ላይ ክስ የመሰረተው የሥራ ውላን ያለአግባብ አቋርጦብኛል በማለት ነው። በዚህ መሰረትም የተለያዩ ክፍያዎችን እንዱከፍለው እንዱወሰንለት; ን ክርክር አልተቀበለም። የሥራ; ሰኔ 22 ቀን 2002 ዓ.ም በጻፈው ማመልከቻ በሥር ፍ/ቤቶች የተሰጠ v. ፣ ግርማ ቡሽራ; እራሱ ሥራውን ትቶ ሄደ እንጂ እኔ አላባረርኩትም ሥራውን ትቶ የሄደው በብድር የወሰደውን ገንዘብ ላለመክፈል ነው በማለት; ይከፍል ዘንድ ወስኖአል። ጉዲዩ በይግባኝ የቀረበለት የምዕራብ ጎጃም ዞን ከፍተኛ ፍ/ቤትም በወረዲው

ም.አ

የሰ/መ/ቁ 46075

ታህሣሥ 25 ቀን 2003 ዓ.ም ዳኞች፣ ሐጎስ ወልደ ተሻገር ገ/ስላሴ ብርሃኑ አመነው አልማው ወላ ዓሉ መሐመድአመልካች፣ አቶ ንጉስ ሐደሽ አልቀረቡምተጠሪዎች፣ የመቀላ ዩንቨርሲቲ የተማሪዎች ዱን አልቀረቡም መዝገቡ ለዛሬ የተቀጠረው ለምርመራ ሲሆን መዝገቡን መርምረን ፍርድ ሰጥተናል።

ፍርድ

ይህ የሰበር ጉዲይ የግራቀኙን ከሥራ ቅጥር የመነጨን ክርክር የሚገዛው የትኛው ህግ ነው የሚለውን ለይቶ ዲኝነት ለመስጠት ሲባል የቀረበ ነው።

የአሁን አመልካች በተጠሪ ጽ/ቤት በሻሂ ማሽን ሰራተኝነት በደመወዝ ተቀጥሮ ሲሰራ የቆየ ለመሆኑ እና በመጨረሻም ተጠሪ በሰጠው ምክንያት ከሥራ የተሰናበተ ለመሆኑ ተጠሪ የካደው ጉዲይ አይደለም።

በዚህ መነሻ በተጠሪ በኩል የተፈፀመው የሥራ ስንብት የአሰሪና ሰራተኛ ህግ ከደነገገው ውጭ ስለሆነ ልዩ ልዩ ክፍያ ይገባኛል በማለት የአሁን አመልካች ለቀረበው ክስ የአሁን ተጠሪ በሥር ፍ/ቤት በጥሪው መሰረት የበኩለን መልስ ለማቅረብ አልቻልም በሚል ምክንያት ክሱ የቀረበለት የወረዲ ፍ/ቤት የአሁን አመልካችን የክስ አቤቱታ እና እንደ አቤቱታው ለማስረዲት ያቀረበውን የሰውና የሰነድ ማስረጃ ተመልክቶ በግራቀኙ መካከል የሥራ ቅጥር ግንኙነት እንዲለ እና ከዚህ የቅጥር ግንኙነት የተነሳው ክርክር የሚዲኘው በአዋጅ ቁጥር 377/96 መሰረት መሆኑን ገልፆ ሰራተኛው ለቀጣሪው ከሰጠው የአገልግልት ዘመን አንፃር ሉሰጠው የሚገባው የአንድ ወር የማስጠንቀቂያ ጊዜ ብቻ ሆኖ አልተገኘም የማስጠንቀቂያ አሰጣጥ ሥርዓቱ የተሟላ ሆኖ አልተገኘም ስለሆነም ከአዋጅ አንቀጽ 35/1/ለ/ አንፃር ሲታይ ስንብቱ ህግ ከደነገገው ውጭ ሆኖ ተገኝቷል በማለት ልዩ ልዩ ክፍያ እንዱከፈለው ወስኗል።

በዚህ ውሣኔ ላይ የአሁን ተጠሪ በቀረበው የይግባኝ አቤቱታ መነሻ ይግባኝ ሰሚው ፍ/ቤት ግራቀኙን አከራክሯል።

ዋነኛ የይግባኝ አቤቱታውም የመቀላ ዩኒቨርሲቲ የሚተዲደረው በአዋጅ ቁጥር 515/99 እና በደንብ ቁጥር 61/99 መሰረት በመሆኑ ዩኒቨርቲው ተከራካሪ የሆነበትን ይህን መሰል ጉዲይ በሚተዲደርበት አዋጅ መሰረት እንጂ በአሰሪና ሰራተኛ ህግ የሚገዛ አይደለም የሚለው ይገኝበታል።

ይግባኝ ሰሚው ፍ/ቤትም የአሁን ተጠሪ እንደሚለው ጉዲዩ በአሰሪና ሰራተኛ ህግ የሚዲኝ አለመሆኑን የሥር ፍ/ቤት ተገናዝቦ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 9 እና 231/1/ለ/ መሰረት መዝገቡን መዝጋት ነበረበት በሚል ምክንያት ተችቶ የሥር ፍ/ቤትን ውሣኔ ሽሮታል። በዚህ ውሣኔ ቅር ተሰኝቶ ለክልለ ጠ/ፍ/ቤት ሰበር ሰሚው ችልት የቀረበው አቤቱታ ተቀባይነት አለማግኘቱን ገልፆ ለዚህ የሰበር ጉዲይ ምክንያት የሆነውን የሰበር አቤቱታ የአሁን አመልካች አቅርቧል።

የሰበር ቅሬታው ይዘትም የሥር ወረዲ ፍ/ቤት ጉዲዩን የወሰነው የአሁን ተጠሪ በላለበት ስለሆነ ይህ ተጠሪ በዚያው ጉዲይ ተከራካሪ ለመሆን በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 78 መሰረት በክርክሩ እንዱገባ ካልተደረገ በቀር በቀጥታ የይግባኝ አቤቱታ የማቅረብ መብት የለውም ይህን ክርክር ይግባኝ ሰሚው ፍ/ቤት አላየውም እኔን የቀጠረኝ የመቀላ ዩኒቨርሲቲ የተማሪዎች ዱን ጽ/ቤት ሲሆን የተቀጠርኩትም ለሻሂ ክብብ በሻሂ ማሽን ሰራተኛነት ነው የምሰራበት ክበብ በእራሱ ገቢና በጀት የሚተዲደር በተማሪዎች ዱን ጽ/ቤት ቁጥጥር የሚንቀሳቀስ በመሆኑ በቀጥታ በአዋጅ ቁጥር 515/99 ሆነ በደንብ ቁጥር 6199 የሚገዛ የሚሸፈን አይደለም የሚለውን በግራቀኙ መካከል ለተነሳው የህግ ጥያቄ መነሻና አንኳር የሆነውን ክርክር አቅርቧል።

በዚህ የሰበር አቤቱታ ላይ የአሁን ተጠሪ ቀርቦ የበኩለን ክርክር ማቅረብ ይችል ዘንድ መጥሪያ ተልኮለት መጥሪያው የደረሰው ለመሆኑ በእራሱ ማህተም ካረጋገጠ በኃላ እንደ ጥሪው የመደመጥ መብቱን ሉጠቀም አልቻለም። በመሆኑም የአሁን አመልካች በተጠሪ በኩል የተጠቀሱት አዋጆች ለግራቀኛችን የቅጥር ሁኔታ ተፈፃሚነት የላቸውም በማለት ለቀረበው ክርክር በተጠሪ በኩል ላቀርብ የሚችል ማስተባበያ ካለ በአከራካሪ ነጥብነቱ ለይቶ ተገቢውን ዲኝነት መስጠት አልተቻለም የተለየ ማስተባበያ እስካልቀረበ ድረስም አመልካች እንዲለው እንዱያገለግል የተቀጠረበት የሻሂ ክበብ በእራሱ ገቢና በጀት የሚተዲደር ከሆነ ከዚህ መሰል ቁጥር የመነጨን ክርክር ተጠሪ የጠቀሳቸው ህጎች የማይገዙ ይልቁንም ክፍተቱ በአሰሪና ሰራተኛ ህግ የሚሸፈን ሆኖ አግኝተነዋል። ስለሆነም በመቀላ ዩኒቨርሲቲ ቅጥር ግቢ ስለተገኘ ወይም ለዩኒቨርሲቲው የህ/ሰብ ክፍል አገልግልት ስለሰጠ ብቻ በደፈናው በሲቪል ሰራተኛ አስተዲደር ህግ ይገዛል ለማለት የሚያበቃ አለመሆኑ እየታወቀ ይግባኝ ሰሚው ከፍተኛ ፍ/ቤት የግራቀኙ ጉዲይ በአሰሪና ሰራተኛ ህግ የሚገዛ አይደለም በዚህም ሳቢያ የወረዲው ፍ/ቤት ጉዲዩን ተመልክቶ ዲኝነት ለመስጠት ሥልጣን የለውም በማለት የሰጠው ውሣኔ መሰረታዊ የህግ ስህተት የተፈፀመበት ሆኖ አግኝተነዋል።

ው ሣ ኔ

1. የክልለ ከፍተኛ ፍ/ቤት በመ/ቁ 7229 በ19/6/2001 ዓ.ም የሰጠው ፍርድ እና የትግራይ ክልል ጠቅላይ ፍ/ቤት ሰበር ሰሚ ችልት በሰ/መ/ በ30/7/2001 ዓ.ም የሰጠው ትዕዛዝ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 348/1/ መሰረት ተሽሯል።

2. ከሥራ ቅጥር የመነጨውን የአሰሪና ሰራተኛ ጉዲይ ሥልጣን ባለው የወረዲ ፍ/ቤት ታይቶ ዲኝነት የተሰጠበት ስለሆነ ይግባኝ ሰሚው ፍ/ቤት በይግባኝ ሰሚነቱ ስልጣን የመ/ቁጥር 7229 አንቀሳቅሶ በልላው ጉዲይ ላይ ተገቢውን ዲኝነት ይሰጠበት ዘንድ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁ 341 መሰረት መልሰናል። ግልባጩ ይድረሰው።

አመልካች ለዚህ ክርክር ያወጣውን ወጭ በእራሱ ይሸፍን ብለናል። መዝገቡን ዘግተናል።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት