-** ሸበል ኃላፉነቱ የተወሰነ የግል ማህበር ጠበቃ ብናልፈው ነጋ - ቀረቡ; ነት ለግብር ይግባኝ ሰሚ; ያቀረባቸውን ሶስት መሰረታዊ ክርክሮች ውድቅ; ቅጣት እንዱከፍል መወሰኑና የተጨማሪ እሴት ታክስ ከመዝገቡ በፉት የሽያጭ ታክስ የተከፈለ v. -** የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ዐቃቤ ህግ ተወዲጅ ሲማ - ቀረቡ; የተጨማሪ እሴት ታክስ በግምት

አመልካች ጥያቄው የይቀናነስልኝ ጥያቄ በመሆኑ መቶ ፏርሰንት የሚከፈል ግብር የለም።

ይኸም ቢታለፍ አመልካች ግብሩን ከፍል እንዱቀርብ ላደረግ ይገባው ነበር ታህሣሥ 20 ቀን 2003 ዓ.ም የመልስ መልስ አቅርቧል።

ከሥር የክርክሩ አመጣጥና በሰበር የቀረበው ክርክር ከላይ የተገለፀው ሲሆን እኛም ይግባኝ ሰሚው ችልት የሰጠው ትዕዛዝ ተገቢ ነው ወይስ አይደለም? በማለት ጭብጥ በመያዝ ጉዲዩን መርምረናል። ጉዲዩን እንደመረመርነው አመልካች የተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ ሥራ ላይ ከመዋለ ከስድስት ወራት በፉት በአመልካች እጅ በነበሩት ዕቃዎች ላይ ተከፍል የነበረው የሽያጭ ታክስ ሉቀናነስልኝ ይገባል በማለት የሚከራከረው ተጠሪ ወስኖ ካሣወቀው የተጨማሪ እሴት ታክስ ግብርና በግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤው ከፀደቀው የግብር ውሣኔ መሆኑን በሥርና በዚህ ፍርድ ቤት በግራ ቀኙ ከተደረገው ክርክር ለመገንዘብ ችለናል። በተጨማሪ እሴት ታክስ በግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤ በተሰጠ ውሣኔ ቅር በመሰኘት ለፍርድ ቤት ይግባኝ የሚቀርብበት ሥርዓት በግብር ይግባኝ አዋጅ ቁጥር 286/94 አግባብነት ያላቸው ድንጋጌዎች ተፈፃሚነት ያላቸው መሆኑን አዋጅ ቁጥር 285/94 በአንቀፅ 43 ንዐስ አንቀፅ 4 በግልፅ ይደንግጋል።

የግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤ ውሣኔ የህግ ስህተት አለበት የሚል ቅሬታ ያለው ግብር ከፊይ ይግባኙን ሥልጣን ላለው ፍርድ ቤት የሚያቀርበው በግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤው የተወሰነበትን የግብር ገንዘብ ሙለ በሙለ ሲከፈል መሆኑ በአዋጅ ቁጥር 286/1994 አንቀፅ 112 ንዐስ አንቀፅ 4 ተደንግጓል። ስለሆነም አመልካች በግብር ይግባኝ ጉባኤ እንዱከፍል የተወሰነበትንና የተጨማሪ እሴት ታክስ ግብር ሙለ በሙለ የከፈለ መሆኑ ይግባኙን ለይግባኝ ሰሚው ችልት ለማቅረብ በህግ የተደነገገ ቅድመ ሁኔታ ነው። የአመልካች ጥያቄ የሽያጭ ታክስ ከተጨማሪ እሴት ታክስ እንዱቀናነስልኝ የቀረበ ነው በሚል ምክንያት በግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባኤው የተወሰነበትን የተጨማሪ እሴት ግብር ሙለ በሙለ መክፈለን የሚያረጋግጥ ማስረጃ ማያያዝ የቀረበውን ይግባኝ በተጨማሪ እሴት ታክስ አዋጅ ቁጥር 285/94 አንቀፅ 43 ንዐስ አንቀፅ 4 እና በገቢ ግብር አዋጅ ቁጥር 286/94 አንቀፅ 112 ንዐስ አንቀፅ 4 የተደነገገውን ቅድመ ሁኔታ ሣይሟላ የቀረበ ነው በማለት ይግባኝ ሰሚው ችልት መሰረዙ ከላይ የጠቀስናቸውን የህግ ድንጋጌዎች መሰረት ያደረገና ምንም አይነት የህግ ስህተት ያልተፈፀመበት ነው።

አመልካች ለይግባኝ ሰሚው ችልት ይግባኙን ከማቅረቡ በፉት በህግ የተጣለበትን ቅድመ ሁኔታ ያሟላ መሆኑን የሚያረጋግጥ ማስረጃ የማቅረብ ግዳታ አለበት። አመልካች በህጉ የተቀመጠውን ቅድመ ሁኔታ ሣያሟላ የይግባኝ መዝገብ አስከፍቶ ያገኘው ይግባኝ ሰሚው ችልት አመልካች ቅድመ ሁኔታውን አሟልቶ እንዱመጣ ትዕዛዝ ሰጥቶ አመልካች ቅድመ ሁኔታውን አሟልቶ የሚመጣ መሆኑን ለመጠባበቅ ቀጠሮ ሰጥቶ እንዱጠባበቅ የሚያስገድድው የህግ ድንጋጌ የለም። ይግባኝ ባይ ይግባኙን ለማቅረብ ሟሟላት የሚገባውን ቅድመ ሁኔታ ሣያሟላ ይግባኝ እንዲቀረበ ከተረዲ የህጉ የተደነገገውን ግዳታ ሣያሟላ ይግባኝ ባይ ያቀረበውን ይግባኝ በመሰረዝ መዝገቡን መዝጋት እንደሚችል ከአዋጅ ቁጥር 285/94 አንቀፅ 43 ንዐስ አንቀፅ 4 እና ከአዋጅ ቁጥር 286/94 አንቀፅ 112 ንዐስ አንቀፅ 4 ድንጋጌዎች የጣምራ ንባብ መንፈስና ዓላማ ለመገንዘብ ይቻላል። ስለሆነም ይግባኙን ለይግባኝ ሰሚው አቅርቦ ለማሰማት በህግ የተደነገገውን ቅድመ ሁኔታ ያሟላ መሆኑን የማስረዲተና የማረጋገጥ ግዳታ ያለበት አመልካች በህጉ የተቀመጠውን ቅድመ ሁኔታና ግዳታ ሣይፈፅም ያቀረበውን ይግባኝ ይግባኝ ሰሚው ተቀብል አለመሰማቱ መሰረታዊ የህግ ስህተት አለበት በማለት የቀረበው የሰበር አቤቱታ የህግ መሰረትና ድጋፍ ያለው ሆኖ አላገኘነውም። ከዚህ በተጨማሪ ጉዲዩ ለሰበር ሲቀርብ በሰበር ችልት የተጠቀሱት የደንብ ቁጥር 79/95 አንቀፅ 5 ፣ አንቀፅ 8 እና አንቀፅ 9 አመልካች ከፍያዋለሁ የሚለው የሽያጭ ግብር ከተጨማሪ እሴት ታክስ ግብሩ ሉቀናነስለት ይገባል ወይስ አይገባም የሚለውን መሰረታዊ ጭብጥ በመወሰን ሑደት ግንዛቤ ውስጥ ሉገቡ የሚገቡ የህግ ድንጋጌዎች ናቸው በዚህ መዝገብ የተያዘውን ጭብጥ ማለትም የፍደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችልት አመልካች የተወሰነበትን የተጨማሪ እሴት ታክስ ሙለ በሙለ ሣይከፈል ያቀረበው ይግባኝ በህግ የተቀመጠውን ቅድመ ሁኔታ የሚያሟላ አይደለም ብል ይግባኙን መሰረዙ ተገቢ ነው ወይስ አይደለም የሚለውን ጭብጥ ለመወሰን አግባብነት ያላቸው የህግ ድንጋጌዎች ሆነው አላገኘናቸውም።

ስለሆነም የፋዳራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችልት የሰጠው ትዕዛዝ አዋጅ ቁጥር 285/94 አንቀፅ 43 ንዐስ አንቀጽ 4 እና አዋጅ ቁጥር 286/94 አንቀፅ 112 ንዐስ አንቀፅ 4 ድንጋጌዎችን ይዘት፣ መንፈስና ዓላማ ያገናዘበና መሰረታዊ የህግ ስህተት የላለበት ነው በማለት ወስነናል።

ው ሣ ኔ

1. የፍደራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችልት ትዕዛዝ ፀንቷል።

2. በዚህ መዝገብ ያወጡትን ወጭና ኪሣራ ግራ ቀኙ ለየራሳቸው ይቻለ ብለናል።

መዝገቡ ወደ መዝገብ ቤት ይመለስ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት