-** 1ኛ/ አፈወርቅ ላሉሳ ጉዲይ ተከታታይ በትናትናው ዕለት ቀርበው v. -** የደቡብ ብ/ብ/ሕ/ክልላዊ መንግስት ዐ/ሕግ - አልቀረበም; በስለት የግራ ደረቱን ከወጋው በኋላ የፈፀሙት ወንጀል እንዲይገለፅ በሞትና ጣር ያለውን ሆስፑታል የወሰደና ሆስፑታል ግቢ እንደገባ ህይወቱ በማለፈ በፈጸሙት ከባድ የግፍ አገዲ

የሰ/መ/ቁ 75922

ሐምል ዐ4 ቀን 2ዐዐ4 ዓ.ም.

ዳኞች፡- ተሻገር ገ/ሥላሴ አልማው ወላ ዓሉ መሐመድ ነጋ ደፍሣ አዲነ ንጉሴ አመልካች፡- 1ኛ/ አፈወርቅ ላሉሳ ጉዲይ ተከታታይ በትናትናው ዕለት ቀርበው 2ኛ/ ውብሸት ደምል ውሳኔውን መዝገብ ቤት ይስሙ ተብሎል።

ተጠሪ፡- የደቡብ ብ/ብ/ሕ/ክልላዊ መንግስት ዐ/ሕግ - አልቀረበም መዝገቡ የተቀጠረው ለምርመራ ሲሆን መርምረን የሚከተለውን ፍርድ ሰጥተናል።

ፍርድ

ይህ የሰበር ጉዲይ የቀረበው የአሁን አመልካቾች በተከሰሱበት የግድያ ወንጀል ጥፊተኛ የመባላቸውን አግባብነት ተመልክቶ ተገቢውን ዲኝነት ለመስጠት በሚል የቀረበ ነው።

የአሁን አመልካቾች በ1997 ዓ/ም በወጣው የወንጀል ህግ አንቀጽ 539 የተመለከተውን በመተላለፍ አማረ ሙለጌታ የተባለውን አስቀድሞ ለመግደል በነበራቸው ሀሳብ ሚያዝያ 05 ቀን 2003 ዓ.ም ከላሉቱ 6፡00 እስከ 7፡00 ሰዓት ባለው ጊዜ ውስጥ በአዋሳ ከተማ በተለያዩ ሆቴልች በመዘዋወር መጠጥ በማጠጣት በስካር እራሱን እንዱስት ካደረገ በኋላ በታቦር ክ/ከተማ በወጋኔ ዋጮ ቀበላ ልዩ ስፍራው ማውንት አላብ ት/ቤት ፉት ለፉት በመውሰድ 2ኛው ተከሳሽ የአሁን ሁለተኛ ተጠሪ እራሱን እንዲይከላከል ሲያደርግ 1ኛ ተከሳሽ የአሁን 1ኛ ተጠሪ በስለት የግራ ደረቱን ከወጋው በኋላ የፈፀሙት ወንጀል እንዲይገለፅ በሞትና ጣር ያለውን ሆስፑታል የወሰደና ሆስፑታል ግቢ እንደገባ ህይወቱ በማለፈ በፈጸሙት ከባድ የግፍ አገዲደል ወንጀል ተከሰዋል የሚል የወንጀል ክስ ቀርቦባቸዋል። ተከሳሽም ክደው በመከራከራቸው፤ የዐ/ህግ ማስረጃ ተሰምቷል። በዚህም ማስረጃ መሰረት እንዱከላከለ፤ ተደርጎ እነርሱም በተራቸው፣ የመከላከያ ማስረጃ አቅርበው አሰምተዋል።

ይህንኑ የግራ ቀኙን ክርክር ሲሰማ የቆየው ፍ/ቤትም በወ/መ/ቁ. 10239 ሐምል 28 ቀን 2003 ዓ.ም በዋለው ችልት ከድርጊቱ በፉት እና በኋላ፤ በድርጊቱ አፈፃፀም ጊዜ ተደርገዋል የተባለትንና በዐ/ህግ ማስረጃ የተረጋገጡት ፍሬ ነገሮች በቀጥታ የወንጀለን ድርጊት ተከሳሾች የፈፀሙት ናቸው በማለት የሚያስረደ ባይሆንም፤ ድርጊቱ በተከሳሾች የተፈፀመ ለመሆኑ በአካባቢ ማስረጃነታቸው በቂና ለድምዲሜ አጥጋቢ መነሻ ሆነው ተገኝተዋል። ስለሆነም ድርጊቱን መፈፀማቸውን አረጋግጫለሁ ካለ በኋላ ይሁን እንጂ በዚህ አኳኋን የተረጋገጠው ማስረጃ እንደ ክሱ ዝርዝር ሁኔታ ተከሳሾች አስቀድሞ በነበራቸው ሀሳብ ተነሳስተውና ተዘጋጅተው የፈፀሙት መሆኑን ለማረጋገጥ የሚችል ሆኖ አልተገኘም ይልቁንም አድራጎታቸው በወ/ሕግ ቁጥር 540 ሥር የሚወድቅ ሆኖ ስለተገኘ በዚሁ ድንጋጌ ሥር ጥፊተኛ ናቸው በማለት የጥፊተኝነት ውሳኔ ሰጥቷል።

በቅጣት አጣጣል ረገድም የግራ ቀኙን የቅጣት አስተያየት እና የድርጊቱን አፈፃፀም በማገናዘብ እያንዲንዲቸው በ10 ዓመት ፅኑ እስራት እንዱቀጡ ወስኗል። ይህም ውሳኔ በይግባኝ ሰሚው የክልለ ጠቅላይ ፍ/ቤት በክልለ ሰበር ሰሚ አጣሪ ችልት ቀርቦ ውሳኔው የሚነቀፍበት ምክንያት የላለ መሆኑ ተገልፆ የአሁን ተጠሪዎች በመሰናበታቸው ለዚሁ ሰበር ጉዲይ መነሻ የሆነውን የሰበር አቤቱታ አቅርበዋል።

የሰበር ቅሬታቸውም ይዘት የእያንዲንዲችንን አድራጎት ለይቶ ያስረዲ የዓይን ምስክር አልቀረበብንም፤ አልተመሰከረብንም ምስክሮች የአካባቢ ናቸው። ሆነ ተብል ለተፈፀመ ድርጊት ተጠያቂነት የለብንም። ዐ/ሕግ ክሱን አሻሽላለሁ በማለት ያቀረበው ጥያቄ ተቀባይነት ካገኘ በኋላ እንደጥያቄው አሻሽል አለማቅረቡ ሲታወቅ ለጊዜውም ቢሆን ክሱ ተቋርጦ መሰናበት ይገባን ነበር። በክሱ ላይ ላልች ግብረአበሮች እንዲለ በመገለፁ እነርሱ ህግ ፉት ሉቀርቡ ባለመቻላቸው ብቻ እኛ ተሸክመን ሟችን ባደረስን መከሰሳችን አግባብነት የለውም ጥፊተኛ ናችሁ ከተባልንም ወጣትነታችንን፣ የወንጀል ሪከርድ ያልቀረበብን፣ የሟችን ህይወት ከደረሰበት አደጋ ለማትረፍ ያደረግነው ጥረት ሁለ ሳይመዛዘን የተጣለው ቅጣት የበዛ ነው ሉቀነስልን ይገባል የሚል ነው።

የክልለ ዐ/ህግ በዚህ ሰበር ጉዲይ በተጠሪነቱ ቀርቦ የአመልካቾች የሰበር አቤቱታ በሥር ፍ/ቤት የተደረገውን ክርክር መሰረት ያላደረገ መሆኑን በመዘርዘር ውሳኔው እንዱፀና ጠይቋል።

የጉዲዩ አመጣጥ ባጭሩ ከላይ የተመለከተው ሲሆን እኛም ጉዲዩን እንደሚከተለው መርምረናል እንደመረመርነውም በወንጀል ጉዲይ የተከሰሰን ሰው ወንጀለን ስለመፈፀሙ መቅረብ የሚገባው የማስረጃ ዓነይት ለጉዲዩ ቀጥተኛ ተዛማጅነት ያላቸውን ፍሬ ነገሮች ለማስረዲት የሚችል ድርጊቱን ሲፈፅሙ አያቻለሁ፣ ሰምቻለሁ ወዘተ የሚል ቀጥተኛ ማስረጃ ብቻ ነው የሚል የተደነገገ ህግ በህግ ሥርዓታችን አይገኝም ይልቁንም በወ/መ/ሕ/ሥ/ሥ/ቁ 137 እንደተደነገገው በማስረጃነት ላቀርብ የሚችለው ስለተያዘው አከራካሪ ነጥብ /ጭብጥ/ ማስረጃው በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ ስለጉዲዩ የሚያውቀውን ዝርዝር የምስክርነት ቃል ሁለ የሚጨምር ነው።