-** የኢትዮጵያ ቴላ-ኮሙኒኬሽን ኮርፕሬሽን-ነገረ ፈጅ በፍቃደ መኯንን ቀረቡ።; ን ክስ መርምሮ; ጥያቄ የአገልግልት ሂሳብ በየወሩ የሚመጣ እዲን የሚመለከት ነው፣ እንደዚህ አይነት ጥያቄ እዲው እንዱከፈል መጠየቅ ከሚገባው ቀን ጀምሮ እስከ v. -** ሚ/ር ጀርመን ግናሆ - በላለበት የሚታይ; ጋር ጥር 10 ቀን 1998 ዓ.ም. በተፈረመ; ሲገለገለበት ከቆዩ በኋላ ያልከፈለትን ገንዘብ ብር 5,873.20 እንዱከፍለ ይወሰንላቸው ዘንድ ዲኝነት; ጥሪ ተደርጎላቸው ባለመቅረባቸው ጉዲዩ

ከላይ ከተጠቀሰው ድንጋጌ ይዘት እና መንፈስ መገንዘብ የሚቻለው የድንጋጌው መጀመሪያ ፒራግራፍ የመክፈያ ጊዜያቸው ከደረሰ ጊዜ አንስቶ ሁለት አመት ያለፊቸው እዲዎች(ክፍያዎች) እንደተከፈለ ይቆጠራለ የሚል ሲሆን በተከታይ የተዘረዘሩት ንዐስ ድንጋጌዎች ደግሞ የሚወሰንባቸውን የክፍያ (እዲ) ዓይነቶችን የሚዘረዝር ነው። በድንጋጌው ፉደል (ረ) ስር የተመለከተው ሲታይ በብድር የተሰጠ ወይም ለማናቸውም የአከፊፈል ሁኔታ በየአመቱ ወይም ከአመት ባነሰ ጊዜ እየተከፈለ እንዱያልቅ ጊዜ ተቆርጦለት የተሰጠ ገንዘብ ላይ የሚታሰብ ወለድ እዲው ከበሰለበት ወይም በየተወሰነ ጊዜ የሚከፈል ገንዘብ ከሆነ ደግሞ ገንዘቡ ተከፍል ማለቅ ከነበረበት ጊዜ ጀምሮ ሁለት ዓመት ያለፈ እንደሆነ በእነዚህ ክፍያዎች (እዲዎች) ላይ ሉጠየቅ የሚችለው የወለድ ክፍያ እንደተከፈለ የሕግ ግምት የሚወሰድ መሆኑን ያሳያል።

በፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 2024(ረ) ስር የተመለከተው ድንጋጌ ተፈጻሚነት የሚኖረው በብድር ለተሰጠ ገንዘብ ወለድ ላይ ሲሆን ዋናውን የብድር ገንዘብ የማይጨምር መሆኑን የድንጋጌው ይዘትና አቀራረፅ ያስገነዝባል። ምክንያቱም ድንጋጌው ዋናውን የብድር ገንዘብ የሚጨምር ቢሆን ኖሮ የብድር ገንዘብንና ወለድ በማለት ያስቀምጠው ነበር እንጂ ለብቻው ነጥል የብድር ገንዘብ ወለድን በማለት አይፅፈውም ነበር። ይህ ስለመሆኑም ይህ ችልት በሰ/መ/ እና የሰ/መ/ በአዋጅ ቁጥር 454/97 አንቀፅ 2(1) መሰረት በየትኛውም እርከን የሚገኝ ፍርድ ቤትን የሚያስገደድ የሕግ ትርጉም ሰጥቷል። በመሆኑም የፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 2024(ረ) ድንጋጌ አግባብነት የሚኖረው ለብድር ገንዘብ ወለድ እንጂ በዋናው የብድር ገንዘብ አይደለም፣ የስልክ ፍጆታ ሂሳብም ብድር ባለመሆኑ ከመነሻውም ድንጋጌው አግባብነት ሉኖረው አይችልም።

ላላው ስለክፍያ ግምት የሚያወሳው ድንጋጌ የፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 2023 ሲሆን ይህ ድንጋጌ የስድስት ወር ጊዜ ማለፍ ክፍያው እንደተፈፀመ ያስቆጥራል በሚል የተቀመጠ ነው። ይህ ድንጋጌ የስድስት ወር ማለፍ ገንዘቡ እንደተከፈለ የሚያስቆጥርባቸው ሁኔታዎችን ለይቶ አስቀምጧል። በዚህ ድንጋጌ ስር የወርሃዊ የስልክ አገልግልት ሂሳብ አልተመለከተም።

በመሆኑም የፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 2023 ድንጋጌ ለጉዲዩ አግባብነት የላለው ነው። እንዱሁም የፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 2022 ድንጋጌ ሲታይም የተከፈለው እዲ ወለድችን ወይም በተወሰነው ጊዜ የሚከፈለትን ላልች የክፍያ ድርሻዎችን የሚመለከት እንደሆነ የተከፊዩን አይነት ለይቶ ሳይገልጽ ለአንደ የክፍያ ደረሰኝ የሰጠ ባለገንዘብ ያለፈውንም ድርሻ እንደተቀበለ ይቆጠራል በማለት በንዐስ ቁጥር አንድ ድንጋጌ ያስቀመጠ ሲሆን ተጠሪ በዚህ ረገድ ያቀረበው ክርክርም ሆነ ማስረጃ የለም። በመሆኑም ጉዲዩ በዚህ ድንጋጌ መሰረትም ላታይ የሚገባው ሁኖ አልተገኘም።

ወደተያዘው ጉዲይ ስንመለስም የስልክ አገልግልት ሂሳብ ከመሰረቱ ብድር አይደለም፤ የብድር ባህርይም የለውም። የስልክ አገልግልት ሂሳብ አመልካች ለህብረተሰቡ በሚያቀርበው አገልግልት መሰረት የሚከፈል ሲሆን መሰረቱም ውል ነው። አመልካች ክስ ያቀረበው ተጠሪ በውለ መሰረት ለተጠቀመበት ጊዜ የስልክ አገልግልት ሂሳብ እንዱከፈለው ነው። ተጠሪ በስር ፍርድ ቤት ቀርበው መልስ ስለመስጠታቸው የስር ብይን አያሳይም። በመሆኑም የስልክ አገልግልቱ ተጠሪ በውል አግባብ ስለመጠቀሙ አመልካች ጠቅሶ የተከራከረ በመሆኑ የስር ፍርድ ቤት ጉዲዩን ከውለና በውለ መሰረት ደግሞ ተጠቃሹ የስልክ ቁጥር ሂሳብ መጠን በአመልካች ክስ የተጠቀሰውን መጠን ያህል የቆጠረ መሆን ያለመሆኑን በአመልካች የሚቀርበውን ክርክርና ማስረጃ አግባብነት እና ጥንካሬ በመመርመር ተገቢውን መወሰን ሲገባ ለጉዲዩ አግባብነት የላለውን ድንጋጌ ለብይኑ መሰረት ማድረጉ መሰረታዊ የሆነ የሕግ ስህተት ያለበት ሁኖ አግኝተናል። በአጠቃላይ የበታች ፍርድ ቤቶች ለስልክ አገልግልት ሂሳብ የፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 2024(ረ) እና ድንጋጌን መሰረት ማድረጋቸው ያላግባብ በመሆኑ በጉዲዩ ላይ የተሰጠው ውሳኔ መሰረታዊ የሆነ የሕግ ስህተት የተፈጸመበት ሁኖ አግኝተናል። በዚህም ምክንያት ተከታዩን ወስነናል።

ው ሣ ኔ

1. በፋዳራል የመጀመሪያ ደረጃ ፍርድ ቤት በመ/ ሚያዚያ 07 ቀን 2002 ዓ.ም.

ተሰጥቶ በፋዳራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት በመ/ ሐምል 22 ቀን 2002 ዓ.ም.

በትእዛዝ የፀናው ውሳኔ በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁጥር 348(1)መሰረት ተሽሯል።

2. የስልክ አገልግልት ሂሳብ ይከፈለኝ ጥያቄ በፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 2022 መሰረት የክፍያ ደረሰኝ ያልቀረበበት ከሆነ በይርጋ ደንብ የሚገዛ እንጂ በፍ/ብ/ሕ/ቁጥር 2024(ረ) ስር በተመለከተው የሕሉና ግምት የሚሸፈን አይደለም ብለናል።

3. ተጠሪ ብር 5,873.20 (አምስት ሺህ ስምንት መቶ ሰባ ሶስት ብር ከሃያ ሳንቲም) ለአመልካች የሚከፍለ መሆን ያለመሆኑን፣ የሂሳቡን መጠን የአመልካችን ክርክርና ለጉዲዩ የቀረቡትን ማስረጃዎችን አግባብነትና ጥንካሬ የስር ፍርድ ቤት መርምሮ ተገቢውን ውሳኔ እንዱሰጥበት ጉዲዩን በፍ/ብ/ሥ/ሥ/ሕ/ቁጥር 343(1) መሰረት መልሰንለታል። ይጻፍ።

መዝገቡ ተዘግቷል፤ ወደ መዝገብ ቤት ይመለስ።

የማይነበብ የአምስት ዳኞች ፊርማ አለበት።