት ያቀረቡ ቢሆንም በፍ/ብ/ሕ/ሥ/ሥ/ቁ. 337 መሰረት ፍ/ቤቱ ይግባኙን ሳይቀበለው ቀርቷል።

የሰበር Aቤቱታውም የቀረበው ይህንኑ በመቃወም ሲሆን ይህ ሰበር ችሎት Aቤቱታውን መርምሮ የቤትና የመኪና ሽያጭ ውሉ Aይፈርስም ተብሎ በበታች ፍ/ቤቶች መወሰኑ ተጠሪዎችን በመጥራት ላወሰን የሚገባው መሆኑን በማመኑ በዚሁ መሰረት ተጠሪዎችን በመጥራት ግራ ቀኙን Aከራክሯል።

በAጠቃላይ የጉዳዩ ይዘት ከላይ የተመለከተው ነው። የዚህን ሰበር ችሎት ምላሽ ማግኘት የሚገባውም የጉዳዩ ጭብጥ 1ኛ ተጠሪ Aመልካችን በመወከል ከ2ኛ ተጠሪ ጋር ያደረጉት የቤትና የመኪና ሽያጭ ውል ላፈርስ ይገባልን? ወይንስ Aይገባም? የሚለው በመሆኑ ይህንኑ ጭብጥ በመያዝ Aቤቱታው Eንደሚከተለው ተመርምሯል።

Aመልካች ሚያዝያ 19 ቀን 1998 ዓ.ም. በተሰጠ የውክልና ሥልጣን በስማቸው ተመዝግቦ የሚገኝ የሚንቀሳቀስም ሆነ የማይንቀሳቀስ ንብረት መሸጥንም ጨምሮ ለ1ኛ ተጠሪ የውክልና ስልጣን የሰጡ ስለመሆኑ በማስረጃ ተረጋግጧል።

Aወዛጋቢው ነጥብ ይህ የውክልና ስልጣን ከተሰጠ በኋላ 1ኛው ተጠሪ ለክርክሩ ምክንያት የሆኑትን ቤቶችና መኪና በሽያጭ ለ2ኛ ተጠሪ ማስተላለፋቸው ከውክልና ሕግ Aኳያ Aግባብነቱን በተመለከተ ነው። ይህንንም የክርክር ነጥብ የግራ ቀኙ ግንኙነት በተለይ ከሚገዛው የውክልና ሕግ ጋር በማገናዘብ ተመልክተናል።

1ኛ ተጠሪ ከላይ በተመለከተው ሚያዝያ 19 ቀን 1998 ዓ.ም.

የውክልና ሥልጣኑን ከAመልካች ከተቀበሉ በኋላ የዚያኑ Eለት ለክርክሩ ምክንያት የሆኑትን ቤትና መኪና በወካዩ በAመልካች ስም ለ2ኛ ተጠሪ በሽያጭ ያስተላለፉ ሲሆን Aመልካች ይህንን ሽያጭ የሚቃወሙት በ1ኛ Eና 2ኛ ተጠሪ መካከል የባልና ሚስት ግንኙነት ስላለ ከፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2188/1/ Aኳያ ከራስ ጋር Eንደተደረገ ስለሚቆጠር ፈራሽ ነው በማለት ነው።

የተጠቀሰውም የፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2188/1/ ድንጋጌ Eንደራሴው ከEራሱ ጋር ውሉን ተዋውሎ በተገኘ ጊዜ ሿሚው ይሄው ውል Eንዲፈርስ መጠየቅ Eንደሚችል ይደነግጋል።

ነገር ግን 1ኛ Eና 2ኛ ተጠሪ የፍ/መ/ደ/ፍ/ቤት በውሣኔው ላይ Eንደጠቀሰው የክብር መዝገብ ሹም ፊት በመቅረብ ጋብቻቸውን የፈጸሙት ሽያጩ ከተደረገ በኋላ ሚያዝያ 3A ቀን 1998 ዓ.ም. በመሆኑ በሕግ ዓይን የሽያጭ ውል በተደረገ ጊዜ በሁለቱ መካከል ጋብቻ Aለ ለማለት ስለማይቻል Aመልካች የጠቀሱት የፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2188/1/ ለጉዳዩ Aግባብነት ያለው ሆኖ Aልተገኘም።

በልላ በኩልም Eንደራሴው የውክልና ሥልጣኑን በሚያከናውንበት ጊዜ ተቃዋሚ ጥቅሞችን የማስወገድ ግድታ Eንዳለበት /Duty to avoid conflict of interest/ ከEንደራሴውም ጋር ውሉን የፈጸመው 3ኛ ወገን የሚያውቅ ወይንም ማወቅ የሚገባው ሆኖ በተገኘ ጊዜ በሿሚው ጥያቄ መሰረት ውሉ ላፈርስ Eንደሚችል በፍ/ብ/ሕ/ብ/ቁ. 2187/1/ ላይ ተመልክቶ ይገኛል። ክርክሩም ከዚሁ ድንጋጌ Aኳያ ሲታይ የሽያጭ ውሉ በተደረገ ጊዜ ተጠሪዎች ባልና ሚስት Eንዳልነበሩ የተረጋገጠ ቢሆንም ሚያዝያ 19 ቀን 1998 ዓ.ም. ሽያጩ ተደርጎ ሚያዝያ 3A ቀን 1998 ዓ.ም. ከ1A ቀን በኋላ ጋብቻቸውን መፈጸማቸው ሲታይ ሽያጩ በተደረገ ጊዜ በሽያጭ የሚተላለፈው ንብረት በቅርብ Eርቀት የEራስ ንብረት ላሆን Eንደሚችል በማሰብ ውሉ የተደረገ መሆኑን Aጉልቶ የሚያሳይ ነው።

Eንደራሴ ደግሞ ምንጊዜም ቢሆን የሿሚውን ፍላጎትና ጥቅም ብቻ መሰረት Aድርጎ ግድታውን ሳይወጣ ከቀረና የEራሱን ፍላጎትና ጥቅም መሰረት ካደረገ የጥቅም ግጭት መኖሩ የማይቀር ይሆናል። 2ኛ ተጠሪም Eንደራሴው 1ኛ ተጠሪ በሚያደረገው የሽያጭ ውል የጥቅም ግጭት መኖሩን Eየተገነዘቡ ውሉን ማድረጋቸው የተረጋገጠ በመሆኑ በዚሁ ሁኔታ የተፈጸመው ውል ፈራሽ ነው Eንዲባል Aመልካች ያቀረቡት Aቤቱታ ከተጠቀሰው የፍ/ብ/ሕ/ቁ. 2187/1/ Aኳያ ተቀባይነት ያለው በመሆኑ የሥር ፍ/ቤቶች ውሉ ላፈርስ Aይችልም በማለት የሰጡት ውሣኔ የሕግ ስህተት የተፈጸመበት ሆኖ ተገኝቷል።

ው ሣ ኔ

1. የፍ/መ/ደ/ፍ/ቤት በመ/ቁ. 69247 በሐምል 9 ቀን 1999 ዓ.ም. የሰጠው ፍርድ Eንዲሁም የፍ/ከ/ፍ/ቤት በመ/ቁ. 57884 በሐምል 19 ቀን 1999 ዓ.ም. የሰጠው ትEዛዝ መሰረታዊ የሕግ ስህተት የተፈጸመበት ስለሆነ በፍ/ብ/ሕ/ሥ/ሥ/ቁ. 348/1/ መሰረት ተሽሯል።

2. 1ኛ ተጠሪ Aመልካችን በመወከል በAራዳ ክ/ከተማ ቀበል A7/A8 በካርታ ተመዝግቦ የሚገኘውን ጅምር ቤትና የሰ/ቁ. 2-52117 ኒሳን የቤት መኪና ላይ ከ2ኛ ተጠሪ ጋር ያደረጉት የሽያጭ ውል የጥቅም ግጭት /Conflict of interest/ ያለበት መሆኑ የተረጋገጠ ስለሆነ ውሉ ላፈርስ ይገባል በማለት ተወስኗል።

3. ግራ ቀኙ ወጭና ኪሣራ ይቻቻሉ።

4. መዝገቡ ተዘግቶ ወደ መ/ቤት ተመልሷል።