-** አቶ ብርሃኔ ተሰማ - ቀረቡ; የስር; ላይ; ን ክስ ውድቅ በማድረግ ወስኗል። ጉዲዩ በይግባኝ የቀረበለት; የተፈጠረው ሁከት ለተወሰነ ጊዜ ከተወገደ በኋላ እንደገና ሁከቱ በመጀመሩ ምክንያት የቀረበው ክስ በይርጋ ሉታገድ ይገባዋል ተብ v. -** 1. አቶ ታምራት አያኔ - ጠበቃ ወረደ ወ/አማኑኤል - ቀረቡ 2. የኮልፋ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ የንግድና ኢንደስትሪ ልማት ቢሮ በላለበት የሚታይ ነው።; ዎች ደግሞ ተከሣሽ ነበሩ ክሱም የካቲት 28 ቀን 2ዐዐዐ ዓ.ም የተፃፈ ሆኖ; የ

የሰ/መ/ቁ 42824

ኀዲር ዐ8 ቀን 2ዐዐ2 ዓ.ም ዳኞች፡- መንበረፀሐይ ታደሰ ሐጎስ ወልደ ሑሩት መለሰ አልማው ወላ ዓሉ መሐመድ አመልካች፡- አቶ ብርሃኔ ተሰማ - ቀረቡ ተጠሪ፡-

1. አቶ ታምራት አያኔ - ጠበቃ ወረደ ወ/አማኑኤል - ቀረቡ
2. የኮልፋ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ የንግድና ኢንደስትሪ ልማት ቢሮ በላለበት የሚታይ ነው።

**

መዝገቡ ተመርምሮ ተከታዩ ፍርድ ተሰጥቷል።

**

ፍርድ

ጉዲዩ በፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 1225 ስር የተመለከተውን ንውጽውጽታን /Nuisance/ የሚመለከት ሲሆን ክርክሩ የተጀመረው በፋዳራለ መጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት ነው። የአሁኑ አመልካች የስር ከሣሽ ሲሆኑ ተጠሪዎች ደግሞ ተከሣሽ ነበሩ ክሱም የካቲት 28 ቀን 2ዐዐዐ ዓ.ም የተፃፈ ሆኖ ይዘቱም ባጭሩ በመኖሪያነት በተሰጣቸው ቦታ አመልካችና 1ኛ ተጠሪ የገነቡት ቤት ያላቸው ሆኖ ይኸው ተጠሪ በመኖሪያ ቤታቸው ላይ የብየዲ ሥራ በመስራታቸው ጎረቤት በሆኑት አመልካች ላይ የድምጽ ብክለት ሁከት መፍጠራቸውን፣ 2ኛ ተጠሪም የብረታ ብረት ብየዲ ሥራ በኢንደስትሪ ዞን መስጠት ሲገባው ያላግባብ ፈቃደን መስጠቱን ገልፀው የተፈጠረው የድምጽ ሁከት ሉወገድላቸው፣ የሥራ ፈቃድም እንዱሰረዝ እንዱደረግ ይወሰንላቸው ዘንድ ዲኝነት መጠየቃቸውን የሚያሣይ ነው።

የአሁኑ 1ኛ ተጠሪም ጉዲዩን በሁለት ዓመት የይርጋ ጊዜ ሉታገድ እንደሚገባውና የብይዲ ማሽኑ ዝቅተኛ ድምጽ ያለው መሆኑን ገልፀው የተከራከሩ ሲሆን 2ኛ ተጠሪም የሥራ ፈቃደን የሰጠው በሕግ አግባብ ነው ሲል ተከራክሯል። ፍርድ ቤቱም በ1ኛ ተጠሪ ላይ የቀረበው ክስ በሁለት ዓመት ይርጋ የታገደ ነው፣ 2ኛ ተጠሪን በተመለከተ ደግሞ የሰጠውን ፈቃድ የሚሰርዘው ራሱ እንጂ ፍርድ ቤት አይደለም ሲል የአመልካችን ክስ ውድቅ በማድረግ ወስኗል። ጉዲዩ በይግባኝ የቀረበለት የፋዳራለ ከፍተኛ ፍርድ ቤትም ግራ ቀኙን ካከራከረ በኋላ የስር ፍርድ ቤትን ውሣኔ ሙለ በሙለ አጽንቶታል። የአሁኑ የሰበር አቤቱታ የቀረበውም ይህንኑ ውሣኔ ለማስቀየር ነው።

አመልካች ጥር 18 ቀን 2ዐዐ1 ዓ.ም በፃፈት ሦስት ገጽ የሰበር አቤቱታ በበታች ፍርድ ቤቶች ውሣኔ ላይ መሰረታዊ የሆነ የሕግ ስህተት ተፈጽሟል የሚለበትን ምክንያት ዘርዝረው አቅርበዋል። ይዘቱም ባጭሩ ሁከቱ በክፍለ ደንብ አስከባሪ ትእዛዝ መሰረት ቆሞ ቆይቶ እንደገና ሲፈጠር ክስ ያቀረበ ሆኖ እያለ በሁለት ዓመት የይርጋ ጊዜ ይታገዲል ተብል መወሰኑ የሕግ ግድፈት ያለበት ነው በማለት የበታች ፍርድ ቤቶች ውሣኔ ተሽሮ ተገቢው ውሣኔ እንዱሰጥበት ይደረግ ዘንድ ዲኝነት መጠየቃቸውን የሚያሣይ ነው። የአመልካች የሰበር አቤቱታ ተመርምሮም አመልካች የተፈጠረው ሁከት ለተወሰነ ጊዜ ከተወገደ በኋላ እንደገና ሁከቱ በመጀመሩ ምክንያት የቀረበው ክስ በይርጋ ሉታገድ ይገባዋል ተብል መወሰኑ ባግባቡ መሆን ያለመሆኑን ለመመርመር ሲባል ለሰበር ችልቱ እንዱቀርብ ተደርጏ ለተጠሪዎች ጥሪ ተደርጏላቸው 1ኛው ተጠሪ ሲቀርቡ 2ኛ ተጠሪ ባለመቅረቡ ጉዲዩ በላለበት እንዱታይ ተደርጓል። 1ኛ ተጠሪ ጥቅምት 19 ቀን 2002 ዓ.ም በተፃፈ ሦስት ገጽ ማመልከቻ መልሳቸውን ሰጥተዋል። ይዘቱም ባጭሩ፡- የአመልካች የሰበር ቅሬታ ነጥብ በስር ፍርድ ቤት ያልተነሣ በመሆኑ በሰበር ችልት ሉነሳ አይገባም፣ጉዲዩ በይርጋ የታገደ ነው ተብል መወሰኑም ባግባቡ ነው በማለት መከራከራቸውን የሚያሳይ ነው።

የጉዲዩ አመጣጥ አጠር ባለመልኩ ከላይ የተገለፀ ሲሆን ይህ ችልትም የግራ ቀኙን ክርክር ለሰበር አቤቱታ መነሻ ከሆነው ውሳኔ እና አግባብነት ካላቸው ድንጋጌዎች ጋር በማገናዘብ ጉዲዩን ለሰበር ችልቱ ቀርቦ ሉመመርመር ይገባል ተብል ሲታዘዝ ከተያዘው ጭብጥ አኳያ መርምሮታል።

ከመዝገቡ መገንዘብ የተቻለው አመልካችና 1ኛ ተጠሪ ጏረቤት ሆነው በሚኖሩበት አካባቢ 1ኛ ተጠሪ ከሚመለከተው አካል ፈቃድ ወስደው የብረታ ብረት ብየዲ ሥራ እንደሚሰሩና በስራው ወቅት ጥቅም ላይ የሚውለው ማሽን በሚያሰማው ድምጽ አመልካች ሁከት ተፈጥሮብኛል የሚለ መሆኑን ነው። 1ኛ ተጠሪ የብየዲ ሥራውን ከ1993 ዓ.ም ጀምሮ የሚሰሩት መሆኑን በመግለጽ የሚከራከሩ መሆናቸውን ተገንዝበናል።

በመሰረቱ በፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 1225 ስር በባለቤትነት መብት ያለመጠን መገልገልን የሚደነግገው ድንጋጌ በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 1149 ስር ከተመለከተው በይዞታ ላይ ሁከት ስለመፍጠር እጅጉን የተለየ ነው። በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 1225 ስር የተመለከተው ጉዲይ በሰፉ የባለቤትነት መብት ላይ በህጉ ከተመለከቱት ገደቦች መካከል አንደ ነው። ባለቤቱ ድርጊቱን የሚፈጽመው ወይም ሥራውን የሚፈጽመው በራሱ ንብረት ወይም ቤት ውስጥ ቢሆንም የድርጊቱ ወይም የሥራው ውጫዊ መገለጫዎች ላላውን ጏረቤት ወይም ባለቤት፣በልላ ሕጋዊ አግባብ ተጠቃሚ የሆነውን ሰው እንዲይረብሽ፣ እንዲያውክ ወይም በማናቸውም መልኩ ከተገቢው በላይ የሆነ ችግርን እንዲያስከትል በማድረግ መብቱን በልክ ባለቤቱ ይጠቀም ዘንድ ህጉ ያበጀው፣ የባለቤትነት መብትን አጠቃቀም አድማስን የሚወሰን ሥርአት ስለመሆኑ ከአንቀጽ 1226 እና ተከታዮቹ ድንጋጌዎች ጋር አዛምደን በምናነብበት ጊዜ የምንገነዘበው ጉዲይ ነው በመሆኑም በፍ/ብ/ሕ/ቁ. 1149 ስር የተመለከተው የይርጋ ጊዜ ለጉዲዩ አግባብነት የለውም።